Fabrikalarda aktif çalışan robot sayısı 5 milyonu aştı

Uluslararası Robotik Federasyonu'nun (IFR) raporundan derlenen bilgiye göre, dünya genelindeki fabrikalarda faaliyet gösteren aktif endüstriyel robot sayısı, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 artarak 5 milyon 79 bin ile rekor kırdı.

2025 yılı boyunca küresel ölçekte fabrikalara kurulan yeni robot sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 11 artarak 600 bini aştı.

IFR Başkanı Jane Heffner, küresel sanayideki bu dönüşümün, endüstriyel otomasyonun baş döndürücü bir hızla ilerlediğini gösterdiğini ifade etti.

Heffner, fabrikalarda aktif durumdaki 5 milyon robotluk bu yeni eşiğin, sadece 7 yıl önceki toplam robot sayısının iki katından fazlasına denk geldiğini belirtti.

Avrupa pazarında büyüme hız kesiyor

Dünyanın beşinci, Avrupa'nın ise açık ara en büyük robot pazarı olan Almanya, Avrupa Birliği'ndeki toplam kurulumların yüzde 41'ini tek başına üstleniyor. Buna karşın, ülkede robot satışları yüzde 8 azalarak 25 binin altına geriledi. Almanya'da otomotiv sektörünün pazardaki payı ise küçülmeye devam ediyor.

Avrupa'nın diğer lokomotif pazarlarında da benzer bir daralma yaşandı. Robot sayısında İtalya yüzde 11 düşüşle 7 bin 800'e, Fransa yüzde 8 kayıpla 4 bin 500'e, İspanya ise yüzde 15 düşüşle 4 bin 300'e geriledi.

Küresel robot talebinin 2029'da 800 bini aşması bekleniyor

IFR'nin raporunda, küresel robot talebinin uzun vadeli büyüme trendini koruyacağı öngörüldü. Yıllık yeni robot kurulumlarının 2026'da 655 bine, 2029 yılında ise 806 bine ulaşması bekleniyor.

Rapora göre, bu büyümenin arkasında iki temel yapısal itici güç bulunuyor. İlk olarak, gelişmiş ekonomilerdeki iş gücü kıtlığı ve tedarik zincirlerini daha güvenli hale getirme çabaları, şirketleri fabrikalarını kendi ülkelerine veya yakın bölgelere taşımaya zorluyor. Yüksek ücretli bu coğrafyalarda rekabet edebilmenin yolu ise doğrudan otomasyondan geçiyor.

İkinci olarak yapay zeka, makine görüşü ve gelişmiş sensör teknolojileri robotların yeteneklerini artırıyor. Robotları programlamanın kolaylaşması yatırım maliyetlerini düşürürken, otomasyonu KOBİ'ler için de erişilebilir kılıyor.

Türkiye'de toplam robot stoku tarihi zirvede

Küresel robot pazarında dünya sıralamasında 17. basamakta bulunan Türkiye'de ise yeni robot kurulumları 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 azalarak 3 bin 194'e geriledi. Üst üste iki yıl daralma gösteren Türkiye pazarı, buna rağmen 2023 yılındaki 4 bin 429 adetlik tarihi zirvenin ardından istatistik tarihinin en yüksek dördüncü kurulum rakamına ulaştı. Türkiye'de bu alanda 2020-2025 yıllarındaki yıllık ortalama büyüme oranı ise yüzde 10 olarak gerçekleşti.

Yeni kurulumlardaki düşüşe karşın Türk fabrikalarında aktif çalışan toplam endüstriyel robot stoku yüzde 7 artışla 30 bin 990'a yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Türkiye, bu hacimle küresel robot stoku sıralamasında dünya 15'inciliğine yükseldi. Türkiye'deki toplam robot stoku, son 5 yılda yıllık ortalama yüzde 13 büyüme gösterdi.

Metal sektörü otomasyonda lider, otomotiv stokta öncü

Türkiye'de geçmiş yıllarda otomasyonun lokomotifi olan otomotiv sektörü, liderliği kaptırdığı metal sanayisinin gerisinde kalmaya devam etti.

Metal sanayisi, 2025 yılında kurulumlarını yüzde 8 artırarak 990 yeni robotu üretim hatlarına dahil etti. Toplam pazardan yüzde 31 pay alan sektör, Türkiye'nin en büyük robot alıcısı konumunu pekiştirdi. Metal sanayisinin fabrikalardaki toplam stoku ise 6 bin 774 adede ulaştı.

Yeni robot kurulumlarını yüzde 3 artırarak 889 adede yükselten otomotiv sektörü ise toplam pazardan yüzde 28 pay aldı. Yeni kurulumlarda ikinci sırada kalan sektör, buna karşın 11 bin 17 adetlik mevcut hacmiyle toplam aktif robot stokunun yüzde 36'sını elinde bulundurarak fabrikalardaki ağırlığını korumayı sürdürdü.

Öte yandan, ev ve ev aletleri üretimini kapsayan beyaz eşya ve elektronik grubunda robot talebi yüzde 37'lik sert düşüşle 136 adede geriledi. Otomasyon yatırımlarında frene basan gıda ve içecek sektöründe ise robot alımları yüzde 40'lık keskin bir kayıpla 144 adede indi.

Uygulama alanlarına göre bakıldığında, Türkiye'de kurulan yeni robotların yüzde 59'u taşıma ve yerleştirme, yüzde 16'sı ise kaynak işlemlerinde görevlendirildi.

Türkiye'nin genç ve eğitimli nüfusuna rağmen teknik pozisyonlardaki iş gücü açığının sürdüğü belirtilen raporda, ülkedeki robot yoğunluğunun küresel ortalamalara göre hala oldukça düşük seviyede bulunduğu ifade edildi.

Verilere göre Türkiye imalat sanayisinde her 10 bin çalışan başına sadece 52 robot düşüyor. Bu oran, otomasyonun en yoğun olduğu otomotiv sektöründe 374'e yükselirken, diğer tüm sektörlerin ortalamasında ise 35 seviyesinde bulunuyor.

Bloomberg HT