Fransa ve Almanya, motorin taahhüdünü kapsamadığını açıkladı

Açıklamalar, Avrupa’nın yakıt rezervlerini piyasaya sürme taahhüdünün ilk bakışta göründüğü kadar kapsamlı olmayabileceğine işaret ediyor.

Fransa ve Almanya çarşamba günü, G7’nin petrol ürünleri rezervlerini kullanıma açma taahhüdü kapsamında mart ayında zaten taahhüt edilmiş olan motorin stoklarını piyasaya süreceklerini açıkladı. Bu durum, bunlara ek olarak yeni petrol ürünlerinin piyasaya sürülüp sürülmeyeceği konusunda belirsizlik yarattı. 

Açıklamalar, Avrupa’nın geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump’a ulaştırma yakıtı olan motorinden milyonlarca varili piyasaya sürme yönünde verdiği sözün ilk bakışta anlaşıldığı kadar kapsamlı olmayabileceğini gösteriyor.

Zengin ülkelerden oluşan G7 grubu, cuma günü küresel fiyatları düşürmek amacıyla önümüzdeki 20 gün içinde “önemli miktarda” motorin piyasaya sürme kararı aldı. Bu karar, Trump yönetiminin üst düzey yetkililerinin, Avrupa ülkeleri rezervlerini kullanıma açmadığı takdirde motorin ihracatına yasak getirme tehdidinin ardından geldi.

Ancak çarşamba günü AB enerji yetkililerinin kapalı kapılar ardında gerçekleştirdiği toplantıda, ülkelerin söz konusu rezerv salımının yeni motorin varillerini kapsamayacağını, bunun yerine daha geniş kapsamlı bir taahhüt çerçevesinde mart ayında zaten piyasaya sürülmesi kararlaştırılan miktarlardan karşılanacağını kabul ettiği belirtildi.

Söz konusu daha geniş anlaşma, İran’da savaşın başlamasından haftalar sonra, mart ayında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından koordine edilmişti. Anlaşma kapsamında toplam 100 milyon varillik rezervin piyasaya sürülmesi öngörülmüş, bunun yaklaşık üçte ikisini rafine petrol ürünleri oluşturmuştu.

Almanya ve Fransa ne kadar rezerv kullanacak?

Almanya ve Fransa’nın tam olarak ne kadar rezerv piyasaya süreceği henüz net değil. Ancak diplomatlar ve bir Alman hükümeti sözcüsüne göre, piyasaya sürülecek miktarlar mart ayında taahhüt edilen rezervlerin henüz kullanılmamış bölümünden karşılanacak.

Almanya’nın mart ayında taahhüt ettiği 2,65 milyon ton petrol, motorin ve jet yakıtının şimdiye kadar yalnızca 600 bin tonunu piyasaya sürdüğü belirtiliyor.

Fransa’nın ise petrol ürünleri kapsamında taahhüt ettiği 14,6 milyon varilin ne kadarını şimdiye kadar piyasaya sürdüğü bilinmiyor. Ancak Paris’in özel görüşmelerde, mart ayındaki taahhüt kapsamında hâlâ 8 milyon varillik rezervi bulunduğunu ve bu miktarı son girişim kapsamında piyasaya süreceğini belirttiği ifade edildi.

Avrupa’nın en büyük rafine petrol ürünü rezervlerinden bazılarına sahip olan Fransa ve Almanya, mart ayında taahhüt ettikleri miktarın tamamına katkıda bulunmadıkları gerekçesiyle Trump yönetiminin eleştirilerine maruz kalmıştı.

Almanya ise bunun nedenini, söz konusu petrol ürünlerine yönelik zayıf talep olarak açıklıyor. POLITICO’nun gördüğü bir belgede Berlin’in bu yöndeki değerlendirmesine yer verildi.

Yeni variller piyasaya sürülecek mi?

Ülkelerin nihai olarak mart ayında taahhüt edilen miktarlara ek olarak yeni variller piyasaya sürmeye karar verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor.

Bir Avrupalı yetkili pazartesi günü POLITICO’ya yaptığı açıklamada, yeni taahhüdün “zorunlu olarak yeni bir rezerv salımı anlamına geldiğini” söylemişti.

Fransa ise çarşamba günü, G7’nin önümüzdeki 20 gün boyunca motorin rezervlerinin piyasaya sürülmesine öncelik verme kararı kapsamında, mart ayında taahhüt edilen miktarlara ek olarak 2 milyon varil motorin piyasaya sürebileceğinin sinyalini verdi. Ancak Paris bu konuda henüz net bir taahhütte bulunmadı.

Konuyla ilgili iki kişinin verdiği bilgiye göre, IEA’nın olağanüstü toplantısı da bugün gerçekleştirilecek.

AB içinde de görüş ayrılıkları var

Karar, diğer üye ülkeler arasında kimin, ne kadar ve ne zaman rezerv piyasaya süreceği konusunda yaşanan belirsizliğin ortasında geldi.

Bazı Doğu Avrupa ülkeleri, özellikle Bulgaristan, fiyatları düşürmek amacıyla stratejik rezervlerin hızla kullanılmasının, gelecekte yaşanabilecek bir arz krizinde ülkeleri savunmasız bırakabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı sözcüsü de salı günü Berlin’in yeni bir rezerv miktarı piyasaya sürmeyeceğinidoğruladı.

Sözcü POLITICO’ya yaptığı açıklamada, G7’nin IEA’dan “Mart 2026 taahhütlerinin hızlı ve eksiksiz biçimde uygulanmasını izlemesini” istediğini belirtti.

Sözcü, bu çerçevede ve daha önce yerine getirilen taahhütler de dikkate alınarak, yükümlülüklerin IEA aracılığıyla koordine edilecek 100 milyon varillik rezerv salımı yoluyla yerine getirileceğini söyledi.

Alman yetkili ayrıca şu aşamada “ilave herhangi bir miktarın” piyasaya sürülmeyeceğini ifade etti.

Politico