Zelenski, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne kabulü için de net bir tarih verilmesi çağrısında bulundu.
Bazı AB yetkilileri bu tarih için 2027 gibi erken bir yılı işaret ediyor.
Volodimir Zelenski, önümüzdeki hafta Rusya ve ABD ile yapılması planlanan görüşmeler öncesinde, Ukrayna’nın onurlu bir barış anlaşması imzalayabilmesi için ABD’den en az 20 yıllık güvenlik garantisi talep ettiğini söyledi.
Yıllık Münih Güvenlik Zirvesi’nde konuşan Ukrayna Devlet Başkanı, “Gelecek haftaki üçlü görüşmelerin ciddi, somut ve hepimiz için faydalı olmasını umuyorum; ama dürüst olmak gerekirse bazen taraflar tamamen farklı şeyler konuşuyor gibi hissediliyor” dedi.
“Amerikalılar sık sık taviz konusuna dönüyor ve bu tavizler çoğu zaman yalnızca Ukrayna bağlamında, Rusya değil,” diye ekledi.
ABD’nin olası bir barış anlaşması durumunda Ukrayna’ya hangi güvenlik garantilerini sunmaya hazır olduğunu açıkça belirtme konusundaki isteksizliği ve bu garantilerin anlaşma imzalanmadan önce netleştirilmesi gerekliliği, ABD ile Avrupa arasındaki zaten zedelenmiş ilişkilerde en büyük kırılma noktası olmaya devam ediyor.
Avrupalı liderlerin ilişkilerde yumuşama işareti olarak memnuniyetle karşıladığı konuşmasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Avrupa ile ortak çalışma teklifinde bulundu.
Ancak bu teklifin oldukça şartlı olduğunu vurgulayan Rubio, iklim, göç ve gümrük tarifeleri konularında Washington’un “Trumpçı” koşulları karşılanmazsa ABD’nin tek başına hareket edeceğini söyledi.
Geçen yıl aynı konferansta konuşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in aksine daha diplomatik bir ton kullanan Rubio, “Avrupa ve ABD birlikte hareket etmeli” dedi.
ABD’nin gerekirse dünya düzenini tek başına yeniden inşa etmeye hazır olduğunu, ancak bunu “Avrupa’daki dostlarımızla birlikte yapmayı tercih ettiğini ve umduğunu” belirtti.
Rubio, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline neredeyse hiç değinmedi; yalnızca ABD’nin Hindistan’a Rus petrolü ithalatını durdurması için baskı yaptığını öne sürdü — Rusya bu iddiayı reddediyor.
Münih’te düzenlediği basın toplantısında Zelenski, ABD’nin kendisine Ukrayna Donbas’tan çekilirse barışın mümkün olabileceğini söylediğini aktardı; ancak Ukraynalıların orada yaşadığını belirterek bunun kabul edilemez bir taviz olduğunu vurguladı.
ABD’nin şu ana kadar 15 yıllık bir güvenlik garantisi teklif ettiğini açıklayan Zelenski, Ukrayna’nın ise planlanan bir Avrupa güvence gücüne ABD’nin sağlayacağı somut desteği açıkça belirleyen, hukuken bağlayıcı en az 20 yıllık bir anlaşma istediğini söyledi.
ABD’nin Ukrayna’nın maden kaynaklarına erişimini öngören sözde “refah planına” ilişkin ayrıntıların ise henüz paylaşılmadığını belirtti.
Rus müzakere heyetinin başının değiştirilmesini de sorgulayan Zelenski, bunun Rusya’nın strateji değiştirmesinden ziyade zaman kazanmaya çalıştığı anlamına gelebileceğinden endişe duyduğunu dile getirdi.
Avrupa’nın müzakere masasında neredeyse hiç yer almamasından da şikâyet eden Zelenski, “Bence bu büyük bir hata,” dedi. Bu görüş, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi tarafından da paylaşıldı.
Donald Trump ise Cuma günü Zelenski’ye Rusya ile anlaşmaya varmak için “harekete geçmesi” çağrısında bulundu.
Zelenskiy, ABD’nin Ukrayna’ya 15 Mayıs’a kadar seçim yapılması yönündeki baskısına karşılık, seçimlerin ancak ateşkes ilan edildikten iki ay sonra, seçmen güvenliğinin sağlanabilmesi için yapılabileceğini ifade etti.
Trump, Zelenski’yi aylar içinde bir anlaşmaya zorlamaya çalışıyor; ancak Ukrayna yeterince esnek davranmazsa bunun sonuçlarının ne olacağını açıkça belirtmiş değil.
Zelenski ayrıca Cenevre’de yapılacak görüşmelerde Rusya’nın Ukrayna’daki enerji tesislerine yönelik saldırılarının da gündeme getirileceğini söyledi ve ülkedeki hiçbir enerji santralinin hasarsız kalmadığını belirtti.
Avrupalı liderler diplomatik bir atılım ihtimali konusunda karamsar görünüyor; genel kanı, Vladimir Putin’in henüz ekonomik ya da askeri olarak tükenmiş olmadığı yönünde.
Zelenski, hedefinin her ay öldürülen ya da ağır yaralanan Rus asker sayısını 50 bine çıkarmak olduğunu söyledi.
Bir Avrupalı lider ise savaşın en az iki yıl daha sürebileceğini öngörerek Avrupa’nın Ukrayna’yı bu süre boyunca destekleyecek kaynaklara sahip olduğunu savundu.
Zelenski ayrıca Ukrayna’da büyük yıkıma yol açan Şahed insansız hava araçlarını Rusya’ya sağladığı gerekçesiyle İran rejimine sert sözlerle yüklendi.
Münih’te İran rejiminin devrilmesi çağrısıyla düzenlenen ve 200 bine kadar protestocunun katıldığı gösteriye atıfta bulunan Zelenski, “İran rejimiyle hiçbir çıkar çatışmamız olmadı. Ama Rusya’ya sattıkları İran yapımı Şahed İHA’lar halkımızı öldürüyor ve altyapımızı yok ediyor” dedi.
İran’a zaman tanınmasının daha fazla yıkıma yol açacağını savunan Zelenski, “İran’daki gibi rejimlere zaman verilmemeli. Zaman bulduklarında sadece daha fazla öldürüyorlar” ifadelerini kullandı.
“Ayetullah’ın rejiminin başlattığı savaşlar ve aldığı canlardan sonra çoktan durdurulmuş olması gerekirdi,” diye ekledi.
The Guardian
