Başkan Christine Lagarde'nin Uluslararası Ödemeler Bankası’ndan (BIS/BRI) yılda yaklaşık 140.000 avro alması kriz yarattı
Avrupa Merkez Bankası (ECB) çalışanlarına üçüncü taraflardan herhangi bir ödeme almaları kesin biçimde yasakken, Başkan Christine Lagarde Uluslararası Ödemeler Bankası’ndan (BIS/BRI) yılda yaklaşık 140.000 avro alıyor.
“Eurotower”ın (ECB merkezi) savunması ve kurum içindeki personel tepkisi tartışmaları alevlendirdi.
Frankfurt’taki ofislerde eski bir atasözü fısıldanıyor: “Suyu vaaz edip şarabı içmek.”
ECB içindeki polemiklerin merkezinde, BIS Yönetim Kurulu üyesi olarak yılda yaklaşık 140.000 avro alan Christine Lagarde yer alıyor.
Financial Times’ın aktardığına göre bu ödeme, ECB’nin personeline üçüncü taraflardan ödeme kabul etmeyi yasaklayan katı iç düzenlemeleriyle çelişiyor.
Haber, çalışan forumlarındaki şikâyetler üzerinden gündeme geldi ve hukuki olmaktan çok etik ve eşitlik meselesi olarak sorgulanıyor.
agarde, 1930’da kurulan ve “merkez bankalarının bankası” olarak bilinen Bank for International Settlements (BIS/BRI) yönetim kurulunda yer alan 18 merkez bankacısından biri.
BRI bireysel ödemeleri genellikle açıklamasa da, Lagarde Avrupa Parlamentosu üyelerine verdiği yazılı yanıtta ilk kez detay paylaştı. Buna göre 2025’te BRI’den 130.457 İsviçre frangı (yaklaşık 140.000 avro) alacak.
Bu tutar, 2024 yılı için ECB’deki 466.000 avroluk temel maaşı ve 135.000 avroluk yan haklarla birlikte düşünüldüğünde toplam yıllık geliri yaklaşık 741.000 avroya ulaşıyor. Bu da Lagarde’ı Avrupa Birliği’nin en yüksek maaşlı kamu görevlisi konumuna getiriyor.
Uluslararası karşılaştırma: Diğerleri ne yapıyor?
Farklı merkez bankalarında BRI ödemelerine yaklaşım değişkenlik gösteriyor:
- Christine Lagarde – European Central Bank
BRI ödemesini alıyor (~140.000 €). Gerekçe: Yönetim ve hukuki sorumluluklar (üst düzey yöneticilere özel etik kurallar).- Jay Powell – Federal Reserve
Reddediyor. Gerekçe: ABD yasaları yabancı kurumlardan ödeme alınmasını yasaklıyor.- Andrew Bailey – Bank of England
Reddediyor. Gerekçe: Kurumsal tercih.- Banque de France Başkanı – Banque de France
Ödemenin %50’sini alıyor; geri kalanı kurum düzenlemelerine tabi.
Genel olarak, üst düzey finansal kamu görevlerinde dış ödemeler bağımsızlık ilkesine zarar vermemesi için sınırlandırılıyor. Eleştirmenlere göre Lagarde’ın durumu bu ilkenin istisnası gibi görünüyor.
Personelin tepkisi: “Biz sıradan ölümlüler…”
Sorunun merkezinde personel kuralları var. ECB düzenlemeleri açık: çalışanlar, mesleki görevleriyle bağlantılı olarak “üçüncü taraflardan herhangi bir ödeme” kabul edemez; teklif edilirse kuruma aktarılmalıdır.
Çalışan forumlarında bazı personel, Lagarde’ın BRI’daki faaliyetlerinin zaten ECB Başkanlığı görevinin parçası olduğunu ve bu nedenle ek ödemenin eşitsizlik yarattığını savunuyor.
Bir çalışan, “Biz sıradan ölümlüler BRI ödeneğini alamıyoruz,” diye yazdı. Örneğin, başkanı Basel’deki BRI toplantılarına eşlik eden bir ECB çalışanı, ev sahibi kurumdan herhangi bir ödeme kabul edemiyor.
ECB’nin savunması ve tarihsel arka plan
ECB’nin savunması hukuki ayrım üzerine kurulu: Başkan “personel üyesi” değil; üst düzey yöneticilere özgü ayrı bir etik kurala tabi. BRI yönetim kurulundaki rolün hukuki ve yönetsel sorumluluklar içerdiği, bu nedenle ek ödemenin gerekçelendirilebileceği belirtiliyor.
Ayrıca bu uygulamanın yeni olmadığı vurgulanıyor. Lagarde’dan önce görev yapan Mario Draghi ve Jean-Claude Trichetde Basel’den gelen ödemeyi düzenli olarak almıştı.
Ancak mesele, Frankfurt’ta zaten gergin olan sendikal iklimde patlak verdi. Geçen Ekim ayında personeli temsil eden sendika, kurumu kayırmacılık, yüksek tükenmişlik oranı ve zor çalışma koşulları gerekçesiyle dava etmiş; yönetimi “ulaşılamaz bir hukuki kale” olarak nitelemişti.
Merkez bankası üst yönetiminin sahip olduğu güçlü hukuki korumalar da eleştirilerin bir parçası. Mevcut tablo, özellikle söz konusu rakamlar göz önüne alındığında, kısa vadede sakinleşecek gibi görünmüyor.
Scenari Economici
