Avrupa ve ABD, Ukrayna Görüşmelerinde güvenlik konusunda anlaştı

Abu Dabi'deki toplantılar, ABD ve AB'nin, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaş sona erdiğinde Avrupa için yeni bir güvenlik yapısını ele alma konusunda vardıkları mutabakatla başladı. 

Ukrayna barış görüşmelerinin son turunun ilk gününde, Avrupalı ​​temsilciler, Rusya ile NATO müttefikleri arasındaki gerilimi en aza indirmek amacıyla kıtanın genel güvenlik düzenlemelerini ABD ile birlikte gözden geçirme konusunda anlaştılar.

ABD temsilcisi Steve Witkoff ve Avrupa Konseyi tarafından yapılan, birbirine oldukça benzer iki açıklamaya göre; Ukrayna ve Avrupalı ​​ortakları, Amerikan tarafıyla birlikte "savaş sonrası güvenlik endişelerini" ele almanın ve bölgedeki "çatışma riskini" azaltmanın "elzem" olduğu konusunda mutabık kaldılar.

Açıklamalarda, "Ortak hedefimiz, Ukrayna'nın uzun vadeli güvenliğini güçlendirecek ve müzakere yoluyla bir çözüme ulaşmak için gereken güveni inşa edecek, pratik ve birbirini destekleyen bir güvenlik çerçevesi geliştirmektir" denildi.

"Kalıcı bir barışa odaklanmanın yanı sıra, Ukrayna'daki savaş sona erdikten sonra mevcut Avrupa güvenlik kurumları ve anlaşmaları üzerine nasıl bir yapı inşa edilebileceği de tartışıldı." 

Ukrayna ve Rusya heyetleri bir araya gelmeden önce, Salı sabahı Abu Dabi'de Avrupalı ​​güçler, Ukrayna ve ABD ekibinin katılımıyla hazırlık görüşmeleri gerçekleştirildi. 

Gizli konular hakkında konuşabilmek için isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki yetkili, bu ilk görüşmelerin kapsamlı geçtiğini ve atmosferin olumlu olduğunu belirtti.

Avrupa'nın gelecekteki güvenlik mimarisi konusu, Avrupalı ​​hükümetler için son derece hassas bir mesele. Zira bu hükümetler, yıllardır NATO müttefiklerini sert bir dille eleştiren Başkan Donald Trump'ın, bölgedeki güvenlik desteğini radikal bir şekilde azaltmaya hazırlanıyor olabileceğinden endişe ediyorlar.

Rusya, NATO'nun Avrupa'daki faaliyetlerinin azaltılması konusunda söz sahibi olmayı talep ediyor ve Ukrayna'nın hiçbir koşulda ittifaka katılmaması gerektiği konusunda ısrar ediyor; oysa Kiev ve en yakın müttefikleri, geleneksel olarak Ukrayna'nın ittifaka katılımını destekliyorlar. 

Kritik sorulardan biri ise sürecin nasıl işleyeceğiyle ilgili: Daha geniş kapsamlı bir Avrupa güvenliğine ilişkin bir anlaşma, Ukrayna'ya dair nihai barış anlaşmasının bir parçası mı olacak, yoksa daha sonra mı gündeme gelecek?

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve en güçlü destekçilerinden bazıları geçmişte yaptıkları açıklamalarda, Rusya'nın savaşı sona erdirmek için bir şart olarak daha geniş kapsamlı bir Avrupa-NATO düzenlemesi talep etmesine yer olmadığını belirtmişlerdi. 

Abu Dabi'deki görüşmeler, Ukrayna ve Rusya'dan müzakerecilerin, barışa yönelik üçlü görüşmeler kapsamında ABD temsilcileriyle bir araya geldiği, son dokuz aydaki ilk buluşma olma özelliğini taşıyor. 

Amerikan tarafında, başkanın damadı Jared Kushner ve Witkoff liderliğindeki Trump temsilcileri, tartışmaların kapsamını Avrupa'nın gelecekteki güvenliğini de içerecek şekilde genişletmek ve Avrupa'ya da masada bir yer sağlamak için yoğun çaba gösteriyorlar.

Trump'ın geçen yıl Beyaz Saray'a dönmesinden bu yana yönetimi, Avrupalıları kendi savunmalarının sorumluluğunu üstlenme konusunda yeterince çaba göstermedikleri için hem kamuoyu önünde hem de özel görüşmelerde eleştirdi.

Amerikan baskısı sonucunda NATO müttefikleri, güvenlik ve savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYH'lerinin %5'ine çıkarma hedefi üzerinde anlaştılar. Ayrıca Trump yönetimi yetkilileri, ABD'nin Avrupa'daki askerî varlığını azaltacaklarını şimdiden açıkladılar.

Rusya ile Abu Dabi'de gerçekleştirilen üçlü görüşmeler öncesinde; Amerikan ve Ukrayna heyetleri, Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, İtalya ve NATO'dan üst düzey yetkililerin de aralarında bulunduğu Avrupalı ​​temsilcilerle bir araya geldi.

Yapılan iki ayrı açıklamada, "Taraflar, riskleri yönetmek ve tehlikeli tırmanışların önüne geçmek için nasıl güçlü mekanizmalar oluşturulabileceğini ele aldılar," denildi. 

Açıklamalarda ayrıca, "Katılımcılar, savaş sonrası güçlü bir Avrupa güvenlik mimarisi ve düzenlemelerine olan ortak bağlılıklarını yinelediler; güçlü bir NATO'nun, Avrupa-Atlantik kolektif savunmasının merkezinde yer almaya devam edeceği konusunda ise görüş birliğine vardılar," ifadelerine yer verildi.

Politico