Arjantin, zengin yatırımcıları çekmek için 'altın pasaport' dönemini başlatıyor

Arjantin, borç yükü altındaki ülkeye yeni dolar kaynakları yaratmaya çalışan Devlet Başkanı Javier Milei'nin planı kapsamında, nakit katkı veya devlet tahvillerine yatırım karşılığında varlıklı yatırımcılara vatandaşlık verme planını açıkladı.

Ekonomi Bakanı Luis Caputo, Paris'te yatırımcıların katıldığı bir etkinlikte “altın pasaport” olarak adlandırılan programı duyurdu. Başvuruların yıl sonundan önce başlaması bekleniyor.

Programa başvurmak isteyenlerin iki seçeneği olacak. Bunlardan ilki Arjantin Hazinesi'ne geri ödemesiz 311 bin euro katkıda bulunmak. İkinci seçenek ise en az yedi yıl boyunca tutulması gereken yeni bir devlet tahviline 711 bin euro yatırım yapmak.

Yetkililer, ödenecek miktarın aile büyüklüğüne göre artacağını belirtti. Dört kişilik bir ailenin yaklaşık 444 bin euro ödemesi bekleniyor.

Milei'nin gelecek yıl yeniden seçilmeyi hedeflediği bir dönemde ülkeye dolar girişinin artırılması önem taşıyor.

Arjantin Hazinesi'nin 2027'de yaklaşık 22 milyar euroluk döviz cinsinden borç ödemesi bulunuyor. Hükümet, uluslararası tahvil piyasalarına yeniden dönmeyi şimdilik erteleyerek finansman seçeneklerini daraltırken alternatif gelir kaynakları arıyor.

Hükümete danışmanlık yapan bir yatırım şirketleri konsorsiyumunun tahminine göre, programa beklenen sayıda başvuru gelmesi halinde vatandaşlık karşılığında alınacak ödemeler Arjantin'e 2,2 milyar euroya kadar gelir sağlayabilir.

'Bir tür statü sembolü'

“Altın vize” olarak bilinen programlar, varlıklı yabancıları çekmeye çalışan ve mali kaynak sıkıntısı yaşayan ülkeler arasında giderek yaygınlaşıyor. Yaklaşık 60 ülke, tek seferlik yatırımlar karşılığında yabancılara oturum hakkı sağlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump da geçen yıl kendi “altın kart” programını başlatmıştı.

Yatırım karşılığında vatandaşlık programları ise daha ileri bir uygulama olarak değerlendiriliyor. Bu sistemlerde yabancılara daha geniş haklar ve başka ülkelere seyahati kolaylaştıran bir pasaport veriliyor. Aralarında küçük Karayip ada ülkelerinin de bulunduğu yaklaşık bir düzine ülkede aktif vatandaşlık karşılığı yatırım programı bulunuyor.

Apex Capital Partners Başkanı Nuri Katz, Forbes'a yaptığı açıklamada, “Bence her varlıklı Amerikalı bunu değerlendirecektir,” dedi.

Katz, programın “sigorta poliçesi gibi” ve aynı zamanda “bir tür statü sembolü” olarak görülebileceğini belirterek, “Hani 'Senin Arjantin'in yok mu?' denilecek türden” ifadelerini kullandı.

46 milyon nüfusa sahip G20 ülkesi Arjantin, geniş Patagonya coğrafyası ve kültürel açıdan hareketli başkentiyle bu tür bir programa sahip ilk Güney Amerika ülkesi olmaya hazırlanıyor.

Ekonomi Bakanı Luis Caputo, Arjantin pasaportunun oldukça değerli olduğunu belirterek, “140'tan fazla ülkede kabul ediliyor,” dedi. Caputo, Arjantinlilerin önceden vize almadan seyahat edebildiği ülkeler arasında Çin ve Rusya'nın yanı sıra Avrupa'nın Schengen bölgesi ile Latin Amerika'nın büyük bölümünün bulunduğunu söyledi.

Londra Ekonomi Okulu'nda profesör olan ve The Golden Passport: Global Mobility for Millionaires kitabının yazarı Kristin Surak'a göre, Güneydoğu Asya veya Arap dünyasındaki vize kısıtlamalarıyla karşılaşan varlıklı kişiler için Arjantin vatandaşlığı uluslararası seyahat ve iş yapmayı kolaylaştırabilir.

Surak, “Mesele yalnızca Arjantin'de elde edeceğiniz avantajlar değil. Küresel ölçekte, seyahat edebileceğiniz yerler açısından da avantaj sağlıyor,” dedi.

'Plan B pasaportu'

Sektör uzmanlarına göre bu tür programlara başvuranların profili COVID-19 salgınından bu yana değişti. Halihazırda vizesiz seyahat imkanları geniş olan Amerikalı ve Avrupalıların da artan jeopolitik belirsizlik karşısında yurtdışında bir alternatif oluşturmak amacıyla bu programlara yöneldiği belirtiliyor.

Investment Migration Insider dergisinin editörü Christian Nesheim, Güney Amerika'nın Güney Konisi olarak bilinen bölgesinin “nihai Plan B destinasyonu” olduğunu söyledi.

Nesheim, “Stratejik açıdan önemli hiçbir yerin üzerinde değil. Küresel silahlı çatışmaların dışında kalmayı başaran bir bölge. Gıda ve enerji konusunda kendi kendine yeterli,” dedi.

Arjantin'in askeri darbeler, borç temerrütleri ve yüksek enflasyonla şekillenen geçmişi düşünüldüğünde, istikrar arayan yatırımcılar için ülkenin ilk bakışta alışılmadık bir sığınak olduğu söylenebilir.

Ancak Milei, kamu harcamalarını azaltıyor, düzenlemeleri kaldırıyor ve ülkenin geniş petrol ve maden kaynaklarına yatırım çekmeye çalışıyor. Hükümet böylece Arjantin'i yabancı sermaye için daha cazip bir merkez olarak yeniden konumlandırmayı hedefliyor.

Caputo, yatırım karşılığında vatandaşlık verilmesini öngören program fikrinin, Milei'nin Temmuz 2024'te Idaho eyaletinin Sun Valley kentine yaptığı ziyaret sırasında ortaya çıktığını söyledi. Caputo'ya göre teknoloji sektörünün yöneticileri, bu ziyaret sırasında Arjantin vatandaşlığı almakla ilgilendiklerini dile getirdi.

Kendisini “anarşo-kapitalist” olarak tanımlayan Milei, hükümetin küçültülmesini savunan Elon Musk gibi özgürlükçü görüşlere sahip teknoloji milyarderleriyle yakın ilişkiler geliştirdi. Musk, Milei'nin kamu harcamalarını azaltma girişiminin güçlü destekçilerinden biri. Musk, geçen yıl ABD hükümet harcamalarını kısma kampanyasının sembolü olarak Arjantin liderinin kendisine hediye ettiği bir elektrikli testereyi sergilemişti.

Milei'nin bir diğer ideolojik müttefiki ise yazılım şirketi Palantir'in kurucularından Peter Thiel. Thiel, nisan ayında ailesiyle birlikte geçici olarak Buenos Aires'e taşındı.

Associated Press (AP) haber ajansının ulaştığı şirket kayıtlarına göre, Thiel'in yatırım şirketi Thiel Capital ile bağlantılı bir şirket, Buenos Aires'in lüks Barrio Parque semtinde yaklaşık 12 milyon euroluk bir malikâneye sahip.

Thiel ayrıca 2011'de Yeni Zelanda vatandaşlığı almış ve bunun için ülkede ikamet etme şartından özel olarak muaf tutulmuştu.

Dünyanın farklı ülkelerinde müşterilerin pasaport almasına yardımcı olan danışmanlık şirketi Henley & Partners'ın yönetici ortağı ve hükümet danışmanlığı biriminin başkanı Philippe Amarante, “Bence Arjantin'deki Peter Thiel hikayesi, vatandaşlık programı için bir tür kavram kanıtı olabilir,” dedi.

Amarante, Thiel'in, bağımsız, varlıklı ve başarılı kişilerin dünyanın farklı yerlerinde seçim yapabilecekleri fikrini temsil ettiğini belirterek, “Doğru ortamı, doğru yaşam alanını ve doğru ekosistemi sunarsanız sizi seçebilirler,” diye konuştu.

Vatandaşlık satışı yolsuzluk riskini beraberinde getiriyor

“Altın pasaport” programları uzun süredir yolsuzluğa açık oldukları gerekçesiyle eleştiriliyor.

Küresel kara para aklama denetim kuruluşu Mali Eylem Görev Gücü (FATF), suçluların kimliklerini gizlemek, yasa dışı servetlerini aklamak ve adaletten kaçmak için vatandaşlık ve oturum programlarından yararlanabildiği uyarısında bulunuyor.

Yatırım yoluyla göç sektörüne de darbe vuran bir kararda Avrupa Birliği'nin en yüksek mahkemesi, Nisan 2025'te Malta'nın “altın pasaport” programını hukuka aykırı buldu. Mahkeme, AB vatandaşlığının satılamayacağına hükmetti.

Başka ülkeler de kara para endişelerinden konut fiyatlarının erişilebilirliğine kadar çeşitli gerekçelerle para karşılığında oturum hakkı sağlayan programları sonlandırdı.

Caputo ise Arjantin'in aynı sorunlarla karşılaşmaması için önlemler alınacağını söyledi. İstihbarat ve mali denetim kurumlarının başvuru sahiplerinin kimliklerini, sabıka kayıtlarını ve paralarının kaynağını inceleyeceğini belirtti.

Caputo'ya göre amaç, “Arjantin vatandaşlığının uluslararası itibarını korumak.”

Euro News