Almanya, Fransa ve İspanya’nın ortak savaş uçağı projesi çöküşün eşiğinde.
Avrupa Birliği Savunma Komiseri Andrius Kubilius, bu hafta yaptığı açıklamada Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) projesini sert sözlerle eleştirerek, Avrupa genelinde yürütülen savunma projeleri arasında şu ana kadar bir başarı hikâyesi bulunmadığını söyledi.
Bir zamanlar Avrupa iş birliğinin örnek modeli olarak gösterilen Almanya, Fransa ve İspanya ortaklığındaki savaş uçağı projesi, Paris ile Berlin arasındaki süregelen anlaşmazlık nedeniyle dağılma noktasına geldi.
Pazartesi akşamı Brüksel’de Heinrich-Böll-Stiftung tarafından düzenlenen bir etkinlikte konuşan Kubilius, “Avrupa çapında ya da en azından bölgesel savunma projeleri geliştirme konusunda elimizde bir başarı hikâyesi yok” dedi. “Bu başarısızlığın son örneği FCAS’tır,” diye ekledi.
2017 yılında başlatılan FCAS projesi, Almanya ve İspanya’nın Eurofighter GmbH üretimi Eurofighter uçaklarını ve Fransa’nın Dassault Aviation üretimi Rafale jetlerini 2040 yılına kadar değiştirmeyi hedefliyordu.
Ancak proje, Alman ve Fransız havacılık devleri arasındaki anlaşmazlık nedeniyle bir yılı aşkın süredir ilerleyemiyor.
Başlıca yükleniciler olan Almanya merkezli Airbus Defence and Space ile Fransa merkezli Dassault, iş paylaşımı konusunda yaşanan görüş ayrılıklarını kamuoyu önünde dile getirdi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, anlaşmazlıkların yalnızca siyasi olmadığını belirterek projenin geleceğine ilişkin belirsizliği daha da artırdı.
Yaklaşık 100 milyar avro bütçeli proje; yeni nesil bir savaş uçağının, insansız hava araçları ağı ve yapay zekâ destekli bir bulut sistemiyle birlikte çalışmasını öngörüyor.
Ancak bir yılı aşkın süredir tıkanan proje için son dönemde çeşitli çözüm önerileri gündeme getirildi.
Önerilerden biri, kapsamlı hava muharebe sisteminin savaş uçağı bileşeninin ayrılması ve Almanya ile Fransa’nın kendi jetlerini geliştirmesine olanak tanınması.
Airbus Defence CEO’su Michael Schöllhorn, kısa süre önce yaptığı açıklamada bu seçeneğin “uygulanabilir ve iyi bir seçenek” olduğunu söylemişti.
Alman havacılık sektörü ve işçi sendikaları da kısa süre sonra ayrı bir jet geliştirilmesi çağrısına destek verdi.
Fransa, Almanya ve İspanya’dan oluşan üç ortak ülke, çözümü geçen yılın sonuna kadar bulmayı hedeflemişti; ancak süreç süresiz olarak ertelendi.
Almanya, Şubat ayı sonuna kadar Fransa’dan projenin nasıl sürdürüleceğine ilişkin bir teklif bekliyordu, ancak şu ana kadar kamuoyuna açıklanan bir öneri olmadı.
AB perspektifinden konuşan Savunma Komiseri Kubilius ise, “kurumsal olarak birleşmediğimiz sürece” Avrupa çapında savunma projelerinin hayata geçirilmesinin zor olacağını vurguladı.
Euractiv
