ABD'deki kızamık patlaması, Avrupa'daki aşı boşluklarını gözler önüne seriyor

ABD, vakaların hızla artması nedeniyle kızamıksız ülke statüsünü kaybetme riskiyle karşı karşıya. 

Bu durum, aşılama oranlarının kalıcı bulaşmayı önlemek için gereken seviyenin altında kaldığı Avrupa topluluklarının ne kadar kırılgan olduğuna dair endişeleri yeniden gündeme getiriyor.

Bu yıl ABD'de 4.500'den fazla kızamık vakası bildirildi, bu da geçen yıl kaydedilen toplamın yaklaşık iki katı. 

JAMA'da yayımlanan bir öngörü, aşılama oranlarının yükselmemesi halinde kızamığın ABD'de yeniden endemik hale gelebileceğini ve 25 yıl içinde 851.300 vaka, 170.000'den fazla hastane yatışı ve 2.550 ölümle sonuçlanabileceğini öne sürüyor.

Avrupa Doktorlar Daimi Komitesi'nin (CPME) başkan yardımcısı ve aşılama raportörü Kitty Mohan, Atlantik'in öte yakasındaki salgın, Avrupa için daha geniş bir riskin habercisi de olabilir, diye uyarıyor.

Mohan, “Uluslararası seyahat güzergâhları, insanların sınırları çok kolay ve hızlı aşabilmesi ve kızamığın döküntü ortaya çıkmadan önce bulaşıcı olması bir araya geldiğinde, insanlar enfeksiyon yayarken oldukça uzak mesafelere yolculuk edebiliyor ve hastalık bu nedenle hızla yayılabiliyor,” dedi.

Kızamık, en bulaşıcı enfeksiyon hastalıkları arasında yer alıyor. Virüs, tipik döküntü ortaya çıkmadan yaklaşık dört gün önce bulaştırılabiliyor; bu da insanların hasta olduklarını fark etmeden sınır ötesi yolculuk yapabilecekleri anlamına geliyor.

“Bulaşıcı bir kişiyle yüz yüze 15 dakikalık temas, büyük olasılıkla kızamık kapmanız anlamına gelir,” dedi Mohan.

Kızamığın dolaşımda olduğu tek ülke ABD değil. En büyük salgınlar şu anda Bangladeş'te 65.430'u aşan vaka sayısıyla, Endonezya'da 46.578 vaka ve Guatemala'da 31.222 vaka ile yaşanıyor.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC); “Avrupa'ya ithal edilen bir vakanın burada yeni bulaş zincirlerine yol açıp açmaması, esas olarak etkilenen Avrupa topluluğundaki bağışıklık düzeyine ve virüsün aşılama oranlarının düşük olduğu gruplara ulaşıp ulaşmadığına bağlıdır,” dedi.

Aşılama oranı, birinci doz için yüzde 92, ikinci doz için yüzde 88 seviyesinde; ECDC buna “güçlü bir toplumsal koruma” diyor.

Ancak bu oran, kalıcı bulaşmayı önlemek ve kızamığı ortadan kaldırmak için ulusal ve yerel düzeyde gerekli görülen yüzde 95'lik iki dozluk hedefin altında kalıyor. Ulusal ortalamalar ayrıca, aşılama oranlarının daha düşük olduğu bölgeleri veya toplulukları da perdeleyebiliyor.

“Kızamık vakalarının büyük bölümü aşısız kişilerde görülüyor,” diyen ECDC, ülkelerin bağışıklık açıklarını kapatmasını, her iki dozun da zamanında uygulanmasını sağlamasını, ergen ve yetişkinlere telafi aşıları sunmasını ve güçlü sürveyans ile hızlı salgın yanıt sistemlerini sürdürmesini tavsiye ediyor.

Sonuçlar, sadece aşı olmayı tercih edebilenler için değil. Henüz aşı için fazla küçük olan bebekler ile tıbbi nedenlerle aşı olamayan ya da bağışıklık sistemi yeterli yanıt veremeyen kişiler, geniş toplumda bağışıklık düzeyinin yüksek olmasına bağımlı.

Mohan, “Sürü bağışıklığı, yani aşılama oranlarının belirli bir eşik üzerinde tutulması bu grupları korur; dolayısıyla düşük oranlar onları hastalığa karşı daha savunmasız hale getirir,” dedi.

Kızamık, Avrupa'da on iki ülkede endemik: Bosna Hersek, Fransa, Gürcistan, Almanya, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Polonya, Romanya, Rusya, Türkiye ve Ukrayna.

Vakaların en büyük bölümü Romanya'da kaydedildi; sayı 2023'te 3.371 iken, 2024'te 30.692'ye yükseldi.

Altı Avrupa ülkesi: Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, İspanya, Birleşik Krallık ve Özbekistan, 2024'te kaydedilen vaka sayıları temel alınarak bu yılın başlarında yeniden endemik kızamık dolaşımına sahip ülkeler olarak sınıflandırıldı.
 

Euro News