Fransa’da Okul Protestoları “Kentsel Şiddet” Düzeyine Tırmanıyor

Ülke genelinde liselerin önünde yaklaşık 900 gösteri, abluka ve bağlantılı olay sürüyor.

Lise öğrencilerinin uzun ders saatleri, öğretmen eksikliği ve bakımsız okul binalarına yönelik hızla büyüyen protestoları “kentsel şiddet” düzeyine tırmandı. Fransız hükümeti, öğretmenleri ve öğrencileri korumak amacıyla çok sayıda okulun çevrim içi eğitime geçeceğini açıkladı.

Başbakan Sébastien Lecornu, perşembe günü bir kriz kabinesi toplantısı çağrısında bulundu ve geçen hafta Paris bölgesinde başlayan ancak ülke genelinde hızla büyüyen gösterilerle ilgilenmeleri için bakanlardan seyahat planlarını iptal etmelerini istedi.

Lecornu’nun ofisinden yapılan açıklamada, “Şiddetteki bu artış, kamu eğitiminin sürekliliğinin sağlanmasını fiilen imkânsız hâle getiriyor ve personel ile öğrencileri tehlikeye maruz bırakıyor” denildi. Eğitim Bakanı Édouard Geffray ise cuma günü öğrenci temsilcileriyle bir araya gelecek.

Polis, ülke genelindeki liselerin önünde yaklaşık 900 gösteri, abluka ve bağlantılı olayın devam ettiğini, bunların sonucunda 160’tan fazla okulun kapatıldığını açıkladı. Perşembe günü Paris ve Marsilya da dâhil olmak üzere yaklaşık 30 üniversite kampüsüne giriş de engellendi. 

İçişleri Bakanlığı, protestoların başlamasından bu yana yaşları 15 ile 18 arasında değişen yaklaşık 3.000 lise öğrencisinin gözaltına alındığını, yalnızca perşembe günü gözaltına alınanların sayısının 1.949 olduğunu bildirdi. 300’den fazla polis memuru ile onlarca itfaiyeci, öğretmen ve öğrencinin yaralandığı belirtildi.

Öğrencilerin şikâyetleri, aşırı yoğun ders programları ve kalabalık sınıflardan öğretmen yetersizliğine ve bu yılın başlarında yaşanan sıcak hava dalgaları sırasında katlanılamaz hâle gelen sıcaklıklara kadar uzanıyor. Giderek daha şiddetli hâle gelen protestolarla karşı karşıya kalmak üzere çevik kuvvet polisi görevlendirildi.

Yaralanmaların çoğunlukla atılan cisimlerden kaynaklandığı, ancak polisin kullandığı toplumsal olaylara müdahale mühimmatından kaynaklanan yaralanmaların da bulunduğu bildirildi. İçişleri Bakanlığı, üç öğrenciye yönelik polis memurlarının aşırı güç ve kötü muamele kullandığı suçlamalarının ardından polis içinde soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Birçok okulun önündeki çöp kutuları ateşe verilirken bazı binaların içinde daha ciddi kundaklama girişimleri bildirildi. Kuzeybatıdaki Nantes kentindeki bir okulda yangının yol açtığı hasar o kadar büyük oldu ki yetkililer okulun bir ay boyunca kapalı kalacağını açıkladı. 

Kuzeydeki Caen kentinde 16 yaşındaki Maelle, çöp kutularını ateşe verenlerin protestolarını “sözlerle” gerçekleştirmelerini istediğini söyledi. Maelle, AFP’ye yaptığı açıklamada öğrencilerin “ısıtma sistemlerine, klimaya veya öğretmen maaşlarına yatırım yapmayan bu hükümete karşı” protesto düzenlediğini söyledi.

Kuzeydoğudaki Strasbourg kentinde ise protestocu öğrencilerin kalabalık kontrol bariyerleriyle tramvay raylarını kapatmasının ardından tramvay seferleri, “isyan çıkaranların ve göstericilerin hareketlerini kısıtlamak” amacıyla geçici olarak durduruldu. Bölge valisi açıklamayı yaptı.

17 yaşındaki Strasbourglu bir öğrenci, “Bir sınıfta 35 kişiyiz” dedi. “Yeterince tuvalet yok ve bazı odalarda su sızıntıları var. Bina parçalanıyor, kafeterya çok küçük. Sıfır bütçe, sıfır kaynak var.”

Güneydeki Toulouse kentinde de çok sayıda çöp kutusunun ateşe verildiği bildirilirken Lille’de siyah kapüşonlu gençler bir otobüs durağını tahrip etti. Marsilya’da ise iki okulun içinde yangın çıkarma girişimleri yaşandı. 

Bu okullardan birinde bir öğretmenin üzerine benzin döküldü. Çok sayıda öğretmen ve birkaç okul müdürü fiziksel tehditlere maruz kaldıklarını ve zaman zaman saldırıya uğradıklarını bildirirken bazı öğretmenler öğrencilerini destekliyor.

Paris’te bir lisede İspanyolca öğretmeni olan Juliette Estiville, polisin müdahalesinin kendisini iğrendirdiğini söyledi.

“Burada aslında sadece koruma sağlamak, polis ile öğrenciler arasında bir bariyer oluşturmak için bulunuyorum” dedi. “Bugün iyi geçti, işler yolunda gidiyor ama bence abluka eylemlerine katılan öğretmenler gerçekten gençlerimizi korumak için oradalar.”

Hükümet, radikal sol görüşlü La France Insoumise (LFI) partisini protestoları teşvik etmekle suçladı. Aralarında Paris banliyösündeki Saint-Denis kentinin LFI’li Belediye Başkanı Bally Bagayoko’nun da bulunduğu çok sayıda LFI milletvekili ve belediye başkanı gösterilerde alkışlarla karşılandı.

Partinin 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki adayı Jean-Luc Mélenchon ise perşembe günü LFI’nin “şiddet içermeyen mücadele yöntemlerini” desteklediğini ısrarla vurguladı ve “en büyük endişesinin bu gençlere yönelik katlanılamaz düzeydeki polis şiddeti” olduğunu söyledi.

The Guardian