Fransız Mélenchon, İspanyol Sánchez'i örnek alıyor

Solcu aday ayrıca, Fransa'nın borcunun bir kısmının silinmesi yönündeki önerisini de yineledi. 

Jean-Luc Mélenchon, daha yüksek kamu harcamalarının Fransa ekonomisini canlandırabileceğine ve zor durumdaki kamu maliyesini düzeltebileceğine kanıt olarak İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'i işaret etti.

Fransa'da gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin önde gelen solcu adayı Mélenchon, "İspanya, ekolojik ve sosyal büyümeye odaklanan bir bütçeyi benimsediğinden bu yana istikrarlı bir büyüme ve borçlarında azalma kaydetti," dedi.

Çarşamba günü bütçe konusuna odaklanan bir basın toplantısında, 75 yaşındaki radikal siyasetçi, milyarlarca avroluk yeni devlet harcamalarıyla tetiklenecek bir "pozitif talep şoku" çağrısını yineledi. 

Ayrıca, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde da dahil olmak üzere pek çok kesimden sert eleştiriler alan, ECB'nin elindeki Fransız borçlarının milyarlarca avroluk kısmının silinmesi önerisini de tekrar gündeme getirdi. 

Kamuoyu yoklamaları, geçen hafta kendi bütçe planlarını açıklayan aşırı sağcı lider Marine Le Pen'e karşı ikinci turda yarışma mücadelesinde Mélenchon'un, merkez sağcı aday Édouard Philippe ile başa baş gittiğini gösteriyor.

Sosyalist Başbakan Pedro Sánchez yönetimindeki İspanya bütçe açığını önemli ölçüde azaltırken, kamu borcunun 2026 yılında GSYH'nin %100'ünün altına düşmesi öngörülüyor. Hükümeti, diğer sektörlerin yanı sıra yeşil enerji yatırımlarını destekledi ve asgari ücreti artırdı. 

Enflasyon önemli bir endişe kaynağı olsa ve ekonomik büyümenin 2027'de yavaşlaması beklense de, İspanya Avrupa'nın en hızlı büyüyen büyük ekonomilerinden biri olmaya devam ediyor; nitekim IMF Salı günü yayınladığı raporda ülkenin 2026'da %2,5 büyüyeceğini öngördü.

Sánchez döneminde İspanya'nın bütçe açığı önemli ölçüde azaldı ve ülke, pandemi sonrasında Avro Bölgesi'nin en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri haline geldi.

Hükümetin yeşil enerji gibi sektörlere yoğun yatırım yapması ve asgari ücreti artırmasıyla birlikte, İspanya'nın borç/GSYH oranı %100'ün altına gerilerken, Fransa'da bu oran %119'a yükseldi. Ancak ülkede yaşam maliyeti —özellikle de Sánchez'i bu ayın başlarında erken seçim kararı almaya iten meselelerden biri olan barınma sorunu— önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Daha fazla para, daha az sorun mu?

Mélenchon; daha yüksek asgari ücret, kamu çalışanlarına %10 zam ve ülke genelinde toplu pazarlık süreçleri gibi yollarla maaşları artırıp satın alma gücünü yükselterek büyümeyi canlandırmayı hedefliyor. 

Ayrıca sosyal yardım alanlara daha yüksek ödemeler yapılması ve yoksulluk sınırının üzerine çıkarmak amacıyla her Fransız öğrenciye aylık 1.337 avro ödenmesi de planları arasında yer alıyor.

Bu önlemlerin tümü, seçim kampanyasında 82 milyar avroluk bir "acil harcama" paketi olarak adlandırılan yapıyı oluşturuyor. 

Fransız Ulusal Meclisi'nin güçlü maliye komitesine başkanlık eden ve Mélenchon'un müttefiki olan Eric Coquerel, aynı basın toplantısında, bu yeni harcamaların GSYH büyümesini tetikleyeceğini ve vergi gelirlerini artıracağını savundu.

Coquerel ayrıca, Fransız ekonomist Gabriel Zucman tarafından gündeme getirilen ve 100 milyon avronun üzerinde servete sahip hanelere %2 oranında servet vergisi uygulanmasını öngören yöntemin yanı sıra, Mélenchon'un başkanlığı döneminde 12 milyon avro ile sınırlandırılacak olan büyük miraslara yönelik daha yüksek vergiler gibi finansman yollarını da ana hatlarıyla açıkladı.

Institut Montaigne gibi mali açıdan muhafazakâr düşünce kuruluşları, Mélenchon'un önceki kampanyalarında önerdiği harcamaların maliyetini ve potansiyel vergi gelirlerini önemli ölçüde olduğundan az hesapladığını öne sürdü.

Eleştirmenler ayrıca, Mélenchon'un başkan seçilmesi durumunda sermaye kaçışı yaşanabileceği konusunda uyarıda bulunuyor; nitekim benzer bir durum, siyasi akıl hocası François Mitterrand'ın 1981'de kitlesel kamulaştırma vaadiyle seçilmesinin ardından yaşanmıştı.

Edouard Philippe'in seçim kampanyası ekibi yaptığı açıklamada, Mélenchon'un bütçe teklifini "tehlikeli" olarak nitelendirdi.

Mélenchon, Fransa'nın mali durumunun mevcut halinden, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görevinin başlarında çeşitli vergileri düşürme kararını sorumlu tuttu; Macron bu hamlenin daha fazla yatırım çekmeyi amaçladığını belirtmişti.

Mélenchon, "[Bütçe açığının] Macronizm tarafından organize edilen devletin sistematik olarak içinin boşaltılmasından başka bir nedeni yok" dedi.

Politico