İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Perşembe günkü Avrupa zirvesinin kapalı oturumunda Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın Ukrayna konusundaki tutumuna anlayışla yaklaşarak AB’nin büyük bölümünden ayrıldı.
İtalya Başbakanı, Macar liderin Aralık ayında onayladıktan sonra sözünden dönerek Ukrayna’ya verilecek 90 milyar euroluk krediyi reddetmesi nedeniyle blokta yarattığı öfkenin sebeplerini anladığını muhataplarına söyledi.
Orbán’ın bu geri adımı, beşinci yılına giren Rusya ile savaşında kaynakları tükenmekte olan Ukrayna’yı şaşkına çevirirken, diğer liderleri de öfkelendirdi.
Bu durum, birkaç hafta önceki resmi onayı nedeniyle AB teamüllerine aykırı görülüyor.
Meloni ve Orbán her ikisi de sağ görüşlü liderler olsa da, İtalyan lider genel olarak Macar hükümetinin engelleyici olarak görüldüğü ana akım AB çizgisine bağlı kalmıştı.
Beş farklı Avrupa ülkesini temsil eden diplomatlara göre Meloni, toplantıda kredinin Ukrayna’ya derhal aktarılmasını kişisel olarak desteklediğini vurgulamakla birlikte, gelecek ay seçimle karşı karşıya olan Orbán’ın pozisyonunu anladığını söyledi.
Diplomatlardan biri, Meloni’nin Orbán’ın tutumunu “normal” olarak nitelendirdiğini ve “şartların değişebileceğini” belirterek “aynı durumda ben olsam bunu anlardım” dediğini aktardı.
İtalyan hükümeti ise bunu yalanladı. Roma’daki Meloni ofisinden bir yetkili, “Başbakana atfedilen ifade tamamen asılsızdır,” dedi.
Bu haberde yer alan tüm diplomatlara, kamuya açık olmayan görüşmeler hakkında serbestçe konuşabilmeleri için anonimlik tanındı. Hiçbiri odada bulunmuyordu; çünkü toplantıya neredeyse sadece liderler katıldı. Diplomatlara bilgi, toplantıya katılan liderler tarafından aktarıldı.
Petrol bağlantısı
Macaristan ve Slovakya, tüm AB hükümetlerinin onayını gerektiren fonun serbest bırakılmasını engelliyor.
Budapeşte, onayını, Rus petrolünü Macaristan’a taşıyan ve Ocak ayında bir Rus insansız hava aracı tarafından hasar gören Druzhba boru hattının Ukrayna tarafından onarılması talebine bağladı.
Bu hasar, 27 AB ülkesinin kredi planını desteklemesinden haftalar sonra meydana geldi.
Orbán, Kiev’i onarımları kasıtlı olarak geciktirmekle suçladı. AB ise kredi meselesi ile boru hattı konusunun bağlantılı olmadığını belirtti.
Salı günü AB’nin Ukrayna hükümetiyle onarımları finanse etme ve sahaya bir inceleme heyeti gönderme konusunda anlaştığını duyurması da Perşembe günü Orbán’ın itirazlarını gidermeye yetmedi.
Diplomatlara göre Meloni, Macar başbakanın geçmişte yapıcı davrandığını ve boru hattı yeniden açıldığında vetosunu kaldırmasının beklendiğini de ifade etti.
Meloni, Ukrayna’nın güçlü bir destekçisi olmasının yanı sıra hem Orbán hem de zaman zaman Kiev’e desteğinde dalgalanmalar yaşayan ABD Başkanı Donald Trump ile iyi ilişkiler sürdürüyor. Ayrıca Orbán’ın yeniden seçilme kampanyasına da açık destek vermişti.
Kırmızı çizgiler
Orbán’ın kredi konusunda geri adım atmayacağının anlaşılması üzerine AB liderlerinin büyük çoğunluğu öfkeyle tepki gösterdi.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, diplomatların aktardığına göre bu kararı “kabul edilemez” ve davranış açısından eşi görülmemiş bir “kırmızı çizgi ihlali” olarak nitelendirdi.
Macaristan ve Slovakya dışında kalan 25 ülke ise 90 milyar euroluk kredi kararını memnuniyetle karşılayan ve “ilk ödemenin Nisan başına kadar Ukrayna’ya yapılması” çağrısında bulunan ortak bir bildiri yayımladı.
Görüşmelerin ardından yayımladığı bir videoda Orbán, tartışmanın “zorlu geçtiğini, her taraftan baskı altında olduğunu… ancak bunun yanlış yer ve yanlış zamanda yapıldığını” söyledi.
Politico
