AB Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, Çin’in stratejik Avrupa limanlarındaki mülkiyetine ilişkin güvenlik endişelerini küçümseyerek, bir güvenlik sorunu görmediğini söyledi.
Bu açıklama, Washington’un yeni Ulusal Savunma Stratejisi’nde Pekin’i ilk kez on yılı aşkın süredir en üst düzey güvenlik tehdidi olarak tanımlamamasından bir hafta sonra geldi.
Hamburg ya da Pire limanları gibi Çin’in yoğun yatırım yaptığı hassas altyapılardaki yabancı hissedarlık konusunda sorulan soruya Yunan komiser tehdidi reddetti.
“Hayır, bunun bir güvenlik sorunu olduğunu söylemem,” dedi Euractiv’e.
Tzitzikostas, üçüncü ülke hissedarlarına ait limanların doğası gereği bir güvenlik riski oluşturmadığını ifade etti. Bununla birlikte, 18 Şubat’ta açıklanması planlanan AB Liman Stratejisi’nin, stratejik varlıklardaki yabancı mülkiyete ilişkin özel önlemler içereceğini de ekledi.
Tzitzikostas’ın açıklamaları, Washington’un yeni Ulusal Savunma Stratejisi’ni açıklamasından birkaç gün sonra geldi. Söz konusu strateji, on yılı aşkın bir süredir ilk kez Pekin’i en üst düzey güvenlik tehdidi olarak tanımlamıyor.
Komiser, yabancı katılımın halihazırda bazı bölgelerde norm haline geldiğini belirterek, ABD’nin Grönland’daki Pituffik askeri üssünde bir pist işletmesini örnek gösterdi.
Bu altyapı değerlendirmesinin, Avrupa’nın askeri hareketliliğini güçlendirmeye yönelik daha geniş bir AB çabasının parçası olduğunu da belirtti. Bu tartışmalar, Grönland üzerindeki son gerilimler ve Avrupa’nın Arktik bölgesine yönelik duruşuna artan ilgiyle daha da keskinleşmiş durumda.
Grönland şimdilik bir sıcak nokta değil
Tzitzikostas, sözde Çin tehdidini küçümsemesinin yanı sıra Grönland’ın güvenliğine ilişkin endişeleri de hafife aldı.
Tzitzikostas, Grönland’ın yabancı rakipler tarafından hedef alındığına ya da adaya asker konuşlandırmak için acil yatırımlar gerektiğine dair bir kanıt bulunmadığını söyledi.
“Şu aşamada Arktik’i bir sıcak nokta olarak görmüyorum,”
Kasım ayında Tzitzikostas, savunmadan sorumlu mevkidaşı Andrius Kubilius ile birlikte, asker ve askeri teçhizatın kıta genelinde geçişini engelleyen idari ya da fiziksel bariyerleri azaltmayı amaçlayan bir askeri hareketlilik paketi sundu.
Komisyon ve Konsey birlikte, Avrupa’nın en önemli askeri koridorlarında asker ve teçhizatın hareketini sağlamak için acilen iyileştirilmesi gereken 500 “sıcak nokta” ya da stratejik altyapı darboğazı belirledi.
Tzitzikostas., "Bunlar arasında limanlar, havaalanları, yollar, köprüler ve tüneller yer alıyor. Ancak Grönland’a asker sevkiyatı, Avrupa’nın güvenliğini güçlendirmeye yönelik bu çabaları sekteye uğratabilir.
Bugün, Grönland adasının yabancı üçüncü güçler tarafından işgal edilmek üzere hedef alındığını gösteren bir istihbarata sahip değiliz,” dedi.
Danimarka acil durumda değil
Teorik olarak Danimarka, Grönland’ın savunulmasına yardımcı olmak için Avrupa Askeri Hareketlilik Gelişmiş Müdahale Sistemi’ni (EMERS) devreye sokabilir, dedi komiser. Ancak mevcut durumun bunu gerektirmediğini vurguladı.
Günler süren tırmanmanın ardından Trump, geçen çarşamba Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı açıklamada bölgeyi ele geçirmek için güç kullanmayacağını söyledi. O tarihten bu yana Avrupalılar gerilimin düşürülmesinden memnuniyet duyarken, Beyaz Saray bölgeyi kontrol etme niyetinden henüz tamamen vazgeçmiş değil.
AB yürütmesi, askeri hareketlilik paketi kapsamında, birliklerin Avrupa genelinde engellenmeden hareket etmesini sağlamak için EMERS adlı acil durum mekanizmasını önerdi.
Teklife göre bir AB ülkesi, askeri ekipman ya da personelin acil şekilde sevk edilmesi gerektiğinde bu mekanizmayı devreye sokabilir. Ancak metin, aracın hangi koşullarda tetikleneceğini açıkça belirtmekten kaçındı.
Geçen ay Komisyon, Euractiv’e yaptığı açıklamada örneğin Estonya’nın, “AB üyesi olmayan düşmanca bir ülkenin sınırına yakın bölgelerde olağandışı sayıda silahlı kuvvet yığması” durumunda mekanizmayı devreye sokabileceğini söyledi. Sözcü, AB ülkelerinin doğrudan çatışmayı caydırmak için birkaç gün içinde diğer AB bölgelerinden asker sevk etmesi gerekeceğini ekledi.
Bazıları, AB’nin Grönland için halihazırda bu şekilde harekete geçtiğini savunuyor. Altı Avrupa ülkesi adaya keşif amacıyla küçük birlikler gönderdi ve Danimarka 2026 boyunca 1.000 asker sevk etmeyi taahhüt etti.
Buna rağmen, böyle bir konuşlandırmanın ciddi bir askeri saldırıyı caydırmaya yetmesi pek olası değil.
AB savunma komiseri Kubilius da askeri bir acil durumun, bir üye ülkenin saldırıya uğraması halinde diğerlerinin yardım etmesini öngören AB’nin karşılıklı savunma maddesi olan 42.7. Madde’yi tetikleyebileceğini ima etti. Bazı AP üyeleri de Grönland’ın böyle bir acil durum teşkil edebileceğini savunuyor.
Grönland ve AB savunması
Bu arada bazı AB yetkilileri ve diplomatlar, Danimarka’ya bağlı denizaşırı bir bölgeye yapılacak bir saldırının AB’ye karşı bir saldırı sayılıp sayılmayacağını sorguluyor. Brüksel’deki yetkililer, Grönland’ın ABD tarafından işgali durumunda AB’nin 42.7. Maddesi kapsamına girip girmeyeceği konusunda şimdiye kadar çelişkili sinyaller verdi.
Tzitzikostas, Grönland’ın bu kapsama gireceğini ima ederken, “Grönland’ı AB’nin egemen bir parçası olarak görüyoruz,” dedi.
Son gerilimlerin ardından Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, bölgenin daha iyi korunması için yeni bir Arktik güvenlik paketi ve bir buz kırıcı gemi satın alınması fikrini gündeme getirdi. Bu adım, Avrupa’nın Arktik’e yönelik artan ilgisini ortaya koyuyor.
Tzitzikostas, yüksek talep gören buz kırıcıları görmek ve “bu son derece gelişmiş makinelerin önemini” daha iyi anlamak için Finlandiya’yı ziyaret etmeyi planlıyor.
Euractiv
