Leyen’de Avrupa Komisyonu’nda yeniden yapılanma planı

Dış danışmanlar, AB yürütme organının geleceğine dair değerlendirmelerini sundu; ancak kapsamlı yeniden yapılandırma kararlarının alınmasına henüz vakit var. 

Ursula von der Leyen’in Avrupa Komisyonu’nda köklü bir değişim yapma girişimi, Pazartesi günü bir grup dış danışmanın sunduğu raporla gerçeğe bir adım daha yaklaştı. 

Söz konusu rapor, kurumun son yirmi yılda geçireceği en büyük idari dönüşümün şekillenmesine yardımcı olacak.

Eski Komisyon Genel Sekreteri Catherine Day liderliğindeki üst düzey bir grup tarafından hazırlanan bu rapor, Komisyon’u daha verimli hale getirmeyi, hantal bürokrasisini sadeleştirmeyi ve kurumu daha cazip bir işveren konumuna getirmeyi amaçlayan "kapsamlı gözden geçirme" sürecinde yeni bir aşamayı temsil ediyor.

Raporun teslimi sırasında konuşan von der Leyen, 15 ayrı iç çalışma grubu ve binlerce Komisyon personelinin katkılarıyla tamamlanan ilk aşamanın ardından "şimdi ikinci aşamaya geçiyoruz" dedi. 

AB yürütme organının işleyişinde yapılması gereken değişikliklere değinen von der Leyen, "Etkili ve hızlı hareket edebilmemiz gerekiyor. 

Bu da daha basit prosedürler, daha net yapılar ve departmanlar arasında daha iyi bir iş birliği anlamına geliyor; böylece çalışma arkadaşlarımız çabalarını en büyük farkı yaratacak alanlara odaklayabilirler," ifadelerini kullandı.

Day’in yanı sıra OECD ve AGİT gibi uluslararası kuruluşlarda ve ulusal idarelerde deneyim sahibi sekiz uzmandan oluşan dış grup, Komisyon’u daha çevik hale getirmeyi ve gelecekteki zorluklara uyum sağlama kapasitesini artırmayı hedefleyen, birbiriyle bağlantılı dokuz öneri sundu.

Öneriler arasında, departmanların birbirinden kopuk (izole) bir şekilde çalışması yerine, genel müdürlükler arasında daha güçlü bir iş birliğinin teşvik edilmesi ve genel müdürlükler arası portföylerin oluşturulması gibi adımlar yer alıyor.

Çalışmanın bu kısmı siyasi açıdan hassas bir nitelik taşıyor. Komisyon’u modernize etme çabalarının ardında, kurumun departmanlarını kökten değiştirebilecek bir yeniden yapılanma ihtimali yatıyor. 

Bu durum, milyarlarca avroluk AB harcamalarını denetleyen güçlü genel müdürlüklerin sorumluluk alanlarının yeniden belirlenmesi anlamına gelebilir.

AB fonlarının yönetimi ve dağıtımına ilişkin planlanan köklü değişiklikler, Komisyon’un bazı önemli departmanlarının geleceğini belirsizliğe sürüklüyor; bu da birleşmeler veya diğer yapısal değişikliklerin gündeme gelebileceği anlamına geliyor. 

Etkilenmesi muhtemel birimler arasında, AB harcamalarının neredeyse üçte birini oluşturan uyum politikası fonlarını denetleyen Bölgesel ve Kentsel Politika Genel Müdürlüğü (DG REGIO) yer alıyor. 

Belirsizlikle karşı karşıya olan diğer birimler ise şunlar: Ortak Tarım Politikası kaynaklarından sorumlu Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü (DG AGRI); istihdam ve sosyal fonları denetleyen DG EMPL; balıkçılık fonlarını yöneten DG MARE ve araştırma ile inovasyondan sorumlu DG RTD. 

Grup ayrıca, sonuç odaklı stratejik bir merkez işlevi görecek daha güçlü bir Genel Sekreterlik oluşturulması; idari süreçlerin basitleştirilmesi ve kurumun işleyişinin modernize edilmesi için yapay zekaya insan odaklı bir yaklaşımla yaklaşılması çağrısında bulundu.

Ancak raporun Pazartesi günü yayımlanmış olması, herhangi bir yeniden yapılandırma kararının alındığı anlamına gelmiyor. 

Day tarafından hazırlanan rapor, Bütçe ve Kamu Yönetiminden Sorumlu Komisyon Üyesi Piotr Serafin gözetiminde yürütülen daha kapsamlı bir inceleme sürecine girdi sağlayacak. 

Serafin, 2026 yılı sonuna kadar von der Leyen’e nihai tavsiyeleri sunmakla görevli.

Serafin, görevi devraldığı sırada yaptığı açıklamada, dış değerlendirmenin ve Komisyon personelinden gelen geri bildirimlerin, "kapsamlı değişikliklere gitmek için bir yetki" oluşturduğunu belirtti.

Day ise Komisyon’un reform yapma konusundaki istekliliğini zaten ortaya koyduğunu ifade ederek, kurum içinden gelen fikir zenginliğine dikkat çekti.

Day, "Kapsamlı inceleme için yürütülen çalışmalar, Komisyon genelinde değişimden yana geniş bir mutabakat olduğunu gösterdi" diye ekledi.

Temmuz ayında, Komisyon yetkilileri tarafından hazırlanan ve ilk tavsiyeleri içeren ayrı bir iç süreç daha yürütülmüştü. Bu öneriler, nihai kararlar olmaktan ziyade, kurum içinde daha geniş kapsamlı bir tartışma başlatmayı amaçlıyordu. 

Bununla birlikte, Komisyon yapısında gerçekleştirilecek büyük çaplı bir yeniden düzenlemenin çok daha uzun sürmesi muhtemel.

Temmuz ayında küçük bir gazeteci grubuna konuşan Serafin, yapısal reformların, AB’nin 2028-2034 yılları arasındaki harcama düzenini belirleyecek olan ve "Çok Yıllı Mali Çerçeve" olarak adlandırılan uzun vadeli bütçe müzakereleriyle yakından bağlantılı olacağını kabul etti.

Serafin o dönemde, söz konusu bütçe müzakereleri sonuçlanmadan önce büyük yapısal değişikliklere ilişkin kararlar alınmasını beklemediğini ifade etmişti. 

Şimdilik Day’in bulguları, Serafin’in nihai önerilerine bir başka girdi oluşturacak ve von der Leyen’i, başında bulunduğu kurumu yeniden şekillendirme konusunda ne kadar ileri gitmek istediğine karar vermeye bir adım daha yaklaştıracak.

Politico