Belçika'nın yeni ICE planı 'korku yasası' mı?

İnsan hakları grupları, polisin sığınma talepleri reddedilen kişileri evlerinden zorla çıkarmasına izin verecek yasaya karşı çıkıyor. 

Milletvekillerinin, belgesiz kişileri evlerinden çıkarmak için polisin zorla girmesine izin veren bir yasayı onaylamasının ardından, insan hakları savunucuları, Belçika'da ABD'nin göçmenlik konusundaki sert uygulamalarını anımsatan, ICE tarzı ev baskınlarının yaşanabileceği konusunda uyardı.

Aylar boyunca, iktidardaki sağcı koalisyonun ülkede kalma hakkı reddedilen kişilerin sınır dışı edilmesini artırmak için getirdiği önlemler hakkında Belçika genelinde yoğun bir tartışma yaşandı.

Geçtiğimiz Cuma günü yapılan parlamento oylaması öncesinde ülke genelinde 60'tan fazla protesto düzenlendi ve bu da STK'lar, hakimler ve avukat dernekleri tarafından önlemlere yönelik eleştirileri artırdı. Bazıları, Donald Trump yönetimi altında Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı (ICE) tarafından yapılan tutuklamaların arttığı ABD ile paralellikler kurdu.

Hak savunucusu gruplar, polise, sığınma talebi reddedilen kişileri evlerinden zorla çıkarma yetkisi veren yasaya karşı çıkıyor. Belçika'da milletvekillerinin, polisin belgesiz kişileri evlerinden zorla çıkarmasına olanak tanıyan bir yasayı onaylamasının ardından, hak savunucuları, ülkede ABD'dekine benzer "göçmen baskınları" yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Belçika'da, iktidardaki sağ eğilimli koalisyonun, ülkede kalma hakkı tanınmayan kişilerin sınır dışı edilme süreçlerini hızlandırmak amacıyla getirdiği önlemler, aylardır yoğun tartışmalara konu oluyor.

Geçtiğimiz Cuma günü yapılan parlamento oylaması öncesinde ülke genelinde 60'tan fazla protesto düzenlendi; sivil toplum kuruluşları, hakimler ve avukatlar dernekleri de söz konusu önlemlere yönelik eleştirilerini dile getirdi. 

Bazı kesimler, durumu, Donald Trump yönetimi döneminde Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) birimi tarafından gerçekleştirilen tutuklamaların hızla arttığı ABD ile kıyasladı. 

Önümüzdeki bahar yürürlüğe girmesi planlanan yasa, Belçika göçmenlik ofisine, belgesiz kişilerin barındığı düşünülen konutlara —göçmenlerin arkadaşları veya aileleri tarafından misafir edildikleri evler de dahil olmak üzere— giriş izni alması için bir soruşturma hakiminden talepte bulunma yetkisi veriyor.

Gerekli izin alındıktan sonra polis, sabah 05.00 ile akşam 21.00 saatleri arasında, ev sakinlerinin rızası olmaksızın —çocukların da bulunduğu ortamlarda— konutlara girebilecek. İçeri girdiklerinde ise kişileri gözaltına alabilecek ve kimlik belgesi aramak üzere arama yapabilecekler.

Uluslararası Af Örgütü'nün Belçika'daki Fransızca konuşulan bölge şubesi direktörü Carine Thibaut, söz konusu baskınların çocuklar ve göçmenlere kapılarını açan kişiler üzerindeki etkisine dikkat çekerek, "Bu, korkuya dayalı bir yasa. Gerçekten de korku yayıyor," ifadelerini kullandı.

Yetkililer ise bu önlemlerin, Belçika'da sığınma talebi reddedilen, ülkeden ayrılmaları yönündeki talimatları görmezden gelen ve kamu düzeni ya da ulusal güvenlik için tehdit oluşturduğu düşünülen kişileri hedef alacağını belirtti.

Yasaya karşı çıkan pek çok kişi, "kamu düzenine tehdit" ifadesinin belirsiz olduğuna dikkat çekiyor. Geçmişte bu tür ifadelerin; kayıt dışı çalışma, kırmızı ışıkta geçme veya mağazadan hırsızlık yapma gibi eylemlerde bulunan kişiler için kullanıldığı örnekler göz önüne alındığında, özel konutların göçmenlik operasyonlarının yürütüldüğü mekanlara dönüştürülüp dönüştürülmeyeceğine karar verme yetkisi, bireysel hakimlerin inisiyatifine bırakılmış oluyor.

Uluslararası Af Örgütü’ne göre, yargıçlar tam kapsamlı soruşturma yetkilerine sahip olmayacak; bunun yerine, ek bilgi talep edebilecekleri kişiler konusunda kısıtlamalara tabi tutulacaklar. Ayrıca yasa, alınan kararlara karşı kişilerin itiraz etmelerini veya bu kararlara karşı yasal yollara başvurmalarını sağlayacak bir mekanizma da sunmuyor.

Thibaut, “Bunun suçlular için olduğunu söylüyorlar,” - “Biz ise her seferinde, bu sorunu ele almak için zaten gerekli tüm araçlara sahip olduklarını, zira bunu olağan adalet sistemi aracılığıyla yapabileceklerini belirtiyoruz.” diyor.

Thibaut’nun temsil ettiği kuruluş, söz konusu yasanın “yasal statü eksikliği” ile “suç işleme” kavramlarını birbirine karıştırma eğilimini kalıcı hale getirdiği konusunda uyarıda bulunan 20 insan hakları grubundan biri. Bu gruplar, “Konut dokunulmazdır. Bu anayasal ilke, orada yaşayanların idari statüsüne asla bağlı olmamalıdır,” ifadelerini kullanıyor.

Brüksel merkezli, belgesiz göçmenlerle ilgili çalışmalar yürüten “Uluslararası İşbirliği Platformu” (PICUM) da benzer bir görüşü dile getiriyor. Savunuculuk sorumlusu Chiara Catelli, “Bunun, suç işlemiş kişilerle hiçbir ilgisi yok,” diyor. “Buradaki asıl mesele, insanları geri göndermek, yani sınır dışı etmek; ki bu da idari bir süreçtir.”

Catelli şunları ekliyor: “ABD’deki ev baskınlarının yıkıcı sonuçlarına hepimiz tanık olduk; bu baskınlar korku ve şiddeti körüklüyor, aileleri parçalıyor. Bir AB üyesi devletin şimdi aynı yönde adımlar atıyor olması son derece endişe verici.”

Catelli, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde halihazırda benzer sert tedbirlerin uygulandığına dikkat çekiyor. 

AB genelinde sınır dışı işlemlerini hızlandırmayı amaçlayan ve yakın zamanda onaylanan geri dönüş düzenlemesinin de benzer hükümler içerdiğini belirten Catelli, diğer üye devletlerin de kısa süre içinde benzer önlemleri benimseyebileceği uyarısında bulunuyor: “Bunun, daha geniş çaplı bir sürecin başlangıcı olmasından gerçekten korkuyoruz.”

Thibaut, Belçika’dakine benzer tedbirlerin zamanla herkesin haklarını aşındıracağını ifade ediyor. “Bu, hukuk devletinin zayıflatılmasının ve insan haklarına duyulan saygının azaltılmasının bir başlangıcıdır,” diyor.

“Bugün hedefte belgesiz insanlar var; yarın uyuşturucu kullananlar olabilir. İnsan haklarına, adalete duyulan saygıya ve güçler ayrılığı ilkesine dayalı bir toplumu, işte böyle yavaş yavaş çökertirsiniz.”

The Guardian