AB liderleri, Rus varlıklarının kullanılmasında ısrarcı

Letonya, Danimarka ve AB dış politika sorumlusu, Kremlin’in dondurulmuş fonlarının kullanılmasına yönelik yeni bir girişime destek veriyor. 

Avrupalı ​​liderler, Ukrayna’nın savaş çabalarını desteklemek amacıyla dondurulmuş Rus devlet varlıklarının kullanılması konusundaki tartışmayı Cuma günü yeniden alevlendirdi. 

Bu hamle, geçen yıl aynı planı başarıyla engelleyen Belçika’nın süregelen direnişine rağmen gerçekleşti.

Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, Brüksel’deki AB zirvesinin ikinci günü öncesinde yaptığı açıklamada, “Dondurulmuş varlıklar orada duruyor; Ukrayna’yı desteklemek için kullanılması gereken şey de bu. Bu kadar basit,” ifadelerini kullandı. 

Zirvede, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile birlikte Kiev’in finansman ihtiyaçlarının ele alınması bekleniyordu.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de benzer şekilde, büyük bir kısmı Belçika’da tutulan bu varlıkların, gelecek yıl 78 milyar dolarlık bir finansman açığıyla karşı karşıya olduğu tahmin edilen Ukrayna’ya destek sağlamak için “bakılması gereken en bariz yer” olduğunu belirtti.

Frederiksen, söz konusu varlıkların “çifte amaca hizmet edeceğini; hem Avrupa’nın savunmasını finanse edeceğini hem de şu anda hem Ukrayna’da hem de Avrupa’da büyük yıkıma yol açan Rusya’nın, yaptıklarının bedelini bizzat ödemesini sağlayacağını” ifade etti. 

AB dış politika sorumlusu Kaja Kallas da Rus varlıklarının, Kiev’in yaklaşan bütçe açığını kapatmak için kullanılması gerektiğini savundu. Kallas, “Liderlerin bugün bu konuyu gündeme getireceklerinden eminim. Ukrayna’nın şu anda bu paraya ihtiyacı var,” dedi.

Bu açıklamalar; İsveç, İspanya, Polonya ve Hollanda’nın Avrupa Komisyonu’na bir mektup göndererek, söz konusu varlıkların Ukrayna’yı desteklemek için kullanılmasına dair geçen yıl yaşanan sert tartışmaların yeniden açılmasını talep etmelerinden haftalar sonra geldi.

Belçika, geçen yıl Almanya öncülüğünde başlatılan ve söz konusu varlıklarla desteklenen bir “tazminat kredisi” sağlama girişimini engellemişti. 

Belçika bu kararına gerekçe olarak, söz konusu kredide kullanılması planlanan 190 milyar avro değerindeki Kremlin fonlarını elinde bulunduran, Brüksel merkezli menkul kıymet saklama kuruluşu Euroclear’ın karşılaşabileceği hukuki ve finansal riskleri göstermişti.

AB liderleri, Ukrayna’nın savaş çabalarını finanse etmek amacıyla 90 milyar avro değerinde ortak borçlanmaya gitmeyi ve aynı zamanda Rus varlıklarını kalıcı olarak dondurmayı tercih ettiler.

Bu açıklamalar, Belçika Başbakanı Bart De Wever’in gazetecilere ülkesinin tutumunun değişmediğini söylemesinden saatler sonra geldi.

Cuma günü gece yarısından sonra başlayan ve bir saat süren basın toplantısında konuşan De Wever, “Bir çatışmanın sonunda her zaman bir barış anlaşması yapılır ve bu barış anlaşmasının bir parçası da dondurulmuş varlıkların kullanılmasıdır” dedi.

De Wever, ayrıca “Dünyada, bu kez işlerin farklı yürümesini hayal eden ve söz konusu varlıkları belirli amaçlar doğrultusunda daha erken devreye sokmayı düşünen insanlar var mı? Cevap evet, var. Bu binanın içindeler mi? Evet, buradalar. Dışarıda da var mı? Evet, var. Peki, bunun hakkında konuşmak istiyor muyum? Hayır, istemiyorum.” dedi.

İrlanda Başbakanı Micheál Martin de Cuma günü yaptığı açıklamada, dondurulmuş varlıklar konusunu yeniden açmaya istekli olmadığını belirtti.

Hâlihazırda AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın Başbakanı Martin, “Varlıklara el konulması ve bunların kullanıma açılması fikrini güçlü bir şekilde desteklemiştik ancak sonuçta bir netice alınamadı” dedi.

“Geçmişte bu konu için ne kadar enerji ve çaba harcandığının farkındayım. Bu meselede verimli, etkili ve mümkün olan en hızlı şekilde hareket edilmesinden yanayım.” 

Estonya Başbakanı Kristen Michal ise Kiev’in bütçe açığını kapatmak için yeniden ortak borçlanmaya gidilmesinin daha muhtemel olduğunu savundu.

Michal, Reuters’a verdiği demeçte, “Bu, Avrupa’nın daha önce birçok kez kullandığı bir mekanizma; dolayısıyla Avrupa için oldukça anlaşılabilir bir yöntem” ifadelerini kullandı.

Cuma günkü toplantının ardından gazetecilere konuşan Zelenskiy, en önemli hususun —şu an süresiz olarak dondurulmuş olan— bu varlıkların hiçbir şekilde Moskova’ya geri dönmemesi olduğunu vurguladı.

Zelenski, “Bu varlıklar, Rusya Federasyonu’nun hedeflerinden biri” diyerek, “Ukrayna, şu ya da bu şekilde, söz konusu kaynağın Rusya’nın eline geçmesinden önce kendisine ulaşmasını istiyor” şeklinde konuştu.

Rapporteur