İngiltere, gaz boru hattı kapasitesini artırmak istiyor

Düzenleyici kurumlar, herhangi bir müdahale yapılmadığı takdirde, aşırı koşullar altında bu kış acil durum arzı noktasında kritik bir darboğaz yaşanabileceği uyarısında bulundu. 

İngiltere'nin enerji düzenleyici kurumu, acil bir senaryoda tüm tüketicilere gaz sağlama kapasitesine ilişkin endişeler nedeniyle, bu kış kıta Avrupası'ndan yapılan gaz ithalatını artıracak acil yatırımlara onay vermeyi planlıyor.

Perşembe sabahı yayımlanan bir belgede yer alan bu planlar, Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh'in Kuzey Denizi'ndeki tartışmalı "Jackdaw" adlı gaz projesine onay vermesinden bir gün sonra kamuoyuna açıklandı.

Hükümet belgeleri, Bakan'ın kararında gaz arz güvenliği hususlarına "önemli ölçüde ağırlık" verildiğini gösteriyor. Enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem, bir istişare belgesinde, müdahale edilmediği takdirde İngiltere'nin bu kış "negatif arz marjı" ile karşı karşıya kalabileceğini belirtti. 

Bu durum, 20 yılda bir görülebilecek kadar soğuk bir günün, kritik gaz altyapılarından birinin devre dışı kalmasıyla aynı zamana denk gelmesi senaryosunu ifade ediyor.

Düşük bir ihtimal olsa da bu senaryo, İngiliz enerji otoritelerinin gaz arzını sürdürme konusundaki dayanıklılıklarını değerlendirirken kullandıkları temel bir standarttır ve "N-1 gaz güvenliği" standardı olarak adlandırılır.

Gaz arzında yaşanacak bir açık, ulusal çapta bir acil durum anlamına gelecektir; bu durum elektrik santrallerinin veya fabrikaların kapatılmasını, hatta aşırı uç örneklerde konutların gaz şebekesinden koparılmasını gerektirebilir.

İngiltere bugüne kadar hiç "şebeke arz acil durumu" yaşamamıştır; ancak yerel gaz üretimindeki düşüş ve Rusya'nın kritik deniz altı gaz boru hatlarına sabotaj düzenleme tehdidi, ülkenin enerji güvenliğine dair endişeleri artırmıştır.

Geçtiğimiz yıl, enerji sistemi işletmecisi NESO, Kuzey Denizi'ndeki yerel gaz üretiminde uzun vadeli düşüşler ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı için küresel düzeyde yaşanan rekabet nedeniyle, 2030/31 kışında "N-1 gaz güvenliği" standardının ihlal edilebileceği uyarısında bulunmuştu.

Bununla birlikte, deniz altı gaz boru hattı "Interconnector"ın Belçikalı işletmecisinin, artan bakım ve işletme maliyetleri nedeniyle Birleşik Krallık'a yönelik planlanan ihracat kapasitesini düşüreceğini açıklamasıyla, bu kış kritik bir darboğaz yaşanabileceğine dair endişeler ortaya çıktı. 

AB ülkeleri de bu kış gaz arzı konusunda benzer endişelerle karşı karşıya bulunuyor. Düzenleyici kurum Ofgem, gaz sistemi işletmecisi National Gas’in ruhsatında değişikliğe gitmeyi planladığını açıkladı. 

Bu değişiklik, çoğunluk hissesi Belçikalı firma Fluxys’e ait olan Interconnector Ltd ile varılan mutabakat çerçevesinde, Belçika’dan yapılan gaz ithalatının mevcut kapasiteyle sürdürülmesine ilişkin maliyetlerin karşılanmasına olanak tanıyacak.

Ofgem, “Müdahale edilmediği takdirde Büyük Britanya, 2026/27 kışında; 20 yılda bir görülebilecek kadar soğuk bir günde yaşanacak aşırı yüksek gaz talebi ve ülkenin gaz altyapısındaki en büyük tekil unsurun devre dışı kalması gibi bir senaryoyla, negatif arz marjı riskiyle karşı karşıya kalabilir” açıklamasında bulundu. 

Kurum, “Gerekli adımlar atılmazsa, ilerleyen kış dönemlerinde durum daha da sıkıntılı bir hal alabilir. Bunlar düşük olasılıklı stres senaryoları olsa da, doğurabilecekleri sonuçlar oldukça ciddidir” ifadelerini ekledi.

Söz konusu maliyetler, tüketicilerin enerji faturalarına yansıtılarak karşılanacak. Ofgem, 147 milyon sterlinlik maliyetin faturalara dahil edilebileceğini; bunun da beş yıllık bir süre boyunca her bir hanehalkı enerji faturasına yıllık yaklaşık 1,19 sterlinlik bir ek yük getireceğini belirtti.

Interconnector Ltd, bu kış Britanya’nın ithalat kapasitesini 27,8 GW seviyesine çıkaracağını; bunun da daha önce açıklanan kapasitenin üzerine 11,3 GW’lık bir ilave anlamına geldiğini duyurdu.

National Gas planları memnuniyetle karşıladığını belirtirken, gaz güvenliğine ilişkin uyarının “gaz kıtlığı beklendiği şeklinde yorumlanmaması gerektiği” konusunda ısrarcı oldu.

Muhafazakâr Parti’nin Gölge Enerji Bakanı Andrew Bowie, durumu “tam anlamıyla skandal” olarak nitelendirdi. Bowie, Britanya’nın “Avrupa’ya adeta el açıp yalvararak, yabancı gazı ithal etmek için devasa meblağlar ödediğini” ifade etti ve İşçi Partisi hükümetini, yerel gaz kaynaklarından tam anlamıyla yararlanamamakla eleştirdi.

Enerji Bakanı Michael Shanks ise yaptığı açıklamada, “Britanya, dünyanın en güvenli ve dayanıklı enerji sistemlerinden birine sahip; gaz ara bağlantı hatları da çeşitli enerji portföyümüzün bir parçasını oluşturuyor” dedi.

Shanks, “Geleceğe uygun bir gaz sistemi inşa etmek için sektörle birlikte çalışıyoruz. Bir yandan tüketiciler için harcanan paranın karşılığının alınmasını sağlarken, diğer yandan yatırımcılara Britanya’nın enerji sektörünü desteklemeleri için güven veriyoruz” ifadelerini kullandı.

Politico