Fransa'da protesto krizi büyüyerek devam ediyor

Merkez sağ cumhurbaşkanı adayları, Fransa'daki protesto dalgası ortasında mesajlarını iletmekte zorlanıyor.

Anketler, kitlesel yürüyüşlerin ve bağlantılı şiddetin birleşik etkisinin, siyasi yelpazenin her iki ucundaki rakiplerini de güçlendirdiğini gösterirken, Fransa'nın merkez sağ cumhurbaşkanı adayları Cumartesi günü yaşanacak bir başka gergin protesto günü öncesinde daha fazla karamsarlığa hazırlanıyor.

17 Ekim'de milyonlarca protestocunun sokaklara döküldüğü ve ülke genelinde şiddet ve yağmalama olaylarının yaşandığı Fransa'daki huzursuzluğun ardından yaptırılan bir anket de dahil olmak üzere beş anketin tümü aynı şeyi gösteriyor: Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un koalisyonundan potansiyel halefler ilk turda elenecek.

Hem aşırı sağdaki Marine Le Pen hem de aşırı soldaki Jean-Luc Mélenchon, hareketten faydalanmayı başardılar: Fransız anket şirketi Odoxa'nın başkanı Gaël Sliman'ın dediği gibi, ilki "kendini hukuk ve düzeni garanti eden bir aday olarak sunarak", ikincisi ise "protestonun kahramanı ve habercisi" olarak hareket ederek. 

Önlerinde, Macron döneminde başbakanlık yapmış Gabriel Attal ve Edouard Philippe ile eski içişleri bakanı Bruno Retailleau da dahil olmak üzere, merkez ve merkez sağda yer alan ana akım adaylardan oluşan bölünmüş bir alan var. 

Bu adaylar, krize yanıt olarak ortak bir mesaj üzerinde anlaşmakta zorlandılar - Mélenchon ve Le Pen arasında bir ikinci tur seçimin kabus senaryosundan kaçınmak için en iyi adayın kim olacağı konusunda anlaşmaktan bahsetmiyorum bile.

‘Fikirler tükendi’

Merkezci ve muhafazakar adayları destekleyen üç yetkili,  son birkaç haftadaki olayların kampanyalarına kalıcı zarar vereceğinden endişe duyduklarını söyledi.

Geçen hafta, protestolar ile Philippe'in başbakanlığı dönemindeki 2018-2019 Sarı Yelekliler hareketi arasında paralellik kuran destekçi, “Tam olarak ihtiyacı olmayan şey bu,” dedi. “Bunu nasıl yapacağını bilmiyor. Empati kuramıyor ve kurnaz gibi de davranmıyor.”

Protestolar art arda iki Cumartesi günü gerçekleşti ve önümüzdeki haftalarda da devam etmesi bekleniyor. Lise öğrencileri daha iyi öğrenim koşulları talep ederken, geniş halk kitlesi yaşam maliyeti krizini protesto ediyor.

Hareket, özellikle 17 Ekim'de Macron hükümetinin hem protestoların boyutunu hem de şiddet içeren huzursuzluk potansiyelini hafife aldığı anlaşılan günlerde, vandalizm ve yağma sahneleriyle gölgelendi. 

Sonraki günlerde, hükümet ve merkez sağ adaylar, şiddet ve yağma sahnelerine yol açan alevleri körükledikleri gerekçesiyle Mélenchon ve partisi Boyun Eğmeyen Fransa'ya saldırmaya odaklandılar. 

Anketler, bu stratejinin zaten ona karşı olan seçmenler arasında imajını daha da zedelediğini gösteriyor. Ancak özellikle genç seçmen tabanını zayıflatmakta pek bir etkisi olmadı.

Bir parti stratejisti, "Sosyal hareket ile Boyun Eğmeyen Fransa arasında bir tür sinerji var," - “Bu, katılımcıların Jean-Luc Mélenchon'un yaklaşan zaferini mantıklı bir sonuç olarak görmelerine yol açıyor.” dedi.

Bu arada Le Pen, "koruyucu vizyonunu" öne sürerken, yardımcısı Jordan Bardella, aşırı sağın zaferinin "düzenin ve otoritenin geri dönüşüne izin verecek tek çözüm" olduğunu söyledi.

Mevcut durumda, Le Pen çift haneli bir farkla önde giderken, Mélenchon ikinci sırayı alarak ikinci tura kalma şansına en yakın isim gibi görünüyor.

‘Karmaşık ve tehlikeli’

Merkezciler ve muhafazakarlar, Macron'un yerini alacak tek bir aday üzerinde sürekli olarak anlaşamamaları nedeniyle engelleniyorlar.

Macron'un Rönesans Partisi adayı Attal, aşırı sol ve aşırı sağa karşı aday sayısını azaltmak amacıyla Çarşamba günü sürpriz bir şekilde “büyük bir demokrat ön seçimi” önerisinde bulundu. 

Böyle bir ön seçimde, Philippe ve Retailleau'nun yanı sıra, muhafazakar, küçük devlet platformunda dışarıdan aday olarak yarışan Cannes Belediye Başkanı David Lisnard ile de karşı karşıya gelebilir.

Ancak Attal'ın önerisi rakip kampanyalar tarafından hızla reddedildi. Ulusal Meclis'te Philippe'in Ufuklar Partisi'nin lideri Laurent Marcangeli, Çarşamba akşamı bunu “karmaşık ve tehlikeli” olarak nitelendirdi. Bir Retailleau destekçisi,"Philippe olmadan ön seçim olmaz" dedi.

Bu retlere rağmen, Attal Perşembe günü Le Pen-Mélenchon ikinci turunun "felaketinden" kaçınmak için bir yarışma yapılması yönünde baskı yapmaya devam etti. Kamu yayın kuruluşu France 5'e verdiği demeçte, "Ülkemiz bundan kurtulamaz" dedi.

Politico