"Fortnite'in Çok Ötesinde"

Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı'nın (MoD) yaklaşık 2 milyar sterlinlik eğitim ihalesini kazanan konsorsiyumun parçası olan Skyral, gerçek şehirlerin dijital ikizlerini oluşturarak İngiliz askerlerini savaşın yalnızca çatışma boyutuna değil, kararların toplumsal ve stratejik sonuçlarına da hazırlamayı hedefliyor.

Temmuz ayında güneşli bir günde Letonya'nın başkenti Riga'da ilerleyen NATO konvoyu, kebapçılar ve bir eczanenin bulunduğu caddede ilerlerken şehir merkezindeki bir kavşakta büyük bir patlama meydana geliyor ve konvoyun önündeki tank alev alıyor.

Bu sokaklar tamamen gerçek.

Patlamanın yaşandığı Lāčplēša iela ile Tērbatas iela Riga'nın gerçek caddeleri. Etraftaki dükkânlar, binalar ve hatta kaçışan siviller bile şehrin gerçek nüfus yapısı esas alınarak modellenmiş durumda.

Ancak yaşananların tamamı bir simülasyondan ibaret.

Bu dijital savaş ortamı, İngiliz teknoloji şirketi Skyral tarafından geliştirildi. Şirket, kısa süre önce Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı'nın İngiliz ordusunun eğitimini modernleştirmek amacıyla açtığı yaklaşık 2 milyar sterlinlik projeyi kazanan konsorsiyumun önemli üyeleri arasında yer alıyor.

Amaç yalnızca savaşmayı öğretmek değil

Ordular onlarca yıldır sanal eğitim sistemlerinden yararlanıyor.

ABD Ordusu 2002 yılında, propaganda eleştirilerine maruz kalan America's Army adlı video oyununu geliştirerek askerleri sanal çatışma ortamlarında eğitmeye başlamıştı.

Ancak yeni nesil sistemler klasik savaş oyunlarından oldukça farklı.

Skyral'ın geliştirdiği platform yalnızca silah kullanmayı ya da bir F-16 savaş uçağını kontrol etmeyi öğretmiyor.

Asıl hedef, askerlerin verdikleri kararların zincirleme etkilerini analiz edebilmelerini sağlamak.

Örneğin:

• Kalabalık bir caddede gerçekleştirilen füze saldırısı insanların kaçmasına neden olabilir.
• Aynı saldırı bir elektrik santralini devre dışı bırakırsa, sert kış koşullarında halk bambaşka bölgelere sığınabilir.
• Bu durum lojistik hatlarını, sağlık hizmetlerini ve güvenlik operasyonlarını doğrudan etkileyebilir.

Dolayısıyla eğitim yalnızca çatışmayı değil, savaşın sosyal, ekonomik ve insani sonuçlarını da kapsıyor.

"Fortnite'in steroid kullanmış hâli"

Skyral'ın Kurucu Ortağı ve Eş CEO'su Naomi Hulme, sistemi popüler bilgisayar oyunlarıyla kıyaslarken esprili bir benzetme yapıyor.

"Muhtemelen Call of Duty'den ziyade steroid kullanmış bir Fortnite gibi."

Hulme, şirkete katılmadan önce 20 yıl boyunca BAE Systems bünyesinde çalıştı.

Şirketin diğer kurucusu Jason Kennedy ise daha önce askeri teknoloji firması Raydon'da görev yaptı.

Skyral, aslında oyun motorları ve metaverse teknolojileri geliştiren Improbable Worlds Limited şirketinden ayrılarak kuruldu.

Hulme bu dönüşümü şöyle anlatıyor:

"Büyücüleri askerlerle, ejderhaları tanklarla değiştirdiğinizde sistem doğal olarak savunma alanına uygulanabilir hale geliyor."

Ancak zamanla amaç yalnızca oyun dünyası oluşturmak değil, gerçek şehirlerin son derece ayrıntılı dijital modellerini üretmek oldu.

Dijital ikiz teknolojisi

Skyral geliştirdiği bu sistemi "Digital Twin" (Dijital İkiz) olarak tanımlıyor.

Dijital ikiz kavramı başlangıçta otomobiller gibi makinelerin sanal kopyalarını oluşturarak bakım süreçlerini öngörmek amacıyla geliştirilmişti.

Örneğin;

• Fren balatalarının beş yıl sonra nasıl aşınacağı,
• Motorun hangi parçalarının bakım gerektireceği,

önceden simüle edilebiliyordu.

Bugün ise kavram çok daha geniş bir anlam kazanmış durumda.

Skyral yalnızca araçları değil;

• şehirleri,
• altyapıları,
• enerji şebekelerini,
• nüfus hareketlerini,
• eğitim seviyelerini,
• yaş dağılımlarını,
• lojistik ağlarını

tek bir dijital model içerisinde bir araya getiriyor.

Kararların zincirleme etkileri görülebiliyor

Şirketin temel hedefi, savaş sırasında alınan kararların ikinci ve üçüncü dereceden etkilerini önceden hesaplayabilmek.

Naomi Hulme bunu şöyle özetliyor:

"Savunma alanında çoğu zaman verdiğiniz kararların tüm sonuçlarını göremeden hareket etmek zorunda kalıyorsunuz. Dijital ortamda ise bu kararları önceden test edebiliyorsunuz."

Bir enerji santralinin vurulması yalnızca elektrik kesintisine yol açmıyor.

Aynı zamanda;

• ulaşım sistemleri,
• iletişim altyapısı,
• sağlık hizmetleri,
• sivil nüfusun göç hareketleri,
• askeri ikmal zinciri

gibi birçok farklı sistemi de aynı anda etkiliyor.

Skyral'ın platformu bu zincirleme etkileri eş zamanlı olarak simüle edebiliyor.

İngiltere öncü ülkelerden biri olacak

Bu tür teknolojiler uzun süredir geliştirilmesine rağmen, İngiltere bunları askeri eğitim sistemine kapsamlı biçimde entegre eden ilk ülkelerden biri olmaya hazırlanıyor.

Söz konusu proje, ülkenin savunma bütçesi ve değişen güvenlik tehditlerine karşı yeterli hazırlığa sahip olup olmadığı yönündeki tartışmaların sürdüğü bir dönemde hayata geçiriliyor.

Enerji sistemleri de simülasyona taşınıyor

Benzer çalışmalar yürüten şirketlerden biri de Power Size Technologies.

Şirket, tank bataryalarından çöl kamplarındaki güneş panellerine kadar farklı enerji sistemlerinin sanal modellerini oluşturarak orduların yeni teknolojileri gerçek sahaya çıkmadan önce test etmesini sağlıyor.

Şirketin CEO'su Wiktor Dotter, savunma projelerinde gerçek denemelerin son derece maliyetli olduğunu belirterek şunları söylüyor:

"Savunma Bakanlığı'na, 'Çölde güneş paneli kullanmayı mı denemek istiyorsunuz? Simülasyonda deneyebilirsiniz. Hibrit savaş tankı fikriniz mi var? Bunu da burada test edebilirsiniz.' diyoruz."

NATO da benzer çalışmalar yürütüyor

NATO bünyesinde faaliyet gösteren çeşitli araştırma grupları da dijital ikiz teknolojileri üzerinde çalışıyor.

Ancak bunlar çoğunlukla denizaltı sistemleri veya belirli teknik altyapılar gibi daha dar kapsamlı modeller oluşturuyor.

Skyral ise çok daha kapsamlı bir yaklaşım benimsiyor.

Şirket;

• elektrik şebekeleri,
• ulaşım altyapısı,
• nüfus demografisi,
• eğitim düzeyi,
• kritik tesisler,
• sosyal davranış modelleri

gibi çok sayıda farklı veri katmanını tek bir simülasyonda birleştiriyor.

Naomi Hulme bu yaklaşımı şu sözlerle özetliyor:

"Bugüne kadar birbirinden tamamen bağımsız şekilde modellenen tüm sistemleri tek bir platformda bir araya getiriyoruz. Bir sistemi etkilediğinizde bunun diğer sistemlerde nasıl zincirleme sonuçlar doğurduğunu görebiliyorsunuz."

Bu yaklaşım, geleceğin askeri eğitiminde yalnızca çatışma senaryolarını değil; savaşın toplumsal, ekonomik ve altyapısal etkilerini de önceden analiz edebilen çok katmanlı dijital savaş alanlarının önemini ortaya koyuyor.

The Guardian