Avrupa Birliği, 2026 politik gündeminin en kritik sorunlarından biri olarak veri merkezlerinin çevresel etkisini ele alıyor.
Avrupa Birliği, dijitalleşme ve yapay zekâ talebinin hızla artmasıyla birlikte veri merkezlerinin enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik hedeflerini karşılamasını sağlama konusunda giderek büyük bir politika zorluğuyla karşı karşıya.
Veri merkezleri şu anda AB’nin toplam elektrik talebinin önemli bir bölümünü tüketiyor ve eğer enerji kullanımı fosil yakıtlara dayalı kalırsa, bu durum AB’nin 2030 iklim hedeflerini tehlikeye atabilir.
Yapay zekâ, bulut bilişim ve dijital hizmetlerin hızlı büyümesiyle AB çapında veri merkezlerinin sayısı ve enerji tüketimi hızla artıyor. Bu durum, yeşil dönüşüm hedefleri ve yenilenebilir enerjiye geçiş planlarıyla çelişiyor.
Yeni bir rapora göre, veri merkezlerine yönelik talep artışı enerji tüketimini 2030’a kadar %160’a kadar yükseltebilir ve bu artış, toplam elektrik tüketimini kıtanın kapasitesini zorlayacak seviyelere getirebilir.
Enerji talebinin büyük kısmı yeni veri merkezi inşaatlarından kaynaklanacak ve eğer bu tesisler fosil yakıtlara bağlı kalırsa, sektörün sera gazı emisyonları önemli ölçüde artacaktır.
Avrupa Komisyonu, Enerji Verimliliği Direktifi (EED) kapsamında enerji verimliliği ve emisyon raporlamasını zorunlu kılarak veri merkezlerinin performansını daha şeffaf hale getirmeye çalışıyor.
Ayrıca Climate Neutral Data Centre Pact gibi gönüllü sektör girişimleri, 2030’a kadar veri merkezlerinde karbon nötrlüğü hedefliyor.
Bu pakt dahilindeki hedefler arasında yenilenebilir enerji kullanımı, su koruma, atık ısı geri kazanımı ve sunucu ekipmanının geri dönüşümü yer alıyor.
AB içindeki enerji altyapı sorunları da politik zorlukları artırıyor.
Halihazırda veri merkezleri toplam AB elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturuyor, ancak bazı ülkelerde bu oran çok daha yüksek. Örneğin İrlanda ve Hollanda’da veri merkezlerinin enerji tüketimi ulusal ortalamanın çok üstünde düzeylerde seyrediyor.
Komisyon, veri merkezlerinin enerji tüketimini azaltmak, enerji verimliliğini artırmak ve yenilenebilir enerji kullanımını teşvik etmek için yeni mevzuat paketleri üzerinde çalışıyor; bunlara “Cloud and AI Development Act” kapsamında enerji etiketi ve daha hızlı izin süreçleri gibi önlemler de dahil ediliyor.
Ancak, sektör temsilcileri, mevzuatın çok hızlı uygulanmasının yanlış metriklere dayalı politika yaratabileceği endişesini dile getiriyor.
Kısa Yorum
Veri merkezleri, dijital ekonominin temel altyapısı haline gelirken aynı zamanda enerji sistemleri ve iklim politikaları açısından en zor sınavlardan birini oluşturuyor.
Avrupa’nın hem dijital rekabet gücünü koruyup hem de iklim hedeflerine ulaşması için bu alanda enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir planlama politikalarının hızla uygulanması gerekecek.
Euractiv