İngiltere, Rusya gibi ülkelerin “bilgi savaşına” karşı mücadele edecek

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Rusya gibi düşman devletlerden gelen dezenformasyon ve deepfake’lerle mücadele etmek amacıyla güvenlik kurumlarının yeni bir ulusal merkez kuracağını açıkladı. 

Burnham, hükümetin İngiltere’nin çıkarlarına zarar veren “zehirli dalganın önüne geçme” sorumluluğu bulunduğunu söyledi.

Ulusal Bilgi Savunma Merkezi (National Centre for Information Defence), yabancı güçlerin gerçekleştirdiği ve büyük bölümü yapay zekâ tarafından desteklenen bilgi saldırılarını “tespit etmek, sorumlu aktörü belirlemek ve etkisiz hale getirmek” amacıyla faaliyet gösterecek. Merkez, istihbarat kurumlarını, kolluk kuvvetlerini ve sosyal medya şirketlerini bir araya getirecek.

Merkezden, İngiltere’nin bilgi savaşıyla mücadele etmek için gerekli savunma kapasitesine sahip olmasını sağlamak ve toplumların dezenformasyonu tespit edip buna karşı koymasına yardımcı olarak ulusal dayanıklılığı güçlendirmek üzere çalışması bekleniyor. Amaçlardan biri de İngiltere hakkında “çarpıtılmış ve gerçeğe aykırı” bir anlatının yayılmasını önlemek olacak.

Burnham, ülkenin önümüzdeki on yıla, çoğu Rusya tarafından organize edilen “sinsi” kampanyalar konusunda “gözleri tamamen açık” şekilde girmek zorunda olduğunu söyledi. Bu kampanyaların, insanların kendi ülkeleri ve yaşadıkları topluluklar hakkında ne hissettiğini “çarpıttığını” belirtti.

Başbakan dikkat çekici açıklamalarında, geçim maliyetiyle mücadele eden Britanyalıların ve eğitim, öğretim veya istihdam dışında kalan gençlerin, çevrimiçi yabancı etkilere karşı özellikle savunmasız olabileceğini söyledi. Burnham, bunun eşitsizliğin toplumu daha da zayıflattığını gösterdiğini ifade etti.

Burnham, salı gecesi New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada şöyle dedi:

“İnsanların evlerine kadar ulaşan ve kendi ülkeleri ile toplumları hakkında ne hissettiklerini çarpıtan sinsi bir kampanyadan söz ediyoruz. Bu kampanya bir gerileme anlatısı yaratıyor, bölünmeleri körüklüyor ve umutsuzluk yayıyor.

“Bunun yanı sıra şirketlerimize ve kurumlarımıza yönelik siber saldırılar gördük. Yapay zekânın tehdidi katlayacağını biliyoruz. Bu konuda çok uzun süre etrafında dolaşıp durduk. Son on yılda, Britanya’daki yaşam hakkında gerçeklikle hiçbir ilgisi olmayan olumsuz ve yıpratıcı bir anlatı oluşturmak isteyenlere fazlasıyla alan bıraktık. Artık böyle olmayacak.

“Yeni on yıla farklı bir biçimde gireceğiz; gözlerimiz tamamen açık olacak. Değerlerimizi ve hukukun üstünlüğünü savunma konusunda çok daha kararlı olacağız. Halkımızın dayanıklılığını güçlendirmesine yardımcı olacağız. Çünkü bu bilgi savaşıyla karşı karşıya olduğumuzda güvenlik her evde başlıyor.”

Burnham’ın konuşması, Donald Trump’ın, BM’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile düzenlediği basın toplantısında, Keir Starmer’ın Moskova’ya yönelik söyleminin “fazla sert” olduğunu ve Londra’nın “biraz daha dikkatli olması gerektiğini” söylemesinin ardından geldi.

Downing Street, ABD başkanının açıklamalarına karşı çıktı. İngiltere hükümeti, Burnham da dahil olmak üzere bugüne kadarki tüm İngiliz başbakanlarının, Rusya’nın tehditlerinin —ister hibrit saldırılar isterse söylemler şeklinde olsun— “ağır ve kabul edilemez” olduğu konusunda tutarlı bir görüşe sahip olduğunu belirtti.

Başbakanın resmi sözcüsü ayrıca, “İngiltere kendimizi savunmanın önemi konusunda müttefikleriyle birlik içindedir ve Rusya’nın saldırganlığı bizi Ukrayna’ya desteğimizi sürdürmekten alıkoymayacaktır” dedi.

Burnham konuşmasında özellikle Rusya’yı hedef göstererek, Kremlin’in bilgileri manipüle etmek için her yıl yaklaşık 1,3 milyar sterlin harcadığını söyledi.

“Rus kurumları, yalanları ve dezenformasyonu yaymak ve insanların korkularından yararlanmak için ellerindeki her aracı kullandı. Botlar ve sahte internet siteleri kullandılar. Sahte gazete makaleleri yayımladılar” dedi.

“Aralarında üniversitelerin ve BBC’nin de bulunduğu 28 İngiliz kuruluşunun marka kimliğini taklit ettiler. Aşırı sağcı anlatıları güçlendirdiler. Ayrıca 2019 genel seçimlerine müdahale etmeye çalıştıklarına dair kanıtlarımız var.

“Bunun yanı sıra korkunç olayların ardından gerilimleri ve huzursuzluğu körüklemeye çalıştıklarını da biliyoruz. Birilerinin bu tür olayları kendi çıkarları için kullanmaya çalışması fikri gerçekten tiksindirici; ancak yaptıkları şey bu.”

Başbakan, kendi yaşamlarının iyileşmediğini düşünen bazı grupların dezenformasyon ve deepfake’lere karşı daha savunmasız olabileceğini söyledi.

“Geçim maliyetiyle mücadele ediyorsanız ve hayatınız iyileşmiyorsa ya da eğitim, istihdam veya öğretim dışında kalan genç bir kişiyseniz, bu tür etkilere karşı çok daha savunmasız olacaksınız” dedi.

“Dolayısıyla mücadelenin bir parçası da halkımızı güçlendirmek ve ihtiyaç duydukları fırsatları yaratmaktır. Eşitsizlikler çok fazla büyüdüğünde toplumlarımız daha büyük risk altına giriyor. Bu nedenle yaşamı daha karşılanabilir hale getirmek için çalışacağız. Ayrıca bu zehirli dalganın önüne geçmek için ihtiyaç duyduğumuz yapıyı da oluşturacağız.”

İngiltere, bilgi saldırılarının hedefi olma konusundaki deneyimini diğer ülkelerle paylaşmayı planlıyor. Örneğin ülke, Moldova’ya seçimlerini Rusya’nın müdahalesinden koruması konusunda daha önce destek verdi.

Burnham, “Avrupa genelinde daha fazla seçim yaklaşırken daha fazla ülke bu sorunlarla mücadele ediyor; bazıları ise bu sorunlarla ilk kez karşılaşıyor. Bu nedenle bu aktörlerin nasıl çalıştığı ve nasıl karşılık verebileceğimiz konusundaki deneyimimizi paylaşmaya hazırız. Çünkü bu, kolektif güvenliğimiz ve dayanıklılığımız açısından hayati önem taşıyor” dedi.

Dışişleri Komitesi Başkanı Emily Thornberry ise şunları söyledi:

“Başbakanın dezenformasyon tehdidiyle mücadele etmek üzere yeni bir merkez kurulduğunu açıklamasından kesinlikle memnuniyet duyuyorum. Bu, Dışişleri Komitesi’nin Mart 2026 tarihli Dezenformasyon Diplomasisi raporundakitemel tavsiyeydi.

“Ardışık hükümetlerin dezenformasyona yaklaşımı uzun süredir parçalı ve koordinasyondan yoksundu. Bu durum Rusya gibi devletlerin bu ülke hakkında yalanları güçlendirmesine, bölünme yaratmasına ve gerilimleri körüklemesine olanak sağladı.

“Bu yeni Ulusal Bilgi Savunma Merkezi, nihayet bu son derece ciddi tehditle doğrudan mücadele etmek için bir fırsat sunuyor.”

The Guardian