Pasaport taramasına ek olarak parmak izi ve fotoğraf alınmasını zorunlu kılan AB’nin yeni dijital sınır sistemi, Cuma gününden itibaren tamamen faaliyete geçecek.
Giriş/Çıkış Sistemi (EES) için belirlenen son tarih, tüm Schengen sınır geçiş noktalarında ve 29 katılımcı ülkenin tamamında aktif hale gelmesiydi.
Sistem, güvenliği artırmak ve nihayetinde seyahati daha akıcı hale getirmek amacıyla Ekim ayından itibaren kademeli olarak uygulanmaya başlandı.
Ancak bazı aksaklıklar nedeniyle her noktada tam olarak devreye alınmış değil.
Bazı Avrupa havalimanlarında uzun kuyruklar oluştu ve yoğun tatil dönemlerinde gecikmelerin daha da artabileceği uyarısı yapıldı.
EES nedir ve nerelerde uygulanıyor?
EES, AB üyesi olmayan vatandaşların — buna Birleşik Krallık vatandaşları da dahil — Schengen Bölgesi’ne ne zaman girip çıktığını takip etmek için tasarlanmış dijital bir sistemdir.
Bu sistem, insanların sınır kontrolleri olmadan seyahat edebildiği, çoğu AB ülkesi olmak üzere 29 Avrupa ülkesini kapsar.
Fransa, İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan gibi Birleşik Krallık vatandaşlarının sık ziyaret ettiği birçok popüler destinasyonu içerir.
Yeni sistem kapsamında parmak izi ve fotoğraf kaydı yapılması gerekecek.
EES, mevcut pasaportların sınır görevlileri tarafından damgalandığı sistemin yerini alacak.
Tatile gittiğimde EES kullanmak zorunda mıyım?
EES ile ilk karşılaşmanız, nereye ve ne zaman seyahat ettiğinize bağlı olacaktır. Uçakla seyahat ediyorsanız, Avrupa havalimanına indiğinizde bu süreçten geçeceksiniz.
EES’in kademeli olarak uygulanmasına 12 Ekim’de başlandı ve altı ay içinde tamamlanması planlandı.
Bazı kritik noktalarda saatler süren kuyruklar oluştu.
Havalimanları, yaklaşan tatil dönemlerinde durumun daha da kötüleşebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bu yılın başlarında popüler kayak destinasyonu Cenevre’ye gelen yolcular, sistem nedeniyle uzun gecikmeler yaşadı.
Seyahat uzmanları, bazı noktalarda sistemin bilişim sorunlarıyla aksadığını ve yolcuların sistemi kolay kullanamaması nedeniyle uzun kuyrukların oluşabildiğini söyledi.
Avrupa Komisyonu, yoğun zamanlarda kuyrukları azaltmak için EES kontrollerinin Eylül ayına kadar askıya alınmasına izin verileceğini belirtti.
Cuma günü itibarıyla Avrupa’daki tüm havalimanları sistemi devreye almayacak; Milano ve Lizbon bunlar arasında yer alıyor.
Yolcular EES’i kullanmak için ne yapmalı?
Yeni sistemi ilk kez kullanacak olan çoğu AB dışı ülke vatandaşı, pasaportlarını taratırken biyometrik bilgilerini kaydettirmek zorunda olacak.
Uçak yolcuları kayıt işlemini varış havalimanında yapacak.
Ancak Dover Limanı’ndan feribotla Manş Denizi’ni geçiyorsanız, Eurotunnel servisiyle Fransa’ya gidiyorsanız ya da Eurostar trenini kullanıyorsanız, bu işlemler Birleşik Krallık’tan çıkarken yapılacak. Bu noktalarda yolcuların özel kiosk cihazlarındaki talimatları takip etmesi gerekecek.
Bu makineler her pasaportu tarayacak, ardından parmak izi alacak ve fotoğraf çekecek.
12 yaşın altındaki çocuklardan parmak izi alınmayacak. Yardımcı olmak üzere personel hazır bulunacak.
Ekran ayrıca yolculara, nerede kalacakları ve yeterli maddi imkânlarının olup olmadığı gibi seyahatlerine ilişkin dört soru yöneltecek.
Ancak Eurotunnel’da bu sorular, sınır görevlileri tarafından takdir yetkisine bağlı olarak sorulacak.
EES kaydı üç yıl geçerli olacak ve bu süre boyunca yapılan her seyahatte bilgiler doğrulanacak.
Dover’da otobüsle seyahat eden feribot yolcuları Ekim ayında yeni sistemi kullanmaya başladı. Diğer turist trafiğinin ise başlangıçta 1 Kasım’da sisteme dahil edilmesi planlanmıştı.
Ancak otomobille seyahat edenler henüz sistemi kullanmaya başlamadı ve buna ilişkin bir tarih de belirlenmiş değil. Araç taşıma hizmeti sunan Eurotunnel da EES’i aşamalı olarak uygulamaya koyuyor.
Dover Limanı ve Londra St Pancras’taki Eurostar terminalinde, başlangıç döneminde makinelerde sorular gösterilmeyecek.
Sistem 10 Nisan’da tamamen devreye alınmayacak.
Dover’da büyük değişiklikler yapıldı. Liman, ek işlem alanı oluşturmak için denizden arazi kazandı.
Yolcular, feribot terminalinden yaklaşık 1,6 kilometre uzaklıktaki bu yeni alanda EES kontrollerini tamamlayacak.
Fransız sınırı fiilen bu yeni alandaki otobüs işlem binasına taşındığı için, yolcular kontrolleri tamamladıktan sonra otobüsler mühürlenecek ve feribota binmek üzere hareket edecek.
Liman yetkilisi, öğrenci gruplarının kayıt işlemlerinin bir kısmını önceden yapabileceğini, bu sayede sınırda yalnızca pasaportlarını göstermelerinin yeterli olacağını belirtti.
Eurostar, Londra St Pancras terminalinde üç farklı alanda 49 EES kiosku kurdu. Yolcular, kalkış alanına geçmeden önce bu makineleri kullanacak.
Ancak şu anda kontroller makineler yerine sınır görevlileri tarafından manuel olarak yapılıyor.
Eurostar, operasyonel yazılım ve uygulama takvimi Fransız İçişleri Bakanlığı tarafından onaylandığında kioskları devreye alacağını açıkladı.
Eurotunnel, Manş’ın her iki tarafına yüzün üzerinde kiosk yerleştirdi.
Araçla seyahat eden müşteriler, araç plakalarına göre yönlendirildikleri kioskta biyometrik bilgilerini verecek. Otobüs yolcuları ise işlemleri sınır görevlisi eşliğinde tamamlayacak.
Eurotunnel’daki iki EES kiosku, kamera ve dokunmatik ekranla donatılmış olup “Welcome / Bienvenue” yazısı yer alıyor.
Sınır geçiş noktalarında her yolcu için kayıt işleminin birkaç dakika sürmesinin büyük kuyruklara yol açabileceği yönünde endişeler dile getiriliyor; özellikle alanı sınırlı olan Dover’da bu risk daha yüksek.
Ancak Manş geçiş noktalarındaki yöneticiler, EES’in “tek seferde” değil kademeli olarak uygulanmasının aksama riskini azaltacağını düşünüyor.
Eurotunnel CEO’su Yann Leriche, Manş Tüneli’nde “kaos” ya da uzun kuyruklar yaşanmayacağını ve şirketin tamamen hazır olduğunu söyledi.
Eurostar da EES’i önce sınırlı sayıda iş yolcusu için uygulayıp ardından genişletme planıyla kuyrukları önlemeyi hedefliyor.
ETIAS nedir ve ne zaman başlayacak?
AB ayrıca, pasaportlarla bağlantılı yeni bir vize muafiyeti sistemi olan Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’ni (ETIAS) devreye alacak. Bu sistem EES üzerine inşa edilecek.
AB’ye vizesiz girebilen AB dışı ülke vatandaşları — buna Birleşik Krallık vatandaşları da dahil — seyahat öncesinde çevrim içi olarak izin başvurusu yapabilecek.
- ETIAS’ın 2026 sonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanıyor, ancak kesin tarih henüz açıklanmadı.
- Başvuru ücreti 20 Euro (17,47 sterlin) olacak ve üç yıl geçerli olacak.
- 18 yaş altı ve 70 yaş üstü kişiler başvuru yapmak zorunda olacak ancak ücret ödemeyecek.
BBC
