ABD, Rusya’nın önerisini reddetti; ancak bu durum, artan transatlantik gerilimler ortasında Avrupa’da endişelere yol açtı.
Moskova, ABD’ye bir tür karşılıklı takas önerdi: Washington Rusya hakkında Ukrayna’ya istihbarat sağlamayı bırakırsa, Kremlin de Orta Doğu’daki ABD askeri varlıklarının tam koordinatları gibi bilgileri İran’la paylaşmayı durduracaktı.
ABD-Rusya görüşmelerine aşina iki kişi, bu teklifin Rusya’nın temsilcisi Kirill Dmitriev tarafından geçen hafta Miami’de Donald Trump yönetiminin temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yapılan görüşmede sunulduğunu söyledi.
Kaynaklara göre ABD bu teklifi reddetti. Bu haberde adı geçen diğer tüm yetkililer gibi bu kişiler de görüşmelerin hassasiyeti nedeniyle anonim kalma şartıyla konuştu.
Dmitriev ise X platformunda yaptığı bir paylaşımda bu öneri haberini “sahte” olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte, böyle bir teklifin varlığı bile Avrupalı diplomatlar arasında endişe yarattı. Diplomatlar, Moskova’nın transatlantik ilişkiler açısından kritik bir dönemde Avrupa ile ABD arasına bir kama sokmaya çalıştığından endişe ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, müttefiklerinin Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeyi reddetmesine öfkesini dile getirdi. Cuma günü NATO müttefiklerini “KORKAKLAR” olarak nitelendirdi ve “bunu HATIRLAYACAĞIZ!” dedi.
Beyaz Saray yorum yapmayı reddetti. Washington’daki Rusya Büyükelçiliği ise yorum talebine yanıt vermedi.
Bir AB diplomatı Rusya’nın teklifini “küstahça” olarak nitelendirdi.
Önerilen anlaşmanın, Witkoff-Dmitriev görüşmelerinin Ukrayna’da barış anlaşmasına yönelik somut ilerleme sağlamadığı, aksine Moskova tarafından ABD’yi Avrupa’yı dışarıda bırakan bir büyük güç anlaşmasına çekme fırsatı olarak görüldüğü yönündeki şüpheleri artırması bekleniyor.
Perşembe günü Kremlin, ABD arabuluculuğundaki Ukrayna barış görüşmelerinin “askıya alındığını” açıkladı.
Görüşmelere aşina bir başka kişiye göre Rusya, İran konusunda ABD’ye çeşitli öneriler sundu ancak ABD bunların hepsini reddetti.
Bu kişi ayrıca ABD’nin, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun Rusya’ya taşınması önerisini de reddettiğini belirtti (bu öneri ilk olarak Axios tarafından haberleştirilmişti).
İstihbarat bilgisi hakkında bilgilendirilmiş bir kaynağa göre, savaşın başlamasından bu yana Rusya, İran ile istihbarat paylaşımı ve askeri iş birliğini genişletti.
The Wall Street Journal bu artışı ilk olarak haberleştirdi ve Moskova’nın Tahran’ın bölgedeki ABD güçlerini hedef almasına yardımcı olmak için uydu görüntüleri ve drone teknolojisi sağladığını yazdı. Kremlin bu haberi “sahte haber” olarak nitelendirdi.
Trump, yakın zamanda Fox News ile yaptığı bir röportajda İran ile istihbarat paylaşımı ile Ukrayna arasındaki bağlantıya işaret etti ve Vladimir Putin’in “onlara [İran’a] biraz yardım ediyor olabileceğini, evet sanırım, ve muhtemelen bizim de Ukrayna’ya yardım ettiğimizi düşündüğünü” söyledi.
ABD, diğer desteklerini azaltmış olsa da Ukrayna ile istihbarat paylaşımını sürdürmeye devam ediyor.
Washington, geçen yıl Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenski arasında Oval Ofis’te gerçekleşen sorunlu bir görüşmenin ardından bu paylaşımları kısa süreliğine durdurmuştu.
Bu ani kesinti müttefikler arasında kaotik bir hareketliliğe yol açmış ve Kiev ile ortaklıkta derin gerilimleri ortaya çıkarmıştı.
Bir Avrupalı diplomat, Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Ocak ayında Ukrayna’ya sağlanan askeri istihbaratın “üçte ikisinin” artık Fransa tarafından sağlandığını söylediğini hatırlatarak riskleri küçümsemeye çalıştı.
Buna rağmen, istihbarat paylaşımı, Trump yönetiminin geçen yıl Kiev’e yönelik mali ve askeri yardımların büyük kısmını durdurmasının ardından ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteğin son kritik unsurlarından biri olmaya devam ediyor.
Washington hâlâ Ukrayna’ya silah gönderiyor, ancak bu NATO liderliğinde yürütülen ve müttefiklerin ABD’ye silahlar için ödeme yaptığı bir program kapsamında gerçekleşiyor.
Bununla birlikte, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle kritik hava savunma mühimmatı sevkiyatları baskı altında.
Son olarak Trump yönetimi, petrol piyasalarındaki baskıyı hafifletmek amacıyla Rus petrolüne yönelik yaptırımları gevşetme kararı aldı.
Bu durum Almanya Başbakanı Friedrich Merz gibi Avrupalı liderler arasında ciddi endişe ve eleştirilere yol açtı.
Politico
