AB, iki Rus milyarderi yaptırım listesinden çıkarıyor

Fransa'nın kapalı kapılar ardında yürüttüğü lobi faaliyetlerinin ardından Alisher Usmanov ve Mikhail Fridman, yaptırım listesinden çıkarıldı.

Rusya'nın en zengin iki iş insanı, Brüksel'in yüksek riskli bir diplomatik hamlenin parçası olarak kendilerine ve şirketlerine yönelik kısıtlamaları kaldırma kararı almasının ardından kısa süre içinde AB içinde yeniden faaliyet gösterebilecek.

Beş diplomat, konuyla ilgili açık konuşabilmek için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla yaptığı açıklamada, üye ülkelerin Salı günü Alisher Usmanov ve Mikhail Fridman'ı yaptırım listesinden çıkarma konusunda anlaşmaya vardığını söyledi.

Fransa, bir haftadan uzun süredir AB'nin bireysel yaptırımlar çerçevesinin tamamını beklenmedik bir anlaşmazlık nedeniyle bloke ediyordu. Bu durum, yaklaşık 3 bin yaptırım kaydının yenilenmemesi halinde süresinin dolması riskini doğurmuştu.

Baltık ülkelerinin başlangıçta anlaşmayı imzalamayı reddetmesinin ardından Pazartesi gecesi gerçekleştirilen görüşmeler de sonuçsuz kalmıştı.

Paris, bu ayın başında sürpriz bir girişim başlatarak madencilik ve telekomünikasyon milyarderi Usmanov'a yönelik yaptırımların kaldırılmasını talep etmiş ve ortada “ulusal güvenlik” meselesi bulunduğunu belirtmişti.

Bu arada Lüksemburg, Büyük Dükalık tarafından dondurulan varlıklarına erişim talebiyle ülkeye karşı dava açan bankacılık milyarderi Fridman'ın yaptırım listesinden çıkarılması için uzun süredir çağrıda bulunuyordu.

Diplomatlardan biri, “İş tamamlandı” dedi. “Mesele, Baltık ülkelerinin bunun karşılığında ne aldığı.”

Üç yıllık uzatma

Atılım, plana karşı en yüksek sesle itiraz eden ülke olan Letonya'nın anlaşma konusunda çekimser kalmayı kabul etmesinin ardından geldi.

Anlaşmanın, üye ülkelerin yazılı onaylarını Salı günü saat 18.00'e kadar sunmaları halinde yürürlüğe girmesi bekleniyordu.

Nordik ve Baltık ülkeleri de dahil olmak üzere bazı diğer ülkeler, bu adımın yaptırım listesinin tamamını tehlikeye atabileceği konusunda uyarıda bulunmuş ve bunun sonucunda diğer ülkeler kendi dar kapsamlı çıkarları için lobi faaliyetleri yürütmeye başlamıştı.

Ancak anlaşmanın bir parçası olarak mevcut isim listesi üç yıl boyunca dondurulacak. Böylece konu üzerindeki yeni tartışmalar fiilen 2029'a kadar ertelenmiş olacak.

Fransa, Usmanov'a verdiği desteği kısa süre içinde açıklayarak diğer AB üyelerinin tepkisini çekmişti. Paris, desteğinin yalnızca “belirli bir ulusal güvenlik meselesiyle” bağlantılı olduğunu ve “Usmanov konusunda kendilerine başvuran uluslararası ortaklara olumlu yanıt vermek istediğini” söylemişti.

Bununla birlikte Fransa'nın Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Benjamin Haddad, Salı günkü sonucu Avrupa dayanışması açısından bir zafer olarak nitelendirdi.

Haddad, yaptığı açıklamada, “Rusya'ya yönelik yaptırımlar konusunda çok güçlü ve birleşik bir duruş sergilemeye devam ediyoruz” dedi.

Haddad, “Bu konuları tartışıyoruz. Üye ülkeler arasında ulusal güvenlik ve diğer hususlar değerlendiriliyor. Ancak en önemli şey, Rusya'ya karşı ekonomik baskı uygulama konusundaki birlik ve kararlılığımızı bir kez daha göstermiş olmamızdır” ifadelerini kullandı.

Financial Times, yaptırım listesinden çıkarılmanın, Azerbaycan'da gözaltında bulunan Fransız vatandaşlarının serbest bırakılmasını sağlayabilecek bir anlaşmanın parçası olduğunu bildirdi.

Paris, AB yanlısı bir demokrasi olan ve Azerbaycan'la onlarca yıldır çatışma yaşayan Ermenistan'ı desteklemek amacıyla Güney Kafkasya'daki rolünü önemli ölçüde artırmış durumda.

Ancak bazı çevreler bunun oluşturabileceği emsal konusunda endişeli.

Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komitesi üyesi Letonyalı AP milletvekili Rihards Kols, “Raporlar doğrulanırsa Avrupa, yaptırımları bir pazarlık kozu haline getirmemeli” dedi.

Kols, “Fransa'nın kendi vatandaşlarının serbest bırakılmasını talep etme konusunda her türlü hakkı ve yükümlülüğü var. Ancak bunun bedeli, Putin rejimiyle bağlantıları nedeniyle yaptırım uygulanan bir Rus oligarkına yönelik kısıtlamaların hafifletilmesi olamaz” ifadelerini kullandı.

Aynı zamanda bazı ülkeler, yaptırımların uzatılmasına ilişkin kararların alındığı büyükelçiler toplantısı olan Coreper'de, daha fazla bilginin paylaşılmamış olmasından duydukları rahatsızlığı özel olarak dile getirdi.

Geçen hafta hassas görüşmeler hakkında açık konuşabilmek için anonimlik koşuluyla konuşan üst düzey bir Fransız diplomat, “Büyükelçilere bunun ulusal güvenlik gerekçeleri olduğu söylendi. Coreper bunların ayrıntılı şekilde tartışılması için doğru yer değil” dedi.

Diplomat, “Üye ülkelere bir hafta önce, daha fazla ayrıntıya ihtiyaç duymaları halinde bunu uygun kanallar üzerinden elde edebilecekleri söylendi” diye ekledi.

Usmanov, Rusya'nın savaş çabalarını desteklediğini sürekli olarak reddetti, oligark olduğu yönündeki nitelemeyi kabul etmedi ve yaptırım listesinden çıkarılması için girişimlerde bulundu.

Fridman da aynı şekilde varlıklarına el konulmasının hukuka aykırı olduğunu savundu.

Politico