Kos, Sırbistan ziyaretini iptal etti

Sırbistan’ın AB üyelik başvurusu, ulusal başkentler arasında giderek artan bir dirençle karşı karşıya.

AB’nin genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos, cuma günü yaptığı açıklamada, Bosnalı Sırp komutan ve savaş suçlusu Ratko Mladić’in ölümü çevresinde yaşanan “yüceltmeyi” gerekçe göstererek Sırbistan’a yapmayı planladığı ziyareti iptal ettiğini duyurdu.

“Bosna Kasabı” olarak da bilinen Mladić, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından mahkûm edilmesinin ardından Lahey’deki bir BM gözaltı tesisinde ömür boyu hapis cezasını çekerken ağustos ayının sonunda hayatını kaybetti.

Cenazesi perşembe günü Belgrad’a götürüldü. Mladić’in tabutu hükümete ait bir uçakla Belgrad’a getirildi ve Sırp ordu personeli tarafından karşılandı.

Sırp makamları, cenaze töreninin tam devlet töreniyle düzenleneceğini açıkladı. Bu karar Brüksel’de tepkiye yol açtı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, cenaze töreninin düzenlenmesine ailenin karar vereceğini söyledi.

Kos, X’te yaptığı açıklamada, “Ölümü çevreleyen yüceltme, AB yolunun üzerine inşa edildiği değerlerle bağdaşmıyor” dedi. “Bu yol, geçmişle yüzleşmeyi, gerçek bir uzlaşmayı ve savaş suçlarının kurbanlarına saygı göstermeyi gerektiriyor.”

Kos’un ziyaretinin gelecek hafta yapılması planlanmıştı; bunu konu hakkında bilgi sahibi üç yetkili doğruladı.

Bu gelişme, Sırbistan’ın AB’ye katılım başvurusunun AB başkentleri arasında hâlihazırda giderek artan bir dirençle karşı karşıya olduğu bir dönemde yaşandı.

Temmuz ayında sekiz ulusal başkent, Belgrad ile yeni bir müzakere faslının açılmasına karşı çıktı. Bu durum, Sırbistan’ın hukukun üstünlüğü reformlarındaki ilerlemesi, AB dış politikasıyla uyumu ve bölgesel uzlaşmaya yaklaşımı konusundaki endişeleri yansıtıyor.

Bir AB yetkilisi, Kos’un cuma günü İrlanda’da düzenlenen ve Sırbistan’ın Avrupa entegrasyon bakanının da katıldığı kapalı toplantıda bu konuyu gündeme getirmediğini söyledi.

Sırbistan’ın AB entegrasyonundan sorumlu bakanı Nemanja Starović yorum yapmayı reddetti.

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, X’te yaptığı açıklamada, “Kurbanlar ve aileleri açısından, onun cenazesi için böyle onurlar ayrılması utanç verici ve saygısızcadır” dedi. “Bu eylemi en güçlü ifadelerle kınıyorum ve bu mesajı bu sabah Avrupa işlerinden sorumlu Sırp mevkidaşıma ilettim.”

Kosova Cumhuriyeti’nin AB nezdindeki müzakerecisi Jeton Zulfaj da Sırbistan’ın eylemlerini kınadı.

X’te paylaşılan açıklamasında, “Bütün bunlar yanlış ve hiçbir şey söylemezsek vicdanımız üzerinde bir leke oluşturuyor” dedi.

Mladić, Sırbistan’daki milliyetçi kamuoyunun bir bölümü tarafından kahraman olarak görülmeye devam ederken, uluslararası mahkemeler ve savaş mağduru grupları tarafından savaş suçlusu olarak kabul ediliyor ve hâlâ derin biçimde bölücü bir figür olmayı sürdürüyor.

Euractiv