Bu çağrı, işletmelerin ücretsiz olarak kirletmesine olanak tanıyacak
Çağrının birlik içerisinde uzun süredir yürürlükte olan emisyon ticaret sistemini zayıflatacağı endişesi hakim.
İtalyan hükümeti, küresel ısınmayı yavaşlatmaya yönelik Birlik çabalarına yönelik art arda gelen saldırıların sonuncusunda, Avrupa Birliği’nin amiral gemisi niteliğindeki iklim yasası olan 20 yıllık Emisyon Ticaret Sistemi’ne (ETS) ara verilmesini istiyor.
İtalya, ETS’nin temel fikrini — kirletenlerin gezegeni ısıtan emisyonları için ödeme yapmasını sağlamak — zayıflatacak şekilde enerji şirketlerini sübvanse etme planlarını zaten açıklamıştı.
Ancak Perşembe günü daha da ileri giderek, Brüksel’den mekanizmayı bu yılın ilerleyen dönemlerinde yapılacak daha geniş kapsamlı politika incelemesinden önce tamamen askıya almasını talep etti.
İtalya Sanayi Bakanı Adolfo Urso, Perşembe günü Brüksel’de yapılan ekonomi ve sanayi bakanları toplantısına gelirken gazetecilere, “Mevcut tasarımıyla ETS mekanizması bir vergiden, enerji yoğun şirketler üzerine konulmuş bir harçtan başka bir şey değildir,” dedi.
“Onu esaslı biçimde gözden geçirmek gerekir… Bunu doğru şekilde yapmak için ETS mekanizması bir reform beklenirken askıya alınmalıdır,” diye ekledi.
Bu, AB’nin iklim değişikliğiyle mücadeledeki en güçlü aracına yönelik olağanüstü bir saldırıydı ve Birliği dünyanın en iklim dostu yargı alanlarından biri haline getiren uzlaşının çözülmeye başladığını gösteriyor.
Diğer ülkeler de son haftalarda karbon fiyatına verilen desteğin zayıfladığına işaret etmişti, ancak İtalya’nın pozisyonu Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden birinden gelen en agresif saldırı niteliğinde.
Bu ayın başlarında, sanayiden gelen yoğun eleştiriler ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in ETS’yi zayıflatma önerisi — ki sistem 2005’ten bu yana elektrik santralleri ve fabrikaların saldıkları her ton CO2 için kirlilik izni satın almalarını gerektiriyor — AB karbon fiyatını bir hafta içinde 81 avrodan 72 avroya düşürdü.
Perşembe günü Urso’nun açıklamalarının ardından fiyat biraz daha gerileyerek 70 avronun biraz üzerine indi. Piyasa, bu yılın merakla beklenen ETS revizyonu öncesinde ülkelerin baskıyı artırmasıyla büyük bir oynaklıkla karşı karşıya.
Yasanın askıya alınmasını talep etmenin yanı sıra İtalya, gazla çalışan elektrik santrali işletmecilerinin ETS izinleri için harcadıkları parayı telafi etme planlarını da açıkladı — bu da sistemin karbonsuzlaşma teşvikini fiilen ortadan kaldırıyor.
Urso Perşembe günü Brüksel’de, “Avrupa kimya sanayisinin çöküşüyle karşı karşıyayız; Avrupa çelik üretiminde bir krizle karşı karşıyayız. Çözümler bulmak için AB müzakerelerinin takvimini bekleyemeyiz,” dedi.
İtalyan hükümeti, gazla çalışan santrallerin karbon maliyetlerinin telafi edilmesinin yenilenebilir kaynaklardan üretilen enerjinin maliyetini düşüreceğini savunuyor; zira mevcut sistemde en pahalı enerji kaynakları — genellikle fosil gaz — tüm piyasa için fiyatı belirliyor.
Ancak eleştirmenler, ETS’yi hedef almanın hanehalkı faturaları üzerinde — eğer varsa — yalnızca sınırlı bir etkisi olacağını ve önlemin İtalya’nın güçlü gaz üreticilerini orantısız biçimde ödüllendireceğini söylüyor.
Roma’nın tek taraflı hamlesi
İtalyanlar, Avrupa’da dördüncü en yüksek elektrik faturalarıyla karşı karşıya; bunun nedeni kısmen İtalya’nın enerji karmasının yaklaşık yüzde 44’ünü oluşturan gazla çalışan santrallere olan yüksek bağımlılığı ve bu santrallerin tüm piyasa için daha yüksek fiyat belirlemesi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin müttefikleri tasarıyı destekliyor, ETS’yi bir vergi olarak nitelendiriyor ve yasanın revizyonu başlarken AB’yi harekete geçmeye zorlamak için tek taraflı hareket etmenin gerekli olduğunu savunuyor.
Meloni koalisyonunun merkez sağ kanadından kıdemli milletvekili ve tasarının önde gelen savunucularından Raffaele Nevi, Çarşamba günü Roma’daki bir basın etkinliğinde, "Gaz santrallerine geri ödeme yapılması hamlesi, Avrupa Komisyonu ile “diyalog başlatmayı” ve karbon piyasasının hızlı bir reformu için bir “katalizör” işlevi görmeyi amaçlıyor, dedi.
Buna karşılık karbon piyasasının savunucuları, Birliğin emisyonlarının yaklaşık yarısını kapsayan ETS’nin AB’nin yeşil dönüşümünün temel taşı olduğunu ve Meloni’nin vaat ettiği şekilde karbon maliyetlerinin sübvanse edilmesinin fosil yakıtlara yatırımı teşvik etme riski taşıdığını söylüyor.
İtalyan iklim düşünce kuruluşu ECCO’nun Avrupa Direktörü Chiara di Mambro, “İtalya’nın aşırı elektrik fiyatları, elektrik üretiminde — AB’deki en yüksek oran olan — gaza aşırı bağımlılığının doğrudan sonucudur” dedi .
“Bugün önerildiği gibi ETS’yi askıya almak ya da hükümetin son enerji kararnamesinde öngörüldüğü gibi gazı sübvanse etmek, İtalya’yı ters yöne götürür: Fiyat sinyalini zayıflatır, piyasa belirsizliğini artırır ve nihayetinde pahalı fosil yakıtlardan uzaklaşmayı geciktirir,” diye ekledi.
Bazıları ise Roma’nın yanlış kaldıraçla oynadığını düşünüyor.
Yenilenebilirler için ücretleri düşürmek yerine, İtalya fiilen gazla çalışan santrallerin normalde üstlendiği karbon maliyetlerini toplumsallaştırmış oldu.
Eski bir kıdemli İtalyan enerji yöneticisi, “Fosil yakıtla üretilen enerji üzerindeki bir vergiyi kaldırıyorsunuz ve bu maliyeti yenilenebilirlerle üretilen enerjiye de dağıtıyorsunuz” dedi.
Politico
