Yapay Zekâ Yarışında “Model Yorgunluğu”

Önce Anthropic, Fable ve Mythos’u güncelledi. Ardından Meta ve Google modellerinde geliştirmeler yaptı. OpenAI ise GPT-6 Astra’yı piyasaya sürdü.

Bunların tamamı yalnızca bu hafta gerçekleşti. Yapay zekâ devriminin ön saflarında kalabilmek için yarışan bir avuç şirketin gerçekleştirdiği baş döndürücü hızdaki değişiklikler ve yükseltmeler piyasayı adeta bombardımana tuttu.

OpenAI CEO’su Sam Altman, perşembe günü CNBC’ye yaptığı açıklamada, “hepimiz daha hızlı bir tempoya geçiyoruz” dedi ve hızlanmanın nedenlerinden birinin herkesin “yaz tatilinden dönmesi” olduğunu belirtti.

Ancak yapay zekâ modellerini ve hizmetlerini kullananlar açısından bu durum, CEO’lar ve BT yöneticileri açısından maliyetleri ve yetenekleri karşılaştırmak, geride kalmaktan kaçınmak ve bunun için orantısız miktarda zaman ve kaynak harcamak anlamına gelen bir karmaşa ve karmaşıklık yarattı.

Yapay zekâ girişimi Runpod’un CEO’su Zhen Lu, “Model yorgunluğunun gerçek bir şey olduğunu hissediyorum”dedi.

“Yanlış anlaşılmasın, gerçekleşen tüm bu yenilikler beni son derece heyecanlandırıyor. Ancak gerçekten de öyle bir ortamdayız ki ortada o kadar fazla hareketlilik ve köpürme var ki sesinizi duyurmanız gerekiyor.”

Notre Dame Üniversitesi Mendoza School of Business profesörü ve yapay zekâ alanında 25 yıllık deneyime sahip Ahmed Abbasi ise model geliştiricilerinin “cüzdan payı oyununu oynadığını”, birbirlerine ayak uydurmak ve geliştiricilere en az herkes kadar hızlı yenilik yaptıklarını hatırlatmak için yarıştıklarını söyledi.

Özellikle Anthropic ve OpenAI, halka açık piyasalara doğru ilerlerken bu tempoyu artırıyor. Her iki şirket de özel yatırımcılar tarafından şimdiden yaklaşık 1 trilyon dolar değerinde değerlendiriliyor.

Google ve Meta’nın kendi gündemleri bulunurken, büyüyen açık kaynak topluluğu da Nvidia’nın katılımıyla yeni ve güçlü bir oyuncuya kavuştu.

Bu şirketlerin tamamı, Gartner’ın tahminine göre bu yıl 2,59 trilyon dolara ulaşacak yapay zekâ harcamalarından pay kapmaya çalışıyor. Bu rakam, 2025’e kıyasla %47’lik bir artış anlamına geliyor.

Gartner’ın mayıs ayında yayımladığı rapora göre bu harcamaların yarısından fazlası yapay zekâ altyapısına gidecek. Bununla birlikte 1 trilyon dolardan fazlası hizmetler, yazılımlar, siber güvenlik, modeller ve diğer araçlara harcanacak.

Anthropic, bu haftaki hareketliliği salı günü Claude Fable 5.1 ve Claude Mythos 5.1’i piyasaya sürerek başlattı. Şirket bu modelleri “kodlama ve bilgi çalışmaları için dünyanın en gelişmiş modelleri” olarak nitelendirdi.

Çarşamba günü Meta Muse Spark 1.3’ü, Google ise Gemini 3.8 Flash’ı duyurdu. Her iki şirket de kodlama ve yapay zekâ ajanlarına dayalı görevlerdeki gelişmeleri öne çıkardı.

Perşembe günü ise OpenAI, GPT-6 Astra’yı piyasaya sürdü. Siber güvenlik ve bilgisayar becerilerine odaklanan modelin, şirketin ifadesiyle “yıllarca süren araştırmalar ve büyük yatırımlar” sonucunda geliştirildiği belirtildi.

Aynı gün Abu Dabi’deki Mohamed bin Zayed Yapay Zekâ Üniversitesi, kendi K2 Horizon yapay zekâ modelleri ailesini açık kaynak topluluğuna sundu. Bu gelişme, yapay zekâ araştırmaları ve yatırımlarının artık küresel bir niteliğe sahip olduğunun altını çizdi.

Ve Nvidia da geride kalmadı.

Dünyanın en değerli şirketi ve yapay zekâ patlamasının merkezindeki çip üreticisi Nvidia, açık kaynaklı yapay zekâ platformu Hugging Face’i 12,9 milyar dolara satın almayı resmen kabul etti.

Nvidia daha önce de açık kaynaklı modeller piyasaya sürüyordu. Bunlar arasında geçen ay piyasaya çıkan ve şirketin “hafif” olarak tanımladığı, bir dizüstü veya masaüstü bilgisayardaki tek bir grafik işlem biriminde çalışabilen Nemotron 3.5 Lightning de bulunuyor.

“Tam bir kaos”

Güncellemelerin baş döndürücü hızı, yapay zekâ düzenlemeleri konusundaki belirsizlikle birleşince, giderek daha yetenekli hale gelen gelişmiş yapay zekâ modellerinin oluşturduğu tehlikelere ilişkin endişeleri artırdı.

Son haftalarda OpenAI, Anthropic ve Meta tarafından geliştirilen modellerin tamamının ulaşmamaları gereken üçüncü taraf sitelerine eriştiği görüldü.

OpenAI modelleri ayrıca geçen ay Hugging Face sistemlerine başarıyla sızdı. Bu olay sektörde büyük yankı uyandırdı.

Yapay zekâ ajanlarının hızla gelişmesi, özellikle bu yeteneklerin ne kadar kolay kullanıma sunulduğu konusunda Abbasi gibi uzmanları endişelendiriyor.

Abbasi, “Tüm bu ajanlarla birlikte, yalnızca bilgisayarınızda değil internette de çalışan ajanlarla, tehdit ve güvenlik açığı ortamı çok daha geniş” dedi.

“Dikkatli olmazsak bu tam bir kaos olabilir.”

Abbasi ayrıca büyük model geliştiricilerinin tamamının aynı hafta içinde güncellemeler duyurmasının “tesadüf olmadığını” öne sürdü.

Yapay zekâ finans girişimi Farsight’ın teknoloji yöneticisi Noah Faro da aynı görüşü paylaştı.

Faro, şirketlerin rakiplerinin ne planladığı konusunda çeşitli yollardan bilgi edinebileceğini söyledi.

Bunlardan biri, şirketlerin aynı birkaç sağlayıcıdan büyük miktarda kapasite elde etmek için yarıştığı bulut bilişim kaynaklarının kullanılabilirliğini takip etmek.

Faro, sektörde de yoğun bir bilgi trafiği olduğunu belirterek, “Herhangi bir şeyin küçücük bir işareti bile saatte milyonlarca kilometre hızla yayılıyor” dedi.

Meta ve Google bu haber için yorum yapmadı. Anthropic, OpenAI ve Google temsilcileri de yorum taleplerine yanıt vermedi.

Her model güncellemesi aynı değil

Ancak bütün model güncellemeleri aynı öneme sahip değil.

Faro’ya göre OpenAI’nin GPT-6 Astra’sının aksine, Anthropic, Meta ve Google’ın bu hafta gerçekleştirdiği çeşitli lansmanlar “nokta sürümleri” (point releases) niteliğindeydi.

Bu, şirketlerin tamamen yeni bir model oluşturmak yerine mevcut bir yapay zekâ modelini yükselttikleri anlamına geliyor.

Faro’ya göre son dönemde gerçekten büyük fark yaratan iki model, Anthropic’in haziran ayında piyasaya sürdüğü Fable 5 ve Çinli Moonshot AI tarafından temmuz ayında geliştirilen Kimi K3 oldu.

Bununla birlikte kurumsal yapay zekâ girişimi Clockwork Systems CEO’su Suresh Vasudevan, teknolojinin iş dünyasını ve yazılım geliştirme süreçlerini bu kadar hızlı dönüştürdüğü bir ortamda küçük çaplı güncellemelerin bile önemli olduğunu söyledi.

Vasudevan, “Her yeni sürüm o kadar iyi ki artık gerçek anlamda bir sıçramayı ayırt etmek zor” dedi.

“Üstel bir eğri üzerinde ilerlediğinizde, bunu ancak geriye dönüp nerede olduğunuzla nerede bulunduğunuz arasındaki farkı gördüğünüzde fark ettiğiniz artık iyi anlaşılmış bir gerçek.”

Vasudevan, özellikle değerli bilgi işlem kaynaklarının kullanılması söz konusu olduğunda her yeni model güncellemesini takip etmenin başlı başına bir baş ağrısı olduğunu kabul etti.

Örneğin girişimi belirli bir görev için 10 yapay zekâ modelini değerlendirmek isterse, bunların yalnızca beşini seçebileceklerini söyledi.

Vasudevan sözlerini şöyle tamamladı:

“Şu anda piyasaya çıkan modellerin her birini tek tek değerlendirmek gerçekten çok zor.”

CNBC