ABD’li Yargıçtan, Anthropic İçin Kara Liste Kararı

ABD’li bir yargıç, perşembe günü Pentagon’un Anthropic’i kara listeye alma kararını engelledi. Bu karar, Claude’un geliştiricisi olan şirketin, savaş alanında yapay zekâ güvenliği konusunda orduyla yürüttüğü yüksek riskli mücadelenin son gelişmesi oldu.

Anthropic’in Kaliforniya’daki federal mahkemede açtığı dava, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Anthropic’i ulusal güvenlik açısından tedarik zinciri riski olarak tanımlarken yetkisini aştığını öne sürüyor. 

Bu tanımlama, hükümetin askerî sistemleri düşman unsurların olası sızma veya sabotajına maruz bırakan şirketler için kullanabileceği bir etiket niteliğinde.

Hegseth’in eşi benzeri görülmemiş bu hamlesi, Anthropic’in ordunun Claude yapay zekâ modellerini ABD içindeki gözetleme faaliyetleri veya otonom silahlarda kullanmasına izin vermeyi reddetmesinin ardından geldi. 

Anthropic yöneticileri, bu kararın şirket açısından milyarlarca dolarlık iş kaybına ve itibar zararına yol açabileceğini söylemişti.

Eski Demokrat Başkan Joe Biden tarafından göreve getirilen ABD Bölge Yargıcı Rita Lin, 59 sayfalık kararında Pentagon’un uygulamasının “hukuka aykırı ve dayanaksız” olduğu sonucuna vardı.

Yargıç Lin kararında şunları yazdı:

“Ulusal güvenliğe yapılan içi boş atıf, hükümet eleştirmenlerini cezalandırmak ve onlardan misilleme yoluyla hesap sormak için sınırsız bir yetki belgesi değildir.”

Anthropic kararı memnuniyetle karşıladı ve yaptığı açıklamada, “tüm Amerikalıların bu teknolojiden faydalanabilmesi için yapay zekâyı ulusal güvenliğimiz adına kullanma konusunda hükümetle verimli bir şekilde çalışmaya odaklanmayı sürdürdüğünü” belirtti.

Anthropic, yapay zekâ modellerinin otonom silahlarda güvenli biçimde kullanılabilecek kadar güvenilir olmadığını savunuyor ve ülke içindeki gözetleme faaliyetlerine hakların ihlali gerekçesiyle karşı çıkıyor. 

Pentagon ise özel şirketlerin askerî faaliyetleri sınırlandırma yetkisine sahip olmaması gerektiğini savunuyor.

Pentagon’un yaptığı bu tanımlama, yabancı sabotajlara karşı askerî sistemleri korumayı amaçlayan ve çok az bilinen bir kamu tedarik yasası kapsamında, ABD merkezli bir şirketin ilk kez kamuoyu önünde “tedarik zinciri riski” olarak tanımlanması anlamına geliyordu.

Anthropic, 9 Mart’ta açtığı davada, hükümetin yapay zekâ güvenliği konusundaki görüşleri nedeniyle şirkete karşı misilleme yaparak Anayasa’nın Birinci Ek Maddesi kapsamında güvence altına alınan ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğini öne sürdü.

Şirket ayrıca, bu tanımlamaya itiraz etme fırsatı verilmediğini ve bunun da Beşinci Ek Madde kapsamındaki adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu belirtti. Davada, kararın hukuka aykırı olduğu, olgusal temelden yoksun bulunduğu ve ordunun geçmişte Claude için yaptığı olumlu değerlendirmelerle çeliştiği ifade edildi.

Adalet Bakanlığı ise bir mahkeme dosyasında, Anthropic’in getirdiği kısıtlamaları kaldırmayı reddetmesinin Pentagon açısından Claude’un nasıl kullanılabileceği konusunda belirsizliğe yol açabileceğini ve operasyonlar sırasında askerî sistemlerin devre dışı kalması riskini doğurabileceğini savundu.

Hükümet, söz konusu tanımlamanın Anthropic’in yapay zekâ güvenliği konusundaki görüşlerinden değil, şirketin sözleşme şartlarını kabul etmeyi reddetmesinden kaynaklandığını belirtti.

Anthropic’in ayrıca Washington, D.C.’de devam eden ikinci bir davası daha bulunuyor. 

Bu dava, Pentagon’un şirket hakkında yaptığı ve Anthropic’in sivil devlet kurumlarıyla yapacağı sözleşmelerden dışlanmasına yol açabilecek ayrı bir “tedarik zinciri riski” tanımlamasıyla ilgili.

Reuters