Çin'in Yeni Yapay Zekâ Modeli, K3 Dikkat Çekiyor

Pekin merkezli Moonshot girişiminin geliştirdiği Kimi K3 modeli, Claude ve ChatGPT'nin en gelişmiş sürümleriyle rekabet edebilecek performans sergileyerek ABD teknoloji sektöründe sürpriz yarattı.

Açık kaynaklı Çin yapay zekâ modellerinin yükselişi, ABD'li teknoloji devleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

Çin'den gelen yeni ve güçlü bir yapay zekâ modeli, cuma günü ABD teknoloji sektörünü şaşkına çevirdi. Bu gelişme, yapay zekâ teknolojilerini açık kaynak olarak kamuya sunan Çinli girişimlerin, Kaliforniya merkezli yapay zekâ devlerini giderek daha fazla zorladığının son göstergesi oldu.

Pekin merkezli Moonshot adlı girişimin geliştirdiği yeni Kimi K3 modeli, Pink Floyd hayranı ve doktorasını Pittsburgh'da tamamlayan bir girişimci tarafından yönetilen şirketin bugüne kadarki en iddialı yapay zekâ modeli olarak öne çıkıyor. 

Modelin, Anthropic'in Claude'u ve OpenAI'ın ChatGPT'sinin en gelişmiş sürümleriyle rekabet edebilecek seviyeye ulaştığı belirtiliyor.

Yapay zekâ sistemlerini değerlendiren Arena platformunun kurucu ortağı ve CEO'su Anastasios Angelopoulos, "Bu yılın en büyük duyurusu olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Angelopoulos, bunun açık kaynaklı Çin modellerinin kapalı ABD modellerini geride bırakmaya başladığı bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Kimi K3, Arena'nın "ön uç kodlama yeteneği" olarak adlandırdığı büyük dil modeli performans sıralamasında ilk sıraya yerleşti.

Angelopoulos, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Gelmeye devam eden sonuçlar, modelin zirvede yer aldığını göstermeyi sürdürecek gibi görünüyor." ifadelerini kullandı.

K3 modelinin tanıtımının, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in cuma günü Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nın açılış konuşmasından hemen önce yapılmasının tesadüf olmadığı değerlendiriliyor.

ABD öncülüğündeki teknoloji kısıtlamaları, Çin'in dünyanın en gelişmiş teknolojilerinin bir bölümüne erişimini engellerken, bu durum Pekin yönetimini kendi teknolojik kapasitesini geliştirmeye yöneltti ve dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki rekabeti daha da yoğunlaştırdı.

Şi Cinping konferansta yaptığı konuşmada, "Yapay zekânın gelişimi herhangi bir ülkenin tek başına sahnelediği bir gösteri değil, küresel iş birliğinin oluşturduğu bir senfoni olmalıdır." dedi.

Çin'in Yapay Zekâ Modelleri Büyük İlerleme Kaydediyor

K3 modeli, geçen ay Çinli girişim Zhipu (Z.ai) tarafından tanıtılan yeni büyük yapay zekâ modelinin ardından geldi.

Şirketin amiral gemisi GLM-5.2 modeli, dünyanın dört bir yanındaki yazılım geliştiricileri tarafından yaygın şekilde kullanılmaya başlandı. Geliştiriciler, modelin en gelişmiş ABD yapay zekâ modellerine yakın performansı daha düşük maliyetle sunduğunu belirtiyor.

Yeni Çin modeline yönelik ilgi, 2025 yılının başında DeepSeek'in tanıttığı modelin piyasalarda yarattığı sarsıntıyı hatırlatıyor. Ancak herkes bu heyecanın haklı olduğu görüşünde değil.

Teknoloji analisti Patrick Moorhead, sosyal medya hesabında yaptığı değerlendirmede K3'e verilen tepkinin, geçen yıl DeepSeek modelinin tanıtımı sırasında yaşananlara "şaşırtıcı derecede benzer bir aşırı tepki" olduğunu söyledi.

Moorhead, bunun yapay zekâ sektörünün bazı bölümleri açısından olumlu olabileceğini ancak Anthropic ve OpenAI'ın gelirleri açısından ciddi bir zorluk oluşturduğunu ifade etti.

Pazartesi gününe kadar sürecek konferans kapsamında teknoloji devi Huawei de Atlas 950 SuperPoD adlı yeni yapay zekâ bilgi işlem sistemini tanıtıyor.

Bu gelişme, ABD'nin Nvidia gibi çip üreticilerine yönelik ihracat kısıtlamalarına rağmen Çin'in ihtiyaç duyduğu yerli donanım altyapısını giderek daha fazla oluşturduğunu gösteriyor.

Moonshot, K3 modelini geliştirirken hangi donanımı kullandığını açıklamadı. Ancak şirket, Huawei'nin iş ortakları arasında yer alıyor.

K3'ün kullanım ücreti şimdiye kadarki en pahalı Çin yapay zekâ modeli olmasına rağmen, Bank of America analistlerinin cuma günü yayımladığı rapora göre OpenAI'ın yüksek performanslı GPT-5.6 Sol modelinin maliyetinin hâlâ yarısı seviyesinde bulunuyor.

ABD'li siyasetçiler ile Anthropic ve OpenAI başta olmak üzere birçok büyük ABD yapay zekâ şirketi, Çinli modelleri kendi teknolojilerini yasa dışı şekilde elde etmek amacıyla "damıtma" (distillation) yöntemini kullanmakla suçluyor.

Pekin yönetimi ise bu iddiaların "asılsız" olduğunu savunuyor.

Anthropic, şubat ayında DeepSeek, Moonshot ve Çin merkezli bir diğer yapay zekâ laboratuvarı MiniMax'i, Claude modelinin yeteneklerini yasa dışı biçimde kopyalamaya yönelik kampanyalar yürütmekle suçlamıştı.

Şirkete göre damıtma yöntemi, daha zayıf bir yapay zekâ modelinin daha güçlü bir modelin ürettiği çıktılarla eğitilmesini içeriyor.

Anthropic, bu yöntemin yapay zekâ sistemlerini eğitmek için meşru bir teknik olabileceğini ancak rakiplerin bunu kullanarak başka laboratuvarların geliştirdiği güçlü yetenekleri çok daha kısa sürede ve çok daha düşük maliyetle elde etmelerinin sorun oluşturduğunu belirtiyor.

Ancak bu teknoloji akışının tek yönlü olmadığı da belirtiliyor.

San Francisco merkezli Anysphere girişimi, geliştirdiği popüler kodlama aracı Cursor'un en önemli ürünlerinden birinin Moonshot'ın K2.5 modeli üzerine inşa edildiğini kabul etmişti.

Elon Musk'ın SpaceX şirketinin ise bu yılın ilerleyen dönemlerinde Cursor'u 60 milyar dolar karşılığında satın almak üzere anlaşmayı tamamlamayı planladığı bildiriliyor.

K3, Açık Kaynak Yapay Zekâ Modelleri İçin Yeni Bir Dönüm Noktası

Moonshot'ın kurucu ortağı ve CEO'su Yang Zhilin, 2019 yılında Carnegie Mellon Üniversitesi'nde doktora eğitimini tamamladı.

Yang'ın makine öğrenmesi alanına temel katkılar yaptığı ve Pink Floyd gibi rock gruplarına olan ilgisiyle tanındığı belirtiliyor.

Eski çalışma arkadaşları, ABD-Çin rekabetine rağmen Yang'ın başarısından duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Yang'ın doktora danışmanı ve aynı zamanda Apple'ın eski yapay zekâ araştırmaları direktörü Russ Salakhutdinov, "Açık kaynak topluluğu için ne büyük bir başarı. Zhilin'in laboratuvarımdan mezun olduğu gün daha dün gibi geliyor." ifadelerini kullandı.

Açık kaynak yapay zekâ geliştiren şirketler, teknolojinin temel bileşenlerini herkesin inceleyebileceği, değiştirebileceği ve üzerine yeni çalışmalar inşa edebileceği şekilde erişime açıyor.

Bu yaklaşımı destekleyenler, açık kaynak uygulamalarının yenilikçiliği hızlandırdığını savunurken, eleştirenler ise güçlü yapay zekâ modellerinin kamuya açık hâle getirilmesinin güvenlik ve emniyet açısından ciddi riskler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

AP News