İspanya, gemilerin 'zararsız geçişi' için Ceuta protokolünü yeniledi

Deniz Hukuku’ndaki “zararsız geçiş” kavramı, yabancı bir geminin bir kıyı devletinin karasularından geçişini güvence altına alıyor. 

Fas, 30 Temmuz’daki olayda ve Ceuta sınırındaki göçmen akını sırasında Fas gemilerinin varlığı gibi durumlarda bu hükme dayanıyor.

Bu kavram, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde düzenleniyor. Nitekim 30 Temmuz’a kadar İspanya bu hareketleri müdahale etmeden izlemekle yetiniyordu, ancak Temmuz ayının son iki gününden bu yana tablo değişti.

İspanyol gazetesi ‘El Mundo’nun aktardığı bir askeri kaynağa göre, daha önce zararsız geçişler Deniz Harekatı ve Gözetleme Merkezi (COVAM) tarafından ekrandan takip ediliyordu. 

Artık bu takip, Fas’a ait gemilerin rotasına çıkan İspanyol savaş gemileriyle güçlendiriliyor: “Artık çok daha tetikteyiz, harekete geçmek için sularımıza girmelerini beklemiyoruz.”

Fas bayraklı gemilerin faaliyeti azalmış durumda ve İçişleri Bakanlığı, Guardia Civil ile Donanma’nın verdiği bilgilere göre, Kralların ziyareti sırasında ya da sonraki günlerde herhangi bir zararsız geçiş tespit edilmedi.

Devriye gemileri sahada

Donanmanın Deniz Harekat Gücü’ne bağlı Atalaya devriye gemisi Ceuta’da konuşlu. Görevi, ulusal deniz çıkarlarını korumak. Olağanüstü faaliyetleri tespit etmek ve uluslararası hukukun ihlallerini kontrol etmekle yükümlü.

Atalaya devriye gemisi

Atalaya üssü Ferrol’de bulunan, dört makineli tüfek ve bir topla donatılmış, 48 kişilik mürettebata sahip bir gemi.

Melilla’da ise Isla de León devriye gemisi konuşlandırılmış durumda; 10 kişilik mürettebatı ve bir Browning makineli tüfeği bulunuyor. 

Ceuta ve Perejil adası açıklarında da görev yapabilen gemi, Fas’ın baskısı nedeniyle şu anda ağırlıklı olarak Melilla’ya odaklanmış durumda.

Isla de León devriye gemisi

‘El País  gazetesi, aberinde, Temmuz sonunda Ceuta kara sınırının ihlali sırasında Mohamed VI savaş gemisinin İspanyol karasularına girdiğini yazdı. 

Bunun üzerine Savunma Bakanlığı, Rota üssünden iki devriye gemisini daha bölgeye sevk etmek zorunda kaldı. Genelkurmay Başkanı, bu faaliyetlerin durdurulmasını talep etmek için Fas makamlarıyla temasa geçti.

Rabat’la ilişkilerden vazgeçmeden gözetim

Fark, kitlesel göç akını ve Ceuta açıklarındaki Fas gemisi olayından önceki duruma kıyasla, ‘El Mundo’nun aktardığı üzere, tespit kapasitesinde değil; zira bu kapasite zaten mevcuttu. 

Değişen, buna aktif bir karşılık eklenmesi, yani devriye gemilerinin doğrudan denize açılması.

Böylece İspanyol gemileri, Fas’a ait savaş ve devriye gemilerinin manevralarına refakat ediyor. Ancak bu yeni yaklaşımın kilit noktası, uluslararası hukuka uygun bir zararsız geçiş ile Ceuta’nın egemenliğini ya da güvenliğini riske atabilecek bir eylem arasındaki ayrımı net biçimde yapabilmek.

Dolayısıyla devriye gemilerinin Fas gemilerinin rotasına çıkması, hem gözetim hem de caydırıcılık amacı taşıyan bir önlem olarak uygulanacak.

Euro News