Visa ve Mastercard'a, 5 milyar sterlinlik dava

Müşterilerin kartla yaptığı ödemelerde şirketlerden "aşırı" ücret alındığı iddiasıyla, tazminat talebini kapsayan bir toplu dava başvurusu yapıldı. 

Visa ve Mastercard, rekabeti kısıtlamak ve Birleşik Krallık'taki işletmelerden fahiş ücretler talep etmekle suçlanıyor.

Harcus Parker ve Hausfeld adlı hukuk büroları, Rekabet Temyiz Mahkemesi'ne (Competition Appeal Tribunal) başvuruda bulunarak, Ekim 2020'den bu yana müşterilerinin kartlı ödemeleri üzerinden kendilerinden fazla ücret alındığını öne süren şirketler adına bir toplu dava süreci başlatmayı hedefliyor.

Dava, Visa ve Mastercard tarafından belirlenen ve müşterilerin kartla ödeme yaptığı her işlemde işletmelerin bankaları aracılığıyla ödediği "çok taraflı takas ücretleri" (multilateral interchange fees) üzerine odaklanıyor. 

İddiaya göre, rekabet ortamının eksikliği işletmeleri bu şirketlerin insafına bırakmış; sonuç olarak banka kartları, kredi kartları ve ön ödemeli kartlar üzerinden daha yüksek ücretler ödemek zorunda kalmışlardır.

Dava kapsamında, son altı yıl içinde alınan ücretlerin ve bu kayıplardan doğan faizlerin geri alınması amaçlanıyor.

Davaya yakın kaynaklar, 2020 ile 2026 yılları arasında fazla ücretlendirildiği iddia edilen işletme sayısı göz önüne alındığında, davanın yaklaşık 5 milyar sterlin değerinde olabileceğini tahmin ediyor.

Mastercard sözcüsü ise takas ücretlerini savunarak, söz konusu toplu dava girişiminin "spekülatif" olduğunu ve "fırsatçı, fon destekli dava süreçleri" şeklindeki artan eğilimin bir parçası olduğunu belirtti.

Dava, 2017 yılında kurulan ve davalara finansman sağlayarak kazanç elde eden, Londra merkezli Bench Walk Advisors tarafından finanse ediliyor. Süreç, 2021 yılından bu yana Visa ve Mastercard'a karşı çeşitli toplu davalar yürüten İngiliz iş insanı ve eski seyahat sektörü yöneticisi Stephen Allen tarafından yönetiliyor.

Başvurunun kabul edilmesi halinde, yıllık geliri 100 milyon sterlinin altında olan yaklaşık 1 milyon Birleşik Krallık merkezli işletme, kuruluş ve yardım derneği, aksini belirtmedikleri (sistemden çıkmadıkları) sürece otomatik olarak tazminat kapsamına dahil edilecek. Bu işletmelerin her biri, binlerce sterlinlik tazminat hakkı kazanabilir.

Daha büyük ölçekli işletmelerin ise davaya dahil olabilmeleri için bizzat başvuru yapmaları gerekecek; bu işletmelerin söz konusu dönem için alabilecekleri tazminat tutarı on milyonlarca sterline ulaşabilir.

Bununla birlikte, davanın bir sonuca ulaşması yıllar alabilir. 

Visa ve Mastercard, geçen yıl ABD'de iki şirketi ATM erişim ücretlerini yapay olarak yüksek tutmak için komplo kurmakla suçlayan toplu davayı çözmek için toplam 167,5 milyon dolar ödemeyi kabul etmişti. Bu dava ilk olarak 2011 yılında açılmıştı.

Son toplu dava başvurusuna ilişkin yorum yapan bir Mastercard sözcüsü şunları söyledi: “Bu iddianın temelini kesinlikle kabul etmiyoruz. Takas ücreti, İngiltere ödeme ekosistemini desteklemede hayati bir rol oynar ve insanların ve işletmelerin hızlı ve güvenli bir şekilde ödeme yapmasını ve ödeme almasını sağlar. 

Bu spekülatif iddia, İngiltere işletmelerini veya tüketicilerini desteklemek için hiçbir şey yapmaz ve bunun yerine fırsatçı fon sağlayıcı destekli davaların artan eğilimini yansıtır. Bu, İngiltere hükümetinin yakın zamanda duyurduğu (bu yaz istişareye açılan) toplu dava reformlarının önlemeyi amaçladığı türden bir iddiadır.”

Bir Visa sözcüsü ise şunları söyledi: “Visa, takas ücretinin, tüketiciler, satıcılar ve bankalar da dahil olmak üzere tüm taraflara fayda sağlayan güvenli bir dijital ödeme ekosistemini sürdürmenin kritik bir bileşeni olduğuna inanmaya devam ediyor.”

The Guardian