Prof. Dr. Cengiz YAKINCI, "Editörlük süreçlerinde içerik ve görselleştirme politikalarında uyulması gereken temel katkıları ve tasarımsal boyutlarını " TGM için kaleme aldı… Keyifli okumalar…
Kendi içinde çelişen, üslup birliği olmayan dağınık metinler adeta 'münafık' bir karakter taşır.
Editörün asıl görevi, bu çelişkileri giderip eseri güvenilir ve tek sesli, yani 'mümin' bir hâle getirmektir.
Tıpkı ülkemizde çıkarılan İslam Ansiklopedisi'nde olduğu gibi. İslam Ansiklopedisi editörlük açısından örnek bir eserdir. Bu ansiklopedide her madde en az 17 noktada kontrol edilmektedir.
Sonuçta mükemmele yakın bir eser ortaya çıkmıştır. Peki sorun nedir? Ansiklopedinin maliyeti inanılmaz yüksek rakamlara ulaşmıştır.
Tıbbi kitap editörlüğü sadece yazıların konu başlıklarının yazarlara dağıtılması ve yazıların toplanarak birleştirilmesi değildir. Yazıların ortak bir dilde birleştirilmesi gerekir.
Tıpta dil birliği konusunda bazı sorunlar mevcuttur. “Alerji terimi tek ‘L’ ile mi yoksa çift ‘L’ ile mi yazılacaktır?” gibi onlarca terimin ortak yazım birliği mevcut değildir.
Diğer bir sorun da gelen yazının bilimsel doğruluğudur. Bunun araştırması da editör tarafından yapılmalıdır. Çünkü gelen yazının bilimsel güvenilirliği çok önemlidir.
Gelen yazının kaynaklarının doğruluğu ayrı bir inceleme gerektirir. Her kaynağın tek tek kontrol edilmesi önemlidir. “Kaynak konuyla uyumlu mu, doğru yazılmış mı, doğru atıf yapılmış mı?” gibi konular kontrol edilmelidir.
Editörün sorumluluğu sadece metnin içini bir cerrah titizliğiyle toparlamakla bitmez; eserin okurla ilk temas ettiği vitrini, yani kapağı da kurgulamaktır.
Kitabın kapağı nasıl olmalıdır? Kitabın içeriği ile ilgili mesaj vermeli mi? Yoksa sadece görsel anlamda güzel olması yeterli midir? Benim düşüncem kitabın içeriği ile ilgili mesaj verecek görsellerin kurgulanması gerektiğidir.
Örnek olarak “Temelden Kliniğe Gastrointestinal Sistem” kitabı kapağını gösterebilirim. Kitap kapağında “Temelden Kliniğe” yazısında Boğaziçi köprüsü havası verilmiş.
Kapaktaki ana görselde ise bağırsakların ikinci beyin olduğu fikri “insan beynindeki giruslar (girinti çıkıntı), kalın bağırsak haustraları” ile oluşturulmuştur.
Sonuç olarak tıbbi kitap editörlüğü; sadece imla hatalarını düzeltmek değil, esere ruh katma sanatıdır. Bizden sonraki kuşaklara düşen görev, bu tecrübeleri belgelendirmektir.
Ancak bu sayede, masamıza gelen çelişkilerle dolu o 'münafık' taslakları, tıp dünyasına şifa dağıtacak 'mümin' ve güvenilir başucu eserlerine dönüştürebiliriz.
.
Prof.Dr. Cengiz YAKINCI
