Fransa'nın kamu borcu milli gelirin yüzde 119'una yükseldi

Tarihi zirveye çıkan borcun, kötü görünüm nedeniyle kısa vadede daha da artması bekleniyor.

Fransa'nın kamu borcu ikinci çeyrekte yeniden yükselerek haziran sonunda 3.595,5 milyar avro ile eşi görülmemiş bir seviyeye ulaştı; Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (Insee) bu verileri salı 29 Eylül'de açıkladı.

Ekonomik faaliyete oranlandığında da, Fransa'nın borcu tarihi bir zirveye, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) %119'una çıktı. Kamu borcunun bu kadar yüksek olduğu son dönem, ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nın yaralarını sardığı 1946 yılına uzanıyor.

2026'nın ilk çeyreğinin sonu ile ikinci çeyreğin sonu arasında borç 59,6 milyar avro arttı; ilk çeyrekte ise zaten 75,8 milyar avroluk bir artış yaşanmış ve borç GSYH'nin %117,5'ine ulaşmıştı.

Ayrıntılara bakıldığında, ikinci çeyrekte hem merkezi devletin hem de sosyal güvenlik sisteminin borcu yükselirken, yerel yönetimlerin borcu azaldı.

Hükümet bu ay, kamu borcunun 2027'de GSYH'nin %121,7'sine çıkacağını, yani Avrupa'nın %60 olarak belirlediği sınırın iki katından fazlasına ulaşacağını duyurdu. Insee'nin bu istatistiği tutmaya başladığı 1978'den bu yana böyle bir seviyeye hiç ulaşılmamıştı.

Borç yükü giderek ağırlaşıyor

Faiz oranlarının düşük, hatta 2020 ve 2021'de Covid-19 döneminde olduğu gibi negatif olduğu zamanlarda borçlanmak kazançlı bir hamle gibi görünebiliyordu.

Ancak o tarihten bu yana, borç stokunun şişmesi ile faizlerdeki sıçramanın birleşmesi çok somut sonuçlar doğurdu: Fransa her yıl alacaklılarına giderek daha büyük meblağlar ödemek zorunda kalıyor. 2026'da ödenecek tutar yaklaşık 79 milyar avro.

Son haftalarda finans piyasalarındaki tablo belirgin biçimde kötüleşti. Bu özellikle Fransa için geçerli: Yatırımcılar artık devlete on yıl vadeli borç vermek için %5'e yakın faiz talep ediyor. Bu, 2008'deki küresel subprime finans krizinden bu yana görülmemiş bir seviye.

Bunun doğrudan sonucu, önümüzdeki yıllarda ödenecek faizlerin sert biçimde artması. Hükümet, 2027'de borç servisinin 91 milyar avroya çıkmasını bekliyor.

2027 bütçesi: çözülmesi zor bir denklem

Borç yükünün ağırlaşması, kamu maliyesindeki mevcut sapmayı kısmen açıklıyor; aynı zamanda 1 Ekim'de sunulması gereken 2027 bütçe tasarısının hazırlanmasını da son derece güçleştiriyor. Sébastien Lecornu ve hükümetinin hazırladığı metin, kamu açığını önceki takvime göre bir yıllık gecikmeyle GSYH'nin %5'ine indirmeyi öngörüyor.

Buna rağmen, cumhurbaşkanlığı kampanyası nedeniyle bu mütevazı hedefe bile ulaşılamaması riski yüksek. Çok sayıda ekonomiste göre bu siyasi takvim, her türlü yapısal reform ihtimalini fiilen donduruyor.

Son olarak, faizler yükselmeye devam eder ve borç yükü devlet bütçesi üzerinde daha da ağırlaşırsa, yakında parlamentoya sunulacak bütçe tasarısının değeri büyük ölçüde göreli kalacak.

 

Euro News