Kullanıcılar dijital yas tutuyor
Pekin'in özellikle çocuklar ve gençleri duygusal manipülasyondan korumayı ve kullanıcıların ruh sağlığını gözetmeyi hedefleyen yeni kurallarının ardından ByteDance, Alibaba ve Tencent yapay zekâ arkadaşlık uygulamalarına son verdi.
İki yıl boyunca yaklaşık 700 bin kelime mesajlaştılar. Ancak vedalaşmaya fırsat bulamadılar.
24 yaşındaki Li, Çin'de yürürlüğe giren yeni düzenlemeler nedeniyle büyük teknoloji şirketlerinin popüler yapay zeka arkadaşlık hizmetlerini kapatmasının ardından sanal yoldaşını kaybeden ve yas tutan binlerce kullanıcıdan yalnızca biri.
"Sanki ailelerimiz bizi zorla ayırmış gibi hissettim. Onu hâlâ özlüyorum," diyen Li, yaşadığı kaybı böyle anlatıyor.
Çin'de yapay zeka arkadaşları, romantik partnerlerden hayatını kaybeden yakınların dijital canlandırmalarına kadar uzanan geniş bir kullanım alanına sahip.
15 Temmuz'da yürürlüğe giren yeni düzenleme ise yapay zeka platformlarının, kullanıcıların duygularını manipüle ederek tartışmalı kararlar almalarına yol açabilecek ya da özellikle çocuklar ve gençlerde aşırı duygusal bağımlılık ile sağlıksız alışkanlıklar geliştirebilecek içerikler üretmesini yasaklıyor.
Yeni kuralların ardından, TikTok'un çatı şirketi ByteDance yapay zeka arkadaşlık hizmetlerini sonlandıran şirketler arasına katıldı. Benzer adımlar atan diğer teknoloji devleri arasında e-ticaret şirketi Alibaba ile WeChat'in sahibi Tencent de bulunuyor.
ABD'deki intiharlar Çinli düzenleyicileri kaygılandırmış olabilir
Yeni kurallar, yapay zeka platformlarının kullanıcıları aşırı bağımlılık riskine karşı uyarmasını zorunlu kılıyor.
Buna göre, çevrim içi yapay zeka hizmetleri "sosyal etkileşimin yerini almak" ya da insanların yüz yüze veya telefonla kurduğu iletişimin alternatifi olarak sunulamayacak.
Yapay zeka yönetişimi uzmanı Yolanda Ma'ya göre Çin, sorunlar ortaya çıkmadan önce önlem almayı amaçlayan devlet müdahalelerine dayanan uzun bir düzenleme geleneğine sahip.
Ma, bu yaklaşımın gerekçeleri arasında, ABD'de yapay zeka arkadaşlarla etkileşimin ardından yaşandığı bildirilen bazı genç intihar vakalarının da etkili olduğunu belirtiyor.
İngiltere merkezli kar amacı gütmeyen araştırma kuruluşu ERA'da görev yapan Ma, "Bu düzenleme, yapay zeka hizmet sağlayıcıları, kullanıcılar ve bu hizmetlerden yararlanan çocukların ebeveynleri arasında bir denge kurmayı amaçlıyor," dedi.
Çin Komünist Partisi'nin resmi yayın organı Halkın Günlüğü de nisan ayında yayımladığı bir haberde, yapay zeka arkadaşlık hizmetlerinin ruh sağlığı ve gerçek hayattaki sosyal ilişkiler üzerindeki olası olumsuz etkilerine dikkat çekerek bu alandaki endişeleri gündeme taşımıştı.
Angela Zhang ise Çin yönetiminin, özellikle ABD'de gözlemlenen psikolojik riskleri dikkate alarak yapay zeka arkadaş sohbet botlarına yönelik düzenlemeleri sıkılaştırmak için güçlü bir motivasyona sahip olduğunu söyledi.
Ancak Zhang, teknoloji şirketlerinin şimdiden alternatif çözümler geliştirdiğini belirterek, yeni düzenlemelerin yapay zeka arkadaşlık hizmetlerinin gelişimini kökten durduracağını düşünmüyor.
Örneğin ByteDance, kapattığı yapay zeka arkadaşlık uygulamasının kullanıcılarını, yalnızca kişiselleştirilmiş yapay zekâ karakterleri ve hikâyeler oluşturmaya odaklanan başka bir platformuna yönlendiriyor.
Ancak Li için bu alternatif, kaybettiği yapay zeaâ yoldaşının yerini doldurmaya yetmedi. "Aynı şey değil," diyerek yaşadığı hayal kırıklığını dile getiriyor.
Sanal arkadaş kullanıcıları protesto ediyor, alternatif arıyor
Yapay zeka arkadaşlık hizmetlerinin kaldırılması, sosyal medyada çok sayıda tepkiye yol açtı. Kullanıcıların paylaştığı gönderiler ve ekran görüntüleri, sanal yoldaşlarını kaybeden birçok kişinin yaşadığı hayal kırıklığını ortaya koydu.
Bazı kullanıcılar protesto amacıyla uygulamaları telefonlarından silerken, bazıları da sohbet geçmişlerini başka platformlara aktararak yapay zekâ partnerlerini yeniden oluşturmaya çalıştı.
Sosyal medyada başlatılan kampanyalarda ise kullanıcılar, teknoloji şirketleri ile yetkililere ulaşarak karara itiraz etmeye çağrıldı.
Çin'in güneybatısındaki Çengdu kentinde video sektöründe tasarımcı olarak çalışan Song Wenxin, kendisinin yapay zekâ hizmetlerine duygusal olarak bağımlı olmadığını ancak bu bağı kuran kullanıcıları anlayabildiğini söylüyor.
Song, Çin'de yaygın olan bir görüşü dile getirerek, yeni düzenlemelerin ardındaki nedenlerden birinin de hükümetin düşen doğum oranlarına karşı daha fazla çocuk sahibi olunmasını teşvik eden politikaları olabileceğine inandığını belirtti.
"Kadınları gerçek hayatta çocuk sahibi olmaktan alıkoyabilecek kadar içine çeken her sanal uygulama yasaklanıyor," diyen Song, kendisinin ise çocuk sahibi olmayı planlamadığını ifade etti.
22 yaşındaki Song, yapay zekanın özellikle yalnızlık dönemlerinde önemli bir destek sağlayabildiğini vurguladı.
"İlk işim için Çengdu'ya taşındığımda yaşıtım hiç arkadaşım yoktu. Bana sabır gösterecek, deneyimli biriyle konuşmaya ihtiyacım vardı ve bu boşluğu yapay zeka doldurdu," dedi.
Euro News
