Ancak ABD'nin Hâlâ Büyük Bir Avantajı Var.
Bu hafta, kısa süre önce OpenAI modellerinin gerçekleştirdiği izinsiz bir siber saldırının hedefi olan girişim Hugging Face'in CEO'su Clément Delangue, Çin'in yapay zekâ yarışını kazandığını öne süren ve tartışma yaratan bir açıklama yaptı.
Hugging Face CEO'su, bu hafta CNBC'ye verdiği röportajda şunları söyledi:
"Çin şu anda açık kaynak modeller konusunda açık ara önde ve mevcut ilerleme hızıyla giderse bu yılın sonuna ya da gelecek yılın sonuna kadar en gelişmiş (frontier) modellerde de liderliği ele geçirmesine şaşırmam."
ABD'nin açık ara üstün olduğu en gelişmiş yapay zekâ işlem gücüne (AI compute) erişim konusunda ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya olmasına rağmen, Çin'in geliştirdiği yapay zekâ modelleri ABD'nin en ileri düzey sistemleriyle aralarındaki performans farkını giderek kapatıyor.
Pekin merkezli Moonshot şirketinin temmuz ayında piyasaya sürdüğü Kimi K3 modeli, yapılan karşılaştırmalı testlerde Anthropic ve OpenAI'nin en güçlü modellerine oldukça yaklaştı; hatta bazı alanlarda onları geride bırakmayı başardı.
Çinli yapay zekâ modellerinin yeteneklerinin hızla artmasıyla birlikte Batılı şirketler arasında da bu modellere yönelik kullanımın giderek yaygınlaştığı görülüyor.
Çin'in lider kabul edildiği başka alanlar da bulunuyor. Dünyanın indirilebilen, değiştirilebilen ve kendi sunucularında çalıştırılabilen en gelişmiş açık kaynak modellerinin tamamı Çin menşeli. Ayrıca birçok uzmana göre ülke robotik teknolojilerinde de önde bulunuyor.
Peki ABD yapay zekâ yarışını kaybediyor mu?
Çin'in Avantajları
En ileri düzey modeller konusunda geride kalmasına rağmen Çin'in geliştirdiği yapay zekâ sistemleri, ABD'deki alternatiflere göre çok daha düşük maliyetli ve oldukça yüksek performanslı seçenekler olarak öne çıkıyor.
Yapay zekâ kullanımının büyük bölümü en gelişmiş modelleri gerektirmediğinden, Çin modellerinin hem ABD'de hem de Afrika başta olmak üzere gelişmekte olan ülkelerde kullanımının arttığı belirtiliyor.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Center for a New American Security (CNAS) bünyesinde teknoloji ve ulusal güvenlik programı kıdemli araştırmacısı Daniel Remler, CNBC'ye yaptığı değerlendirmede şöyle konuştu:
"Mevcut eğilimlere bakıldığında Çin yapay zekâsının gelişmekte olan ülkelerde varsayılan tercih haline gelmesi daha olası görünüyor."
Remler'e göre bunun uzun vadeli önemli sonuçları olabilir.
"Eğer Çin yapay zekâ teknolojisi gelişmekte olan ülkelerde standart haline gelirse, bu ülkelerin siyasi olarak Pekin'e daha fazla yakınlaşması ve Çinli yapay zekâ şirketlerinin bu pazarlarda kalıcı bir yer edinmesi mümkün olabilir."
Tony Blair Küresel Değişim Enstitüsü Bilim ve Teknoloji Politikaları Direktörü Keegan McBride ise Çin'in yapay zekânın uygulanacağı birçok alanda "önemli avantajlara" sahip olduğunu söyledi.
Bunlar arasında;
- robotik,
- otonom araçlar,
- devlet yönetiminde yapay zekâ uygulamaları
yer alıyor.
McBride'e göre uzun vadede;
"Eğer üretim, robotik, otomatik bilimsel altyapılar ve yapay zekâ destekli devlet operasyonları yapay zekâdan değer üretmenin temel ölçütü haline gelirse, Çin oldukça güçlü bir konumda bulunuyor."
Hesaplama Gücü (Compute) Sorunu
Bununla birlikte hesaplama gücü Çin açısından hâlâ aşılması zor bir engel oluşturuyor.
McBride şöyle diyor:
"ABD şu anda dünyanın en gelişmiş yapay zekâ modellerine, güçlü teknoloji ittifaklarına ve ezici bir hesaplama gücü avantajına sahip."
ABD'nin uyguladığı ihracat kontrolleri, Çinli yapay zekâ şirketlerinin en gelişmiş çiplere erişimini büyük ölçüde sınırlandırdı.
Daniel Remler ise şunları söyledi:
"Bu durum yalnızca daha büyük ve daha güçlü modeller eğitme kapasitelerini değil, aynı zamanda bu modellerin çıkarım (inference) hizmetlerini sunabilmelerini de olumsuz etkiliyor."
Nitekim Moonshot, Kimi K3 modeline yönelik yoğun talep nedeniyle yeterli işlem kapasitesi bulunmadığından yeni abonelikleri geçici olarak durdurmak zorunda kalmıştı.
Bununla birlikte Çin bu sorunu aşmaya çalışıyor.
Bazı Çinli şirketlerin;
- yurt dışında gelişmiş işlem altyapılarına erişmek,
- ABD modellerini damıtma (distillation) yöntemiyle kopyalamak,
- Nvidia çiplerini ülkeye kaçırmak
gibi yöntemlere başvurdukları yönünde iddialar bulunuyor.
Öte yandan Çin'in yerli çip endüstrisi de önemli ilerlemeler kaydediyor. Ancak uzmanlara göre hâlâ ABD'nin gerisinde bulunuyor.
ABD'nin Elindeki Diğer Avantajlar
ABD'nin üstün olduğu başka alanlar da bulunuyor.
Çin gibi yüksek enerji üretim potansiyeline sahip olan ABD'de özel sermaye ekosistemi sayesinde Anthropic ve OpenAIgibi şirketler rekor düzeyde yatırım toplayarak hızla büyüyebiliyor.
Ayrıca dünyanın en yetenekli yapay zekâ uzmanları hâlâ büyük ölçüde ABD'yi tercih ediyor.
Remler bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:
"ABD bu güçlü yönlerini koruyabilirse yapay zekâ alanındaki üstünlüğünü, ciddi jeopolitik etkisini ve küresel yapay zekâ kurallarını belirleme kapasitesini sürdürebilir."
Yarış Henüz Sonuçlanmış Değil
Ancak yapay zekâ yarışı henüz kesin olarak sonuçlanmış değil.
Çin'in geliştirdiği yapay zekâ sistemleri hem kullanım alanı hem de teknik yetenek bakımından küresel ölçekte hızla güç kazanıyor.
Longview Global Genel Müdürü ve kıdemli politika analisti Dewardric McNeal, bu ayın başında CNBC için kaleme aldığı yazıda şu değerlendirmeyi yaptı:
"Artık belirleyici soru, Çin'in en gelişmiş yapay zekâ modellerinde rekabet edip edemeyeceği değildir."
McNeal'e göre asıl soru şu:
"Model performansının yanı sıra maliyet, yaygın kullanım, özelleştirme, finansman, standartlar, geliştirici ekosistemi ve küresel erişim alanlarında da hızla ilerleyen giderek daha sofistike hale gelen Çin inovasyon ekosistemine karşı ABD yeterince hızlı uyum sağlayabilecek mi?"
CNBC
