Guterres'ten '5+1' önerisi

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs konusunda yeni bir 5+1 toplantısının ancak güven artırıcı önlemler ve müzakerelerin yöntemi ile içeriğinde ilerleme sağlanması halinde düzenleneceğini söyledi. Guterres, 'Bir başarısız 5+1 toplantısı daha görmek istemiyorum,' dedi.

Kıbrıs sorununa ilişkin yeni bir gayriresmî, genişletilmiş 5+1 formatlı toplantı düzenleme kararı alan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, toplantının ne zaman yapılacağına dair henüz bir tarih vermedi.

Guterres, Kuzey Kıbrıs'taki Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Güney Kıbrıs Bölgesini temsil eden Kıbrıs Rum liderliğinin yanı sıra adanın üç garantör ülkesi olan Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ı görüşmelere davet etti.

Açıklama, Guterres'in çarşamba günü Lefkoşa'da, uluslararası toplum tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) lideri Tufan Erhürman ile Güney Kıbrıs Rum Kesimi (GKRY) Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'in katılımıyla düzenlenen ortak toplantının ardından yapıldı.

Guterres, "Buradan sonraki sürece ilişkin görüşmelerimiz ışığında, güven artırıcı önlemler, izlenecek yöntem ve müzakerelerin içeriğine yönelik yeterli hazırlıkların ardından, bugüne kadar sağlanan uzlaşıları da dikkate alarak yeni bir 5+1 toplantısı düzenlemeye karar verdim," dedi.

'Sonuçsuz kalan başka toplantılar istemiyorum'

Yeni genişletilmiş toplantının takvimine ilişkin bir soru üzerine Antonio Guterres, hem iki tarafın hem de garantör ülkelerin onayını aldığını, ancak somut hazırlık yapılmasının şart olduğunu vurguladı.

“Her iki tarafın ve garantör ülkelerin 5+1 formatında bir toplantıya ilerlememiz konusunda onayını aldım, ancak yeterli hazırlık yapılması şartıyla. Güven Artırıcı Önlemler, yöntem ve öz konusunda hazırlık yapılmalı; zira sonuçsuz kalan başka 5+1 toplantıları istemiyorum,” diye konuştu.

“Başarılı bir 5+1 toplantısı istiyorum ki çözümün önünü açalım,” diye ekledi.

Guterres, yeni 5+1 toplantısının ne zaman yapılacağına ilişkin ise henüz bir takvim belirlenmediğini söyledi.

• "Herhangi bir tarih belirlenmedi. Mümkün olan en kısa sürede ve en etkili şekilde birlikte çalışacağız" diyen Guterres, Kıbrıs konulu bir toplantının eylül ayında düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun üst düzey haftası sırasında yapılmasının da planlanmadığını belirtti.
• Guterres, "Genel Kurul'un üst düzey haftasında Kıbrıs konulu herhangi bir toplantı öngörülmüyor. Şu anda çalışmalarımızı Kıbrıs'taki iki taraf ve garantör ülkelerle birlikte yürüttüğümüz ortak sürece odaklamış durumdayız," ifadelerini kullandı.

Üçlü görüşme öncesindeki temaslar

Çarşamba günkü ortak görüşme, Antonio Guterres'in BM Genel Sekreteri sıfatıyla Kıbrıs'a yaptığı ilk ziyarette gerçekleştirdiği bir dizi temasın doruk noktası oldu.

Guterres Salı günü, önce Nikos Hristodulidis ardından Tufan Erhürman'la ayrı ayrı görüştü. Daha sonra Ledra Palace'ın dışında yer alan BM barış gücü şehitleri anıtına çelenk bıraktı ve Kayıplar Komitesi'nin Antropoloji Laboratuvarı'nı ziyaret etti.

Ziyaret kapsamında ayrıca iki tarafın müzakerecileri, iki toplumlu Teknik Komitelerin başkanları ve sivil toplum temsilcileriyle de bir araya geldi.

Salı günkü temaslar, Genel Sekreter'in iki liderle birlikte katıldığı ortak akşam yemeğiyle tamamlandı.

'Güven Artırıcı Önlemler' çağrısı

Son açıklamalarında Antonio Guterres, iki lidere, Kıbrıslıların günlük yaşamında somut etkisi olacak 'Güven Artırıcı Önlemler'in belirlenmesi ve hayata geçirilmesi için çabalarını yoğunlaştırma çağrısı yaptı.

“Bu, güvenin yeniden tesis edilmesi için tüm çabaların ortaya konulması gereken bir an,” dedi.

Ayrıca, hem Nikos Hristodulidis hem de Tufan Erhürman'ın, kendi özel temsilcisi María Ángela Holguín ile çalışmayı sürdürme kararlılıklarını kendisine ilettiklerini söyledi.

Genel Sekreter, iki liderle yaptığı ayrı ayrı ve ortak görüşmeleri “samimi ve yapıcı” olarak nitelendirdi. Her iki toplumdan vatandaşlarla temaslarında da Kıbrıs sorununun çözümü için ilerleme, uzlaşı ve sürecin tamamlanması yönünde net bir talep gördüğünü belirtti.

UNFICYP'in yetkisine saygı

Antonio Guterres, Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün (UNFICYP) Kıbrıs'taki yetki ve sorumluluklarına, hem ara bölgede hem de BM tarafından belirlenen ateşkes hatları boyunca saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

UNFICYP'in, altmış yılı aşkın süredir sükunet ve istikrarın korunmasına katkıda bulunduğunu belirterek, görev gücünün etkinliğinin tüm tarafların iş birliğine bağlı olduğunun altını çizdi.

Ayrıca Kayıplar Komitesi ve iki toplumlu Teknik Komitelerin çalışmalarına değinerek, bu yapıların pratik çözümler sunduğunu ve siyasi süreci vatandaşların günlük yaşamıyla buluşturduğunu kaydetti.

Sözlerini tamamlarken, Kıbrıs sorununa bulunacak bir çözümün yalnızca Kıbrıslıların barışı ve çıkarlarıyla ilgili olmadığını, aynı zamanda süregelen çatışmalar ve artan jeopolitik risklerle karşı karşıya olan bir bölgede istikrar unsuru işlevi görebileceğini vurguladı.

“Birleşmiş Milletler barışı dayatamaz” diyen Guterres, “ancak ada ve daha geniş bölge için kritik öneme sahip bu dönemde, Kıbrıs halkını desteklemeye tamamen kararlı olmaya devam ediyor,” ifadesini kullandı.

Euro News