Pazar günü yapılan AB büyükelçileri toplantısı, Beyaz Saray ile görüşmeler başarısız olursa Birliğin sert ekonomik önlemler uygulayabileceği sonucuyla tamamlandı.
Sekiz diplomat ve yetkilinin verdiği bilgilere göre, Avrupa Birliği, Donald Trump’ın Grönland’ın kontrolünü ele geçirme girişimlerini caydırmak amacıyla ABD’ye karşı 93 milyar euro değerinde gümrük vergileri de dâhil olmak üzere geniş kapsamlı ticari önlemleri değerlendiriyor.
Yetkililer, Pazar günü Brüksel’de yapılan ve üç saat süren toplantıda, Birliğe üye 27 ülkenin diplomatlarının, Washington ile önümüzdeki hafta yapılacak görüşmelerin hızlı bir çözüme ulaşmaması ihtimaline karşı somut misilleme seçeneklerinin hazır hâle getirilmesinin önemini vurguladığını söyledi.
Görüşmeler, ABD başkanının 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10, 1 Haziran’dan itibaren ise yüzde 25’e çıkacak gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulunmasının ardından aceleyle organize edildi.
Trump, Danimarka Krallığı’nın bir parçası olan Arktik bölgedeki Grönland üzerindeki planlarının önünde engel teşkil ettiğini düşündüğü altı AB ülkesi ile Birleşik Krallık ve Norveç’i hedef alıyor.
Kriz algısının derinleşmesi üzerine, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, bu hafta AB liderlerini bir zirveye çağıracağını söyledi.
Pazar günkü görüşmelere dair bilgi sahibi olan bir diplomat;
“Artık bir çizgi çekildiği açık ve yeter artık deniliyor. Ancak şu an seçenekleri tartışıyoruz — Trump’ın tarifeleri uygulanırsa, o zaman hangi seçeneklerin olduğu değil, hangi seçeneklerin kullanılacağı konuşulacak.” dedi
Söz konusu 93 milyar euroluk misilleme tarifeleri, AB’nin Temmuz ayında ABD ile bir ticaret anlaşmasına vardıktan sonra askıya aldığı önlemlerin yeniden devreye sokulması anlamına geliyor.
Görüşmeler hakkında bilgilendirilen ikinci bir AB diplomatına göre, bu adım diğer bazı seçeneklerle kıyaslandığında ‘çok hızlı’ bir şekilde atılabilir.
Alternatif olarak, yetkililer AB’nin “ticaret bazukası” olarak adlandırılan Zorlamayla Mücadele Aracı’nın (Anti-Coercion Instrument – ACI) kullanılabileceğini söyledi.
Bu araç, ülkelerin pazarlarını jeopolitik şantaj aracı olarak kullanmalarını cezalandırmak amacıyla tasarlandı. Ancak bu daha sert bir önlem olarak görülüyor ve Birlik içindeki daha temkinli üyelerin endişeleriyle karşılaşabilir.
AB Diplomatik çevrelerin aktardığına göre, hükümetler bu aşamada Avrupa Komisyonu’ndan aracın devreye sokulmasını talep etmedi.
Pazar günkü görüşmelerden önce Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Brüksel’e ACI’nin aktive edilmesi çağrısında bulundu.
Bu çağrı, doğrudan yabancı yatırımlara ve fikri mülkiyet korumalarına yönelik kısıtlamaları da içeriyor. Fransa’nın temsilcisinin bu olasılığı toplantı sırasında gündeme getirdiği belirtiliyor.
Macron’un ofisi, büyükelçilerin toplantısı sürerken yayımlanan bir açıklamada, cumhurbaşkanının Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüştüğünü ve “ABD’nin tarife tehdidini hayata geçirmesi durumunda, zorlamayla mücadele aracının aktive edilmesi yoluyla sert, birleşik ve koordineli bir Avrupa yanıtının önemini” yeniden teyit ettiğini bildirdi.
Diplomatik çevrelere göre “İlerlemek için pek çok yol var, Diplomatik ve ekonomik başka imkânlar da mevcut. Bazıları kamuoyuna açık şekilde konuşulabilir, bazıları ise konuşulamaz.” olarak kabul ediliyor.
AB’nin nihayetinde hangi seçeneği tercih edeceğinden bağımsız olarak, tüm temsilciler başkentlerin bir yol haritası belirlemeden önce acele etmeyeceğini söyledi.
Bu görüşmelerde yer alan diplomatlardan edinilen bilgiye göre;
“Avrupa’da tepki vermemiz gerektiği yönünde bir duygu var, bu açık ama aynı zamanda ‘sen söyledin, biz karşılık verdik, sonra onlar cevap verdi’ şeklindeki bu kısır döngüye sürüklenmemeliyiz… Bir sonraki aşamayı belirlemek için iki-üç güne ihtiyacımız olabilir.” şeklinde bir görüş hakim.
Avrupalı liderlerin, bu hafta İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu kapsamında Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Planlamaya aşina iki yetkiliye göre, ABD başkanının Çarşamba günü foruma katılması, ardından 27 liderin muhtemelen Perşembe günü düzenlenecek AB zirvesinde ortak yanıtı şekillendirmesi öngörülüyor.
Avrupa Parlamentosu ise Cumartesi günü, ABD-AB ticaret anlaşmasını dondurmak istediğine dair sinyal verdi.
Bu anlaşma, AB’nin Amerikan ihracatına vergi uygulamaması karşılığında, ABD’nin AB’den yapılan ithalata yönelik tarifeleri yüzde 15’te sabitlemesini öngörüyordu.
Politico
