AB, Güvenli Bağlantı Hamlesi Kapsamında IRIS² Projesine 66 Yeni Uydu Ekledi
Uydu takımyıldızının 2029 yılında faaliyete geçmesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, cuma günü yaptığı açıklamada IRIS² uydu takımyıldızı projesinin tam ölçekli uygulama aşamasına geçtiğini ve planlanan güvenli uydu ağına 66 yeni uydu eklendiğini duyurdu.
Komisyon ile iletişim uydu operatörleri SES, Eutelsat ve Hispasat liderliğindeki SpaceRISE konsorsiyumu arasındaki müzakereler tamamlandı ve uygulama anlaşması cuma günü imzalandı. Böylece genişletilmiş ağın inşasının önündeki son engeller de kaldırılmış oldu.
Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Erken savunma ve güvenlik hizmetlerinin sunumunu hızlandırarak ve IRIS² mimarisini güçlendirerek, ağı yalnızca planlanandan önce devreye almakla kalmayacağız, aynı zamanda Birlik içerisindeki güvenli kamu kapasitesini yüzde 60’tan fazla artıracağız.”
Kubilius sözlerini şöyle sürdürdü:
“Güçlendirilmiş ve daha hızlı devreye alınacak bu takımyıldız, üye devletlerimize, acil durum hizmetlerine ve vatandaşlarımıza bugün ve gelecekteki krizlerde ihtiyaç duyacakları dayanıklı ve bağımsız bağlantıyı sağlayacaktır.”
Yeni düzenlemeyle birlikte ana takımyıldız toplam 348 uydudan oluşacak. Bunların 330'u alçak Dünya yörüngesinde (LEO), 18'i ise orta Dünya yörüngesinde (MEO) görev yapacak. Ayrıca belirli görevler için kullanılabilecek ilave uydular da sistemde yer alacak.
Komisyon, güçlendirilen mimarinin Avrupa Birliği içinde güvenli kamu iletişim kapasitesini yüzde 60, küresel ölçekte ise yüzde 54 artıracağını ve yetkilendirilmiş kullanıcıların güvenli haberleşmelerini sürdürebilmelerine olanak sağlayacağını belirtti.
Kubilius daha önce IRIS² sisteminin Starlink'ten "daha iyi" olmasını beklediğini söylemişti. Ancak iki uydu takımyıldızı farklı öncelikler doğrultusunda tasarlanmış durumda.
Teknoloji milyarderi Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink, öncelikli olarak sivil kullanıcılara yüksek kapasiteli geniş bant internet hizmeti sunmayı hedefliyor ve hâlihazırda yörüngede yaklaşık 10.900 aktif uyduya sahip bulunuyor.
Ancak IRIS²'nin hem LEO hem de MEO uydularını birlikte kullanacak olmasına karşılık, Starlink'in tüm uyduları yalnızca LEOyörüngesinde faaliyet gösteriyor.
Bu yılın başlarında Padova Üniversitesi Bilgi Mühendisliği Bölümü araştırmacıları tarafından yayımlanan bir çalışma, IRIS²'nin MEO bileşeninin uydu değişimlerini ve hizmet kesintilerini azaltarak bağlantı kararlılığını artırabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, Avrupa sisteminin ticari mega uydu takımyıldızlarını tamamlayıcı, bazı durumlarda ise alternatif bir çözüm olabileceğini belirterek, bunun Avrupa Birliği'nin teknolojik özerkliğini ve jeopolitik egemenliğini güçlendirebileceğini savundu.
IRIS² projesinin bir sonraki aşamasında uydu tasarımlarının tamamlanması, üretimin başlatılması, fırlatma hizmetlerinin temin edilmesi ve güvenli yer altyapısının geliştirilmesi planlanıyor.
Operasyonel bağlantı hizmetlerinin 2029 yılından itibaren kademeli olarak sunulmaya başlanması bekleniyor.
Hızlandırılmış uygulama süreci ilave finansman gerektirirken, IRIS² programının toplam değerinin yaklaşık 10 milyar avro olduğu belirtiliyor.
Programa katkı sağlayan ülkeler arasında Polonya (656 milyon avro) ve Macaristan (500 milyon avro) yer alırken, İspanya ise 1,6 ila 2 milyar avro arasında yatırım yapacağını açıkladı. Norveç ve İzlanda da programa katılan ülkeler arasında bulunuyor.
Euractiv
