AB yaptırımlara rağmen Rus gazına kaç milyar dolar ödedi?

Rusya, yaptırımlara rağmen AB ülkelerine 2022'den beri 320,7 milyar dolarlık petrol ve doğal gaz ihracatı gerçekleştirdiklerini duyurdu.

Rusya'nın enerjiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin yaptırımlara rağmen 2022'den bu yana Rusya'dan 320,7 milyar dolar (286,3 milyar euro) değerinde petrol ve doğal gaz satın aldığını açıkladı.

Avrupa ülkelerinin yalnızca bu yılın ilk dokuz ayında Rus petrolü ve doğal gazı için 21,3 milyar dolar ödeme yaptığını belirten Novak, "Başka bir ifadeyle, yaptırımların getirdiği kısıtlamalara rağmen, istisna tanınan bazı alanlarda enerji kaynaklarını tedarik etmeye devam ediyoruz" dedi.

AB, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya saldırmasının ardından Moskova'ya yönelik kapsamlı yaptırımları yürürlüğe sokmuştu. Ancak Fransa da dahil olmak üzere birçok ülke enerji ihtiyacının bir bölümünü hâlâ Rus kaynaklarından, özellikle de sıvılaştırılmış doğal gazdan (LNG) karşılıyor.

Slovakya ve Macaristan gibi bazı ülkeler ise boru hatlarıyla taşınan Rus petrolünü satın almaya devam etmelerine olanak tanıyan muafiyetlerden yararlanıyor.

Türkiye'de işlenenler dahil değil

Açıklanan rakamlara, Hindistan ve Türkiye gibi üçüncü ülkelerde işlendikten sonra dolaylı yollarla Avrupa'ya ulaşan Rus petrol ve doğal gazı dahil değil. Aralarında Çin'in de olduğu bu üçüncü ülkeler, 2022'den bu yana Rus ham petrolü alımlarını önemli ölçüde artırmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump geçen Cuma günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel yakıt alımına ilişkin bir anlaşmaya vardıklarını açıklamıştı. 

Avrupa ülkelerinden gelen eleştiriler üzerine ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Pazar günü yaptığı açıklamada Avrupalıları "ikiyüzlülükle" suçlamış, Avrupa'nın bir yandan ABD'nin dizel fiyatları açısından rahatlamasını eleştirirken diğer yandan "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i finanse etmeye devam ettiğini" söylemişti.

AB'den Rusya'ya yanıt: Önemli olan eğilimin yönüdür

Rusya Başbakan Yardımcısı Novak'ın açıklamalarına AB'den yanıt gecikmedi. Avrupa Komisyonu'ndan yapılan açıklamada, AB ülkelerinin 2022 yılı Mart ayından 2026 Temmuz ayına kadar 197 milyar euro (yaklaşık 220,6 milyar dolar) değerinde petrol ve doğal gaz ithal ettiği bildirildi. 

Sözcü, AB üyesi ülkelerin Rusya'dan enerji ithalatını halihazırda büyük ölçüde azalttığını vurgulayarak "Önemli olan eğilimin yönüdür. Pek çokları bu kadar hızlı bir dönüşümün mümkün olmadığını düşündüğü halde üye devletlerimizin birçoğunun rekor sürede ortaya koyduğu çabayı takdir etmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Rusya, şu anda yaklaşık yüzde 17'lik payla AB'nin ikinci büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikçisi konumunda bulunuyor. 

Avrupa'nın LNG ithalatının yaklaşık yüzde 60'ını karşılayan ABD ise ilk sırada yer alıyor. AB'nin enerji politikalarını eleştirenler, Birlik'in bu sefer Rusya yerine ABD'ye bağımlı hale geleceği uyarısında bulunuyor.

AB'nin doğal gaz yasağı 2027'de yürürlüğe girecek

Rusya'nın verileri Avrupa Komisyonu'nun açıkladığı zaman aralığından birkaç ay daha fazlasını kapsamasına rağmen aradaki farkın büyüklüğü dikkat çekiyor. Rusya'nın hesaplamalarında AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinin ya da farklı petrol ve doğal gaz ürünlerinin bulunup bulunmadığı bilinmiyor.

Novak, Rus petrol ihracatının bu yılın sonuna kadar yeniden savaş öncesi seviyesine yükselebileceğini de belirtmişti.

AB yaptırımları Rus petrol ve doğal gazı için farklı koşullar içeriyor. Rusya'dan petrol ithalat yasağı çerçevesinde boru hatları üzerinden sevkiyatın yapıldığı Slovakya ve Macaristan'a muafiyet tanınmıştı.

Doğal gaz konusunda ise en geç 1 Kasım 2027 tarihinde Rusya'dan AB ülkelerine sevkiyatın tamamen durdurulmuş olması öngörülüyor. Rusya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına yasak ise bu yıl sonunda yürürlüğe girecek.

AFP / DW