"10 sene önce kurulmalıydı"
"Rus siyasetine ve hangi yöne ilerlediğine bakma konusunda o kadar iyi değildik"
Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı Ukrayna istilasını öngöremeyen İsveç, yeni istihbarat teşkilatını oluşturuyor.
ABD ve Birleşik Krallık o dönem Rus operasyonunun her an başlayabileceğini söylerken İsveç, Fransa ve Almanya'nın istihbarat teşkilatları Vladimir Putin'in topyekun savaşa girişmesini "çok riskli ve mantıksız" buluyordu.
İsveç Askeri İstihbarat ve Güvenlik Servisi'nin (MUST) sınıfta kaldığının ortaya çıkması üzerine bu mayısta Dış İstihbarat Servisi'nin (UND) kurulacağı açıklandı.
Ocak 2027'de faaliyete geçmesi beklenen UND'nin 13 Ağustos'ta parlamentodan onay alması öngörülüyor.
MUST'ın görevlerinden bazılarını devralacak olan yeni teşkilat, yurtdışındaki gizli operasyonları da üstlenecek.
Eski İsveç Başbakanı Carl Bildt geçen sene hazırladığı rapor üzerine yapılan bu hamleyi The Economist'e anlattı.
77 yaşındaki politikacı, İsveç istihbaratının askeri gelişmelere odaklanırken Rusya'nın siyasi karar alma süreçlerini anlamakta yetersiz kaldığını söyledi:
Rus siyasetine ve hangi yöne ilerlediğine bakma konusunda o kadar iyi değildik.
Bildt, UND'nin sivil bir yapı olarak kurulduğuna işaret ederek bu sayede Rus liderlerin düşünce yapısının daha iyi anlaşılabileceğini savundu.
Ordu ve muhalefetten yöneltilen "Gereksiz aceleyle hareket ediliyor" eleştirilerine de yanıt veren Bildt, "Bence 10 sene önce yapılmalıydı" dedi.
İsveçli siyasetçi; ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın istihbarat ittifakı Beş Göz'e benzer bir yapıya dahil olmaları ihtimalini de değerlendirdi.
Bu tarz istihbarat ittifaklarının "çok derin güvene" dayalı olduğunu ve benzerlerinin kolay kurulamayacağını söyledi.
İsveç, Rusya'yla savaş ihtimaline karşı gıda stoku programı hazırladığını geçen sene açıklamıştı.
Yaklaşık 200 yıldır sürdürdüğü askeri tarafsızlık ve bağlantısızlık politikasından Ukrayna savaşı sonrasında vazgeçerek 2024'te NATO'ya katılan İskandinav ülkesi, savunma harcamalarını artırıp sivil savunma çabalarını yoğunlaştırıyor.
İsveç halihazırda gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yüzde 2,8'ini savunmaya harcıyor. NATO'nun 2030 için koyduğu GSYH'nin yüzde 3,5'ini savunma bütçesine ayırma hedefi de yakalanmaya çalışılıyor.
Independent Türkçe / The Economist
