Bir zamanlar sol için kritik bir kale olan güney bölgesinde başbakanın Sosyalistleri ağır bir yenilgiye uğradı.
İspanya’da son aylarda yaşanan bölgesel seçim dalgası en kritik olanı bu pazar günü Endülüs’te gerçekleşti.
Önümüzdeki yıl yapılacak genel seçimler öncesinde Sánchez’in iktidardaki Sosyalist Partisi için uğursuz bir mesaj verdi.
İspanya’nın en kalabalık bölgesi olan Endülüs özel bir öneme sahipti ve Sosyalistlerin ağır yenilgisi, bir zamanlar burayı güçlü kalelerinden biri olarak gören parti için tarihî ve aşağılayıcı bir darbe oldu.
Muhafazakâr People’s Party (PP), Endülüs bölge başkanı Juanma Moreno liderliğinde pazar günü açık ara kazanan oldu, ancak parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti.
Bu durum ulusal açıdan da önemli, çünkü PP muhtemelen aşırı sağ Voxpartisinin desteğiyle yönetmek zorunda kalacak. Bu PP-Vox iş birliği son bölgesel seçimlerde de görüldü ve genel seçimler öncesinde muhafazakârları daha sağ bir çizgiye itebilir.
Anket ortalamasına göre PP ulusal düzeyde yüzde 32 ile önde, Sosyalistler yüzde 28 ile ikinci sırada. Vox ise yüzde 18 ile üçüncü sırada.
İşte Endülüs’ten çıkarılan beş sonuç:
Bu Sosyalistler için bir felaketti
Anketler uzun süredir Sánchez’in partisi için ağır bir sonuç öngörüyordu ve parti bölgede şimdiye kadarki en kötü sonucunu aldı.
Endülüs, Sosyalistlerin 2018’de kontrolü kaybedene kadar onlarca yıl boyunca seçim kalesiydi. Şimdi 109 sandalyeli parlamentoda 28 sandalyeye gerileyen parti, alçalmış bir muhalefet gücü haline geldi. PP ise 53 sandalye kazandı.
Sosyalistlerin gerilemesinin bazı açık nedenleri var.
Ocak ayında Córdoba eyaletinde 46 kişinin ölümüne yol açan tren çarpışması ve haftalarca güney demiryolu bağlantılarını kaosa sürüklemesi, kampanyanın önemli gündem maddelerinden biriydi ve sağ kesim sürekli olarak demiryolu sisteminden merkezi hükümetin sorumluluğunu vurguladı.
Bu arada Sosyalist aday olarak María José Montero’nun seçimi de tartışma konusu oldu. Aslen Sevilla’lı olan Montero’nun Endülüs kimliği sorgulanmasa da, aday olmak için başbakan yardımcılığı görevinden ayrılması, Sánchez hükümetiyle olan bağı nedeniyle ona zarar verdi.
Madrid’deki Carlos III Üniversitesi’nden siyaset bilimci Guillermo Fernández-Vázquez, seçimde eski bir bakanın kullanılmasının ciddi bir hata olduğunu söyledi.
“Bu, PP’nin adayı neredeyse tamamen görmezden gelmesine ve doğrudan merkezi hükümetle karşı karşıya gelmesine olanak tanıdı,” dedi.
Ve bu, Sosyalistler için kötü sonuçlar zincirinin son halkasıydı
Endülüs, bir seçim döngüsünün sonunu işaret etti. Son altı ayda yapılan dört bölgesel seçimin sonuncusuydu; Extremadura, Aragón ve Castilla y León seçimlerini takip etti. Bu bölgelerin her birinde PP zaten iktidardaydı ve kazandı; Sosyalistler ise bu dört bölgenin üçünde oy kaybetti.
Birkaç ay önce, bir dizi yenilginin Sánchez üzerinde yeterli baskıyı oluşturarak geleceğini gözden geçirmesine veya erken genel seçim çağrısı yapmasına yol açabileceği yönünde yoğun spekülasyon vardı; özellikle de partisinin etrafında dönen yolsuzluk skandalları göz önüne alındığında.
Ancak Sánchez’in böyle bir adım atacağına dair bir işaret yok ve 2027’ye kadar görev süresini tamamlamaya ve mücadeleye devam etmeye kararlı görünüyor.
“İspanya’da olan şey normal değil, solcu bir koalisyon hükümetine sahip olmak alışılmadık,” dedi Sánchez, seçimden kısa süre önce Endülüs’te destekçilerine. “Bu işin yarısındayım ve sekiz yıldır buradayım.”
Sánchez, 2022’deki benzer derecede kötü bir sonucun ardından, bir sonraki yıl yapılan genel seçimde güney bölgesindeki Sosyalist oyların önemli ölçüde artmış olmasından teselli bulacaktır.
Ayrıca PP’nin çoğunluğunu kaybetmesi de ona moral verecektir; bu durum Sánchez’in yıllardır İspanyollara yaptığı uyarıyı güçlendiriyor: muhafazakârların yönetmek için aşırı sağa ihtiyaç duyduğu.
Muhafazakârlar da memnun değil
Bu sonuç, Moreno için hayal kırıklığı yarattı. PP Endülüs’te sekiz ilin tamamında kazanarak genel üstünlüğünü teyit etse de, beş sandalye kaybetmesi ve parlamentodaki çoğunluğu kıl payı kaçırması bir darbe oldu.
Sevilla’daki Pablo de Olavide Üniversitesi’nden siyaset bilimci José Manuel Trujillo, “Ezici bir zafer ama yeterli değil,” dedi.
Trujillo, sandalye kaybını büyük ölçüde dört yıl önce sandığa gitmeyen ancak bu kez oy kullanan seçmenlerin PP’nin hem solundan hem sağından gelmesine bağladı.
Endülüs başkanı, PP içinde en öne çıkan ılımlı ses haline geldi ve Madrid’deki siyasi gösterilerden uzak, merkezci bir yol çizdi.
Bu seçime girerken Moreno’nun “Endülüs yolu” (vía andaluza) yaklaşımı, ulusal lider Alberto Núñez Feijóo için örnek bir strateji olarak gösteriliyordu.
Ancak Moreno’nun hedefin altında kalmasıyla dikkatler, Madrid’in sert çizgili başkanı Isabel Díaz Ayuso’ya kayacak. Ayuso, Vox’un popülist alanına yönelerek çok farklı bir tarzla parlamentoda çoğunluk kazanmıştı.
Ayuso, Endülüslü muadilini Sánchez’in “mutlak yenilgisi” için tebrik etti; ancak birçok kişi bunu onun tavizsiz tarzının doğrulanması olarak görecek.
Feijóo’nun şimdi seçim sürecine girerken bu rakip kanatları nasıl dengeleyeceğini belirlemesi gerekecek.
Aşırı sağ Vox kutlama yapıyor
Endülüs, Vox’un 2018’de bölge parlamentosuna girerek İspanya siyasetinde ilk somut etkiyi yarattığı yerdi. Pazar günü yalnızca bir sandalye kazanmasına rağmen — bu durum partinin oy tavanına ulaşıp ulaşmadığı yönünde spekülasyonlara yol açtı.
Vox, Moreno’nun yeni hükümeti kurma çabaları kapsamında müzakerelere girmeye hazırlanıyor; tabii sol ile beklenmedik bir anlaşma sağlanamazsa.
Moreno şu ana kadar çoğunluğa çok yakın olduğu için tek başına yönetmeyi planladığını söyledi. Ancak Vox ile koalisyon kurmasa bile, partinin parlamenter desteğini almaya çalışması bekleniyor.
Fernández-Vázquez, “Müzakereler çok zor olacak,” - “Vox, kendileri için önemli olan politika alanlarında anlaşmalar yapmaya çalışacak.” dedi.
Aşırı milliyetçiler, İspanyollara kamu hizmetleri ve sosyal yardımlarda yabancılara göre öncelik verilmesini öngören “ulusal öncelik” kavramını getirmek istediklerini söylüyor.
PP, Vox’un desteğine ihtiyaç duyduğu diğer bölgelerde bu tartışmalı ve hâlâ muğlak politikayı zaten kabul etti. Moreno için bu, göçmenlerin Endülüs ekonomisine katkısını övdüğü ve bu fikri “abartılı” bulduğu düşünüldüğünde, sorunlu bir mesele olabilir.
Sol için her şey karanlık değil
Sosyalistler kötü performans gösterse de solun diğer kesimlerinde umut vardı.
Yerel odaklı aşırı sol bir güç olan Adelante Andalucía, altı sandalye kazanarak en büyük artışı elde etti.
Toplamda sekiz sandalyeyle hâlâ Vox’un 15 sandalyesinin gerisinde olsa da, adayları José Ignacio García partinin iddialı hedeflerini dile getirdi: “Endülüs’ten sağın gönderilmesi için temelleri attık,” dedi.
Trujillo, Adelante Andalucía, diğer sol partilerin Madrid’le bağlantılarından ve yüklerinden çekinen seçmenlere hitap etmeyi başardı, dedi.
Ancak bu başarı, Por Andalucía’nın pahasına geldi. Bu sol koalisyon Sumar, Podemos ve United Left’yı içeriyor. Bu, Sánchez hükümetinin küçük ortağı olan Sumar için bir başka hayal kırıklığı yaratan sonuç oldu.
Seçimlerdeki bu zorluklar, 2027 genel seçimlerine doğru ilerlerken ve iktidarda kalmasına yardımcı olabilecek potansiyel parlamenter ortaklar ararken Sánchez’i endişelendirecektir.
Politico
