2026 kışının enerji paradoksu Almanya: CO₂ fiyatı çöküyor, linyit yeniden tahtına oturuyor.
Almanya’nın enerji karmasında beklenmedik bir gelişme yaşanıyor: Sert soğuklar ve emisyon izinlerindeki düşüş, kömür santrallerini gazdan daha kârlı hâle getiriyor.
Piyasanın siyaseti nasıl boşa çıkardığının analizi konusunda, ilk akla gelen popüler ülke Almanya.
Almanya’nın enerji paradoksu, bu kış yeni bir bölümle zenginleşiyor. Resmî anlatı 2030 hedeflerine odaklanırken, 2026’nın fiziksel ve ekonomik gerçekliği, soğuk hava koşulları ve “şizofrenik” bir CO₂ piyasasının da etkisiyle, linyitin hâlâ enerji arz güvenliğinin kraliçesi olduğunu gösteriyor.
Bu, sanayi arkeolojisi kitaplarına ait olacağı düşünülen bir hikâyeydi; oysa bu haftanın ekonomik gündemi.
Alman kömür santralleri, özellikle de uzun süredir yerden yere vurulan linyitle çalışanlar, yeniden kâr yazmaya başladı.
Kasım ayından bu yana görülmeyen bu durum, sert bir kış ile (enerji dönüşümüne rağmen) öngörülemeyen piyasa dinamiklerinin birleşmesi sonucu Avrupa’nın en büyük ekonomisinde dengeleri bir kez daha altüst etti.
Kömür için “mükemmel fırtına”
Avrupa’nın kalbinde tam olarak ne oluyor? Yanıt, kömürü – en azından geçici olarak – gazdan daha avantajlı hâle getiren meteoroloji ile finansın birleşiminde yatıyor.
Energy Aspects ve LSEG analistlerinin aktardığı verilere göre, tetikleyici iki unsur var:
Talepte sıçrama: Almanya’yı vuran bir soğuk hava dalgası, ısınma ve elektrik talebini hızla artırdı.
CO₂ fiyatlarında çöküş: Emisyon izinleri (EUA) bu hafta yaklaşık %8 oranında geriledi.
İşte burada ekonomik paradoks ortaya çıkıyor: Karbonun “cezalandırıcı” maliyeti düşünce, doğası gereği daha kirletici olan linyiti yakmak, gaz santrallerini kullanmaktan ekonomik olarak daha verimli hâle geldi. Bu, daha modern Spark Spread’e karşı, eski Dark Spread’in rövanşı niteliğinde.
Yenilenebilirler durgun, pragmatizm öne çıkıyor
Durumu daha da kötüleştiren (ya da bakış açısına göre iyileştiren) unsur ise sözde Dunkelflaute (ne güneş ışığının ne de rüzgârın olmadığı uzun bir zaman dilimini ifade eder) oldu: az güneş, az rüzgâr.
Fraunhofer ISE verileri acımasız bir tablo ortaya koyuyor ve Ocak 2026’nın bu haftasında kömür ve gazın, Almanya’nın toplam elektrik ihtiyacının neredeyse yarısını karşılamak zorunda kaldığını gösteriyor.
Bu durum, enerji dönüşümünün zorluklarını gözler önüne seriyor. 2030’a kadar kömürden çıkış hedeflenmesine rağmen, Almanya doğa iş birliği yapmadığında eski santralleri yeniden devreye almak zorunda kalıyor.
Merz hükümetinin uzlaşması
Bu tabloya, Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki hükümetin politikası da ekleniyor.
Ulusal güvenlik ve sanayi maliyetlerinin sert gerçekleriyle yeşil hayaller arasında denge kurmak zorunda kalan muhafazakâr hükümet, önceki planları aşağı yönlü revize etti.
Koalisyon, 2032’ye kadar ihale edilmesi planlanan yeni gaz santrallerinin kapasitesini yarıya indirmeye karar verdi:
Önce: 20 GW yeni kapasite öngörülüyordu.
Şimdi: Hedef 10 GW.
Bu yeni tesisler, yenilenebilir enerjideki açıkları kapatmak için “esnek bir rezerv” işlevi görecek. Ancak gaz hedefinin düşürülmesi, kömürden kopuşun çevreci söylemin iddia ettiğinden daha az ani ya da daha az sancılı olabileceğini ya da ülkenin daha fazla sanayisizleşmemesi için farklı dengeler aranacağını düşündürüyor.
2023’te nükleer enerjiyi tamamen kapattıktan sonra Berlin, hâlâ ince bir ip üzerinde yürüyor: ışıkları açık, fabrikaları çalışır tutmak.
Bu sırada piyasa ise, soğukkanlı ve rasyonel bir şekilde, eski ve kirli linyiti ödüllendirmeye devam ediyor.
Scenari Economici
