ECA: AB, yeni vergiler olmadan bütçede büyük bir açıkla karşı karşıya

Ulusal başkentler yeni vergi gelir kaynakları konusunda anlaşmaya varamazken, Avrupa tarafından ihraç edilen borçların maliyetleri de yükselmeye devam ederse, AB’nin uzun vadeli bütçesi “önemli bir açıkla” karşı karşıya kalabilir. 

ECA Başkanı Tony Murphy, perşembe günü yayımlanan yıllık rapora atıfta bulunarak, “Komisyonun önerdiği 2 trilyon avroluk bütçenin yaklaşık yüzde 20’sinin henüz onaylanmamış yeni gelir kaynaklarına dayandığını belirtmek önemli” dedi.

Murphy, “Bunların hayata geçmemesi durumunda AB önemli bir bütçe açığıyla karşı karşıya kalabilir. Bu da üye devletlerin daha yüksek katkı yapmasını veya bütçenin genel hedeflerinin daha düşük tutulmasını gerektirebilir” ifadelerini kullandı.

Bu değerlendirme, AB üyesi ülkelerin bütçenin genel büyüklüğü ve bunun nasıl finanse edileceği konusunda derin görüş ayrılıklarını sürdürdüğü bir dönemde geldi. 

Üye ülkeler, 2028-2034 dönemi bütçesi konusunda yıl sonuna kadar anlaşmaya varmak için yoğun bir müzakere yürütüyor. 

Avrupa Komisyonu daha önce, başkentlerin “öz kaynaklar” olarak adlandırılan yeni AB vergileri ve gelir kaynakları konusunda anlaşmaya varamaması ve aynı zamanda ulusal katkılarını artırmayı reddetmesi halinde AB bütçesinin yüzde 40 oranında küçülebileceği uyarısında bulunmuştu.

Borç yükseliyor

Mali denetim kurumu, 2025 bütçesine ilişkin yıllık raporunda AB’nin borcunu 2025 yılı için 738,9 milyar avro olarak açıkladı. Bu rakam, bir önceki yıl yaklaşık 600 milyar avro düzeyindeydi.

Lüksemburg merkezli denetim kuruluşuna göre, “AB’nin borçlanması 2027 yılına kadar 1 trilyon avroya ulaşabilir ve NextGenerationEU bunun önemli bir bölümünü oluşturacak.”

“NextGenerationEU”, pandeminin ekonomik sonuçlarıyla mücadele etmek amacıyla oluşturulan ve 750 milyar avroya kadar kaynak sağlayan, AB’nin Covid-19 dönemindeki kapsamlı ekonomik toparlanma fonu. Bu fon, Birliğin bu ölçekte ilk kez ortak borçlanma gerçekleştirmesini sağlamıştı.

AB, Covid-19 döneminden kalan borcun geri ödemesine başlayacak ve bu borç 2058 yılına kadar 30 yıllık bir dönem içerisinde geri ödenecek.

“Uyum dostu” olarak adlandırılan 17 ülkeden oluşan grup, borcun daha uzun bir döneme yayılarak daha kademeli biçimde geri ödenmesine ve yeni ortak borçlanmaya sıcak bakıyor. Buna karşılık Almanya’nın öncülük ettiği “tutumlu ülkeler” grubu her iki seçeneğe de güçlü biçimde karşı çıkıyor ve AB bütçesinde “birkaç yüz milyar avro” düzeyinde kesinti yapılmasını talep ediyor.

Avrupa Komisyonu’nun önerdiği 2 trilyon avroluk gelecek bütçesi, 2028-2034 dönemi boyunca borç geri ödemeleri ve borç servisi için 168 milyar avro öngörüyor.

ECA, “Komisyon, bir sonraki Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) önerisinde, hem faiz hem de anapara geri ödemelerini karşılamak üzere yıllık sabit 24 milyar avroluk (cari fiyatlarla) bir tutar öneriyor” dedi.

ECA, 2028-2034 döneminde NextGenerationEU (NGEU) kapsamındaki hibe desteğine ilişkin yalnızca faiz maliyetlerinin yaklaşık 93 milyar avroya ulaşabileceğini tahmin etti. 

Denetim kurumu ayrıca AB yürütme organının bütçe planının, Ukrayna’ya destek için 100 milyar avroya kadar ve bir kriz aracı için 395 milyar avroya kadar olmak üzere “önemli ölçüde yeni borçlanmaya” olanak sağladığına dikkat çekti.

Rapporteur