Merz ve Magyar'dan yeni kriz: Ukrayna ve AB bütçesi

Alman şansölyesi ile Macaristan Başbakanı, Kiev'e yönelik desteğin AB bütçesine dahil edilmesi meselesinde fikir ayrılığı yaşıyor. 

Macaristan Başbakanı'nın Salı günü Berlin'e gerçekleştirdiği ikinci ziyaret sırasında, Alman liderin Ukrayna'ya yeni krediler içermediği takdirde AB bütçesini bloke etme tehdidi, taraflar arasındaki gerilimi tırmandırdı.

26 Kasım'da düzenlenecek AB liderler zirvesi öncesinde, Macaristan Başbakanı ve Alman şansölyesi, Ukrayna'ya yönelik uzun vadeli desteğin AB'nin 2028-2034 bütçesine dahil edilip edilmemesi konusunda anlaşmazlığa düştü.

Macaristan, Çekya, Slovakya ve Bulgaristan; Ukrayna'ya AB kaynaklı ilave krediler verilmesine ve bu tür bir finansmanın uzun vadeli bütçe müzakereleriyle ilişkilendirilmesine karşı çıkıyor.

Merz, yedi yıllık harcama planlarının hazırlanabilmesi için yeni "Çok Yıllı Mali Çerçeve" (MFF) üzerindeki bir anlaşmanın gelecek yıla ertelenemeyeceğini belirtti.

“Bu nedenle harekete geçme baskısı altındayız” diyen şansölye, Ukrayna’ya desteğin “AB’nin ortak bir sorumluluğu” olduğunu vurguladı.

Şansölyeye göre, AB’nin Ukrayna’yı destekleme taahhüdü, birliğin bütçesine tam olarak yansıtılmalıdır. 

Macaristan’ın bir Orta Avrupa ülkesi olarak kendi çıkarları bulunduğunu kabul etmekle birlikte, AB’nin en büyük net katkı sağlayıcısı ve Ukrayna’nın açık ara en büyük destekçisi olan Almanya’nın, bu iki konunun birbirine bağlanması konusunda ısrarcı olacağını belirtti.

Magyar ise “şantaj” kelimesini kullanmak istemediğini ifade ederek, AB bütçesinin Ukrayna’yı finanse etmek için uygun bir araç olmadığını savundu; zira bu bütçenin asıl amacı çiftçileri, öğrencileri ve küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklemektir.

Macaristan’ın yıllardır AB’nin güney sınırını yasa dışı göçe karşı koruduğunu belirten Magyar, bu sınır güvenliği operasyonlarının milyarlara mal olduğunu, ancak Budapeşte’nin gösterdiği çabalar için AB’den hiçbir destek veya takdir görmediğini sözlerine ekledi.

Magyar ayrıca Macaristan’ın Ukraynalı mültecilere kapılarını açtığını ve kendisinin de Ukrayna’ya destek verdiğini belirtti.

Magyar, “Putin’in çocuk hastanesini bombaladığı 2024 yılında bizzat Kiev’deydim ve Macaristan’dan getirilen yardım malzemelerini oraya ulaştırdım” dedi.

Magyar, her bir üye devletin sağladığı katkıların, o ülkenin kendi ulusal çıkarları ışığında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Bu arada, Bratislava’da açıklamalarda bulunan Slovakya Başbakanı Robert Fico, üye devletlerin Ukrayna’ya finansman sağlamayı kabul etmemesi halinde AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesini bloke etmekle tehdit eden Merz’i “şantaj” yapmakla suçladı.

Çekya Başbakanı Andrej Babiš ile birlikte yaptığı konuşmada Fico, “Şansölyenin yaptığı şey, ders kitaplarına girecek türden bir şantajdır ve bunu reddediyorum” ifadelerini kullandı.

Fico, Berlin’in oy birliği gerektiren bütçe anlaşmasını bloke etmekle tehdit etmesi durumunda Slovakya’nın da veto hakkını kullanabileceği uyarısında bulundu. “Almanya Şansölyesi ile aynı veto hakkına sahibiz” diyen Fico, Babiš ile ortak bir yaklaşım üzerinde görüşmek istediğini de sözlerine ekledi.

Çek lider de Merz’in tutumunu sorgulayarak, “Eğer Sayın Merz Avrupa bütçesini bloke etmek istediğini söylüyorsa, muhtemelen bütçede Ukrayna için 100 milyon avro ayrıldığını unutmuş olmalı” dedi.

Rapporteur