Volodimir Zelenski, Donald Trump’a çağrıda bulunarak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin üzerindeki baskının artırılmasını, kendisine ise ateşkes konusunda daha fazla baskı yapılmamasını istedi.
Ukrayna lideri, Kiev’deki başkanlık sarayında verdiği özel röportajda, ABD’nin Rusya ile olası bir barışı nasıl güvence altına alacağı konusunda daha fazla netlik istediğini söyledi.
Zelenski, halkının “yorgun” olduğunu, ancak morallerin hâlâ yüksek olduğunu ve Ukraynalıların ülkenin doğusundaki geniş toprakları Rusya’ya bırakmayı öngören Moskova’nın ültimatomlarını kabul etmeye hazır olmadığını ifade etti.
Avrupa’ya “B Planı” çağrısı
Zelenski, Avrupa liderlerine Ukrayna’nın uzun vadeli finansmanını güvence altına almak için bir “B Planı” hazırlamaları çağrısında bulundu.
Ukrayna lideri, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın AB’nin Ukrayna için planlanan 90 milyar avroluk krediyi engellemesini “şantaj” olarak nitelendirdi.
Baltık ve İskandinav ülkelerinden bazıları, Orbán vetosunu sürdürse bile Ukrayna’nın en azından yılın ilk yarısına kadar finansal olarak ayakta kalmasını sağlayacak bir plan üzerinde çalışıyor.
“Rusya’ya güvenmiyoruz ama müzakere istiyoruz”
Zelenski barış görüşmeleri konusunda şu mesajı verdi:
“Müzakerelere ihtiyacımız var. Biz bunu destekliyoruz. Rusya’ya güvenmiyoruz ama Amerikalıların bu savaşı gerçekten bitirmek istediğine inanıyorum. Umarım bize yardım ederler; ancak Rusya’ya daha fazla baskı yapılmalı, bana değil.”
Bu açıklamalar, Trump’ın bir hafta önce Zelenski’ye yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Trump, Ukrayna liderinin “işe koyulması ve bir anlaşma yapması gerektiğini” söylemiş ve Putin’in ateşkese Zelenski’den daha hazır olabileceğini düşündüğünü ifade etmişti.
Trump yönetimi ve güvenlik garantisi sorunu
Trump’ın Ocak 2025’te Beyaz Saray’a dönmesinden sonra Kiev ve Avrupa’daki müttefikler, ABD liderinin zaman zaman Putin’e yakın bir söylem kullanmasından endişe duydu.
Trump daha önce Zelenskyy’i “diktatör” olarak nitelendirmiş ve savaşın başlamasından onu sorumlu tutmuştu.
Oysa savaş, Şubat 2022’de Rus ordusunun Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısıyla başlamıştı.
Zelenski, ABD temsilcileriyle Aralık ayında yapılan görüşmelerin Ukrayna’ya bazı güvenlik garantileri verilmesi ihtimalini ortaya koyduğunu, ancak bu garantilerin içeriğinin hâlâ netleşmediğini söyledi.
“Bizim için bu çok önemli ama net bir cevap yok,” dedi.
Trump’ın kendisine “Güvenlik garantilerimiz NATO’dan daha güçlü olabilir mi?” diye sorduğunu da aktardı.
Zelenski’ye göre bu tür garantilerin ABD Kongresi ve ulusal parlamentolar tarafından onaylanması, gelecekteki yönetimlerin bunları iptal etmesini önlemek için gerekli.
İran krizi ve yeni askeri pazarlık
Trump’ın İran’a karşı başlattığı askeri operasyonların ardından diplomatik dengede bir değişim yaşandı.
Zelenski, Ukrayna’nın drone savaş uzmanlarından oluşan ekipleri Körfez bölgesine göndereceğini doğruladı.
Bu ekipler, ABD’nin bölgedeki müttefiklerine İran’ın saldırılarına karşı savunma konusunda yardımcı olacak. İran yapımı Shahed insansız hava araçları, Rusya tarafından Ukrayna’ya karşı da yoğun şekilde kullanılıyor.
Ukrayna bu işbirliği karşılığında ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri için PAC-3 füzeleri temin etmeyi umuyor. Ancak Zelenski, ABD’nin Körfez’deki operasyonları nedeniyle bu füzelerin stoklarının azalabileceğinden endişe ettiğini söyledi.
Henüz kesin bir anlaşma yapılmış değil.
Orbán ile sert gerilim
Zelenski ayrıca Macaristan Başbakanı Orbán’a yönelik şimdiye kadarki en sert eleştirilerinden bazılarını dile getirdi.
Orbán’ın:
- Rusya’ya yönelik yaptırımları engellemeye çalıştığını
- Ukrayna’ya yönelik AB kredisi konusunda “şantaj yaptığını”
- Rusya’nın anlatılarını tekrarladığını
söyledi.
Orbán, Ukrayna’nın Rus petrolünü taşıyan Druzhba boru hattındaki hasarı onarmayı kasıtlı olarak geciktirdiğini iddia ediyor.
Zelenski ise boru hattının Rus bombardımanı nedeniyle zarar gördüğünü ve sorunun Orbán’ın politik tutumu olduğunu savunuyor.
Zelenski, Orbán hakkında şu ifadeleri kullandı:
“O Rus liderinin tarafında duruyor. Ukrayna için her şeyi engelliyor. Tek yapmadığı şey şu: topraklarımıza füze ya da drone göndermiyor ve asker göndermiyor.”
Ancak buna rağmen Orbán’ın Ukrayna’ya yönelik fonları ve silah yardımını engellediğini ve ülkenin AB üyeliğine karşı çıktığını belirtti.
Politico
