IMO Başkanı Arsenio Dominguez, Komisyon’u müzakere tutumunu yumuşatmaya ikna etmek için bu hafta Brüksel’deydi.
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) başkanı, küresel yeşil deniz taşımacılığı anlaşması konusunda Avrupa Komisyonu’nu tutumunu yumuşatmaya çağırdı.
IMO Başkanı Arsenio Dominguez, görüşmelerin sürdürülebilmesi için ABD Başkanı Donald Trump dâhil tüm tarafların kabul edebileceği bir uzlaşmanın gerekli olduğunu savundu.
Londra merkezli denizcilik düzenleyici kurumun genel sekreteri olan Dominguez, Nisan ayında yeniden başlayacak müzakereler öncesinde yetkililere pozisyonlarını gözden geçirmeleri için baskı yapmak amacıyla bu hafta Avrupa Komisyonu’nu ziyaret etti.
Özel görüşmeler hakkında bilgilendirilen iki yetkiliye göre bu, küresel ölçekte bir iklim atılımı olarak görülen anlaşmanın sulandırılması anlamına geliyor.
Geçtiğimiz ekim ayında, deniz taşımacılığı sektörünü net sıfır emisyon hedefine yönlendirmeyi ve en fazla kirleten yakıtlara yaptırımlar getirmeyi amaçlayan küresel bir anlaşmaya ilişkin görüşmeler; Washington’un, geçici olarak üzerinde uzlaşılan tutumu destekleyen ülkelere yaptırım uygulamakla tehdit etmesinin ardından çöktü.
- AB ülkeleri başlangıçta görece katı çevresel standartlar içeren bir taslak anlaşmayı desteklemişti.
- Ancak Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın saf değiştirmesi, Birliğin elini zayıflattı ve anlaşmanın başarısız olmasına katkı sağladı; bu durum iklim savunucuları ile daha iddialı ülkeleri hayal kırıklığına uğrattı.
Panamalı bir yetkili olan Dominguez, Avrupa Parlamentosu’nun ulaştırma ve çevre komitelerinden milletvekilleriyle, ayrıca denizcilik ve iklim politikalarından sorumlu üst düzey yetkililerle bir araya geldi.
Bu isimler arasında DG MOVE Genel Direktörü Magda Kopczyńska ve DG CLIMA Başkanı Kurt Vandenberghe de yer aldı.
IMO sözcüsü yaptığı açıklamada, “Bu görüşmeler, uluslararası deniz taşımacılığının karbonsuzlaştırılmasına giden yol üzerinde uzlaşı sağlama çabalarının değerlendirilmesini de kapsıyordu” dedi.
Bu ziyaret, AB’nin ne kadar ileri gidilmesi gerektiği konusunda bölünmüş durumda olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Güçlü denizcilik sektörü GSYH’sinin yaklaşık yüzde 8’ini oluşturan Yunanistan, sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) daha avantajlı muamele tanınması için müzakerelerin yeniden açılmasını istiyor. Bu tutum, ABD ve diğer petrol ve gaz üreticisi ülkeler tarafından da paylaşılıyor.
Diğer tarafta ise, denizcilik devi Maersk’e ev sahipliği yapan Danimarka, AB’nin Yeşil Mutabakat hamlesinin zirvesinde müzakere edilen ve LNG yerine biyoyakıtları tercih eden mevcut anlaşmayı destekliyor.
Çin’in bu yaklaşıma temkinli biçimde destek verdiği düşünülüyor. Bir dönem Danimarka ile aynı çizgide olan Fransa ise artık pozisyonunu yeniden değerlendiriyor.
CLIMA – MOVE gerilimi
Konuya aşina iki yetkiliye göre, sanayi baskısına rağmen Yeşil Mutabakat döneminin yaklaşımını savunmaya devam eden az sayıdaki AB iklim yetkilisi, dosyanın yeniden açılmasına karşı çıkıyor. Bu isteksizliğin nedeni, LNG’nin biyoyakıtlara kıyasla çok daha kirletici olarak görülmesi.
Ulaştırma ve Çevre adlı savunuculuk grubundan Felix Klann, “İklim açısından en kötü senaryo, IMO’da zayıf bir anlaşma yapılması ve bunun daha sonra Brüksel’de mevcut daha güçlü kurallara karşı argüman olarak kullanılması olur,” dedi.
AB, 2024 yılında denizcilik emisyonlarını, denizcilik sektörünün güçlü muhalefetine rağmen, amiral gemisi niteliğindeki CO₂ fiyatlandırma sistemine dahil etti. IMO’da daha yumuşak bir küresel anlaşma,
AB’nin Emisyon Ticaret Sistemi’nde (ETS) değişiklikleri gerekçelendirmek için kullanılabilir. Bu durum, havacılık sektörünün Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü bünyesindeki mevcut küresel anlaşmaları öne sürerek karbon fiyatlandırmasından kaçınmaya çalışmasına benzer bir tablo yaratabilir.
IMO’da sulandırılmış bir anlaşma ihtimaliyle karşı karşıya kalan iklim yetkilileri, dosyanın fiilen dondurulması anlamına gelecek şekilde AB’nin mevcut IMO pozisyonuna bağlı kalmayı tercih edebilir.
Bu bölünme, Hollandalı AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra ile Yunan Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas’ı karşı karşıya getirdi ve konunun AB liderleri seviyesine taşınması çağrılarına yol açtı.
Dikkat çekici bir şekilde Dominguez, Brüksel ziyareti sırasında yalnızca Tzitzikostas’ın kabine başkanı Anna Panagopoulou ile görüştü.
Bir Komisyon yetkilisi, “Bu, iki komiser arasında çözülecek bir mesele değil – bu, üye devletlerle ilgili bir konudur,” dedi ve meselenin “AB devlet ve hükümet başkanları düzeyinde ele alınması gerektiğini” ekledi.
Yetkili ayrıca, “AB liderleri, Komisyon’a yeni bir öneriyle gelmesi için yetki vermelidir,” ifadelerini kullandı.
Euractiv / AW / JP
