“Daha az konuş, ciddi ol”
Avrupalı liderler ve NATO yetkilileri, Donald Trump’a yönelik olarak daha az konuşması, “aşağılayıcı söylemlerden” kaçınması ve Rusya’ya koz vermemesi çağrısında bulundu.
Emmanuel Macron, Güney Kore’de yaptığı açıklamada, ittifakların güvene dayandığını vurgulayarak, NATO’ya yönelik sürekli şüphe yaratmanın “ittifakın özünü zayıflattığını” söyledi.
Macron, “Ciddi olmamız gerekiyor. Ciddi olmak istiyorsak, her gün bir öncekinin tersini söylemeyiz. Belki de her gün konuşmamalıyız,” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Trump’ın Avrupa müttefiklerinin İran’la ilgili savaşta yeterli destek vermediğini düşündüğünü söylemesi ve ABD’nin NATO’daki rolünü yeniden değerlendirebileceğini ima etmesinin ardından geldi.
Trump bu konu üzerine verdiği yanıtta ittifaktan çekilme ihtimali sorulduğunda, “Kesinlikle, neden olmasın?” diyerek bu olasılığı açık bırakmıştı.
Bu sözler, özellikle Vladimir Putin’in söylemlerini güçlendirebileceği ve NATO’nun caydırıcılığını zayıflatabileceği endişesiyle Avrupa’da tedirginlik yarattı.
Donald Tusk, ittifakın zayıflatılmasına yönelik söylemlerin, Rusya üzerindeki baskının azaltılması ve Ukrayna’ya desteğin düşürülmesinin “Putin’in rüya planına benzediği” uyarısında bulundu.
Buna karşılık Alexander Stubb, Trump ile yaptığı görüşmenin ardından daha ılımlı bir ton benimsedi ve görüşmeyi “yapıcı” olarak nitelendirdi.
NATO’nun Brüksel’deki merkezinde ise yetkililer, Trump’ın her yeni açıklamasının ABD’nin ittifaktaki güvenlik garantörü rolüne olan kamu güvenini aşındırabileceğinden endişe ediyor.
Eski NATO yetkilisi Camille Grand, Avrupa başkentlerinin ikiye bölündüğünü belirtti: bir kesim Trump’ın söylemlerini geçmişteki benzer çıkışlar gibi geçici görürken, diğerleri bu söylemlerin birikimli etkisinden kaygı duyuyor.
Grand’a göre bu durum, Avrupa ile ABD’nin stratejik bakış açılarının tam olarak örtüşmediğini gösteriyor.
Özellikle Avrupa ve Orta Doğu’da savaşların sürdüğü bir dönemde, Trump’ın daha tek taraflı hareket etme sinyali vermesi ittifak içi koordinasyonu zorlaştırıyor.
Bu gelişmeler, Temmuz ayında Ankara’da yapılması planlanan NATO liderler zirvesi öncesinde savunma kapasitesinin artırılması ve yük paylaşımı gibi kritik konuların ele alınmasını da karmaşık hale getiriyor.
Alman Dış İlişkiler Konseyi’nden Max Becker ise Avrupa’nın önceliğinin NATO içinde daha fazla “Avrupalılaşma” ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi olması gerektiğini vurguladı.
Euractiv
