Meta'ya İngiltere'de soruşturma

Britanya Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Meta'nın yeni "hüküm ve koşullarının" haber yayıncılarına ve diğer içerik üreticilerine zarar verip vermediğini inceleyeceğini duyurdu.

İngiltere'nin rekabet kurumu, Meta'nın haber kuruluşlarına içeriklerini yapay zekâ dahil kendi ürünlerinde kullanabilmek için adil olmayan koşullar dayatıp dayatmadığını soruşturuyor. 

Şirket, benzer uygulamaları nedeniyle Fransa ve Norveç'te de hukuki engellerle karşı karşıya.

Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), ABD merkezli teknoloji devinin yeni "hüküm ve koşullarının" haber yayıncılarına ve diğer içerik üreten işletmelere haksız biçimde zarar verip vermediğini inceleyeceğini duyurdu.

CMA, Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta'nın 20 Kasım'da yürürlüğe koymayı planladığı ancak daha sonra askıya aldığı yeni koşulların, şirketin pazardaki hâkim konumunu kötüye kullanması anlamına gelebileceğini belirtti.

Kurum, soruşturma kapsamında "Meta'nın yayıncılara ve reklamverenlere "sömürücü" koşullar dayatarak hâkim konumunu kötüye kullanıp kullanmadığını" değerlendirecek.

Meta'nın yeni koşulları, şirketin haber kuruluşlarının internet sitelerindeki içeriklere erişmesine ve bunları yapay zeka özellikleri de dahil olmak üzere kendi ürünlerini geliştirmek ve sunmak amacıyla kullanmasına olanak tanıyabilir.

Meta sözcüsü ise yaptığı açıklamada, "Yayıncılara ve diğer paydaşlara danışmadan koşullarımızı değiştirmeyeceğimizi zaten taahhüt ettik," dedi.

Sözcü, "Yaklaşımımızı CMA'ya açıklama fırsatını memnuniyetle karşılıyoruz," ifadelerini kullandı.

İngiltere'de binlerce işletme, müşterilerine ve hedef kitlelerine ulaşabilmek için Meta'nın platformlarına bağımlı durumda. Bu nedenle yeni koşulların adil olmayan biçimde dayatılması, rekabet hukukunun ihlali anlamına gelebilir.

CMA Üst Yöneticisi Sarah Cardell, soruşturmaya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

"Haber yayıncılarının ve diğer işletmelerin endişelerini dinledik. Meta'nın önerdiği değişikliklerin rekabet hukukunu ihlal edip etmediğini araştırmak için hızla harekete geçiyoruz."

Avrupa'da Meta'ya karşı tepkiler büyüyor

İngiltere'nin başlattığı soruşturma, Meta'nın önerdiği yeni kurallara ve medya içeriklerini kullanma uygulamalarına karşı Avrupa'da ve dünyanın farklı bölgelerinde atılan adımların hemen ardından geldi.

Mayıs ayından bu yana Guardian, New York Times ve USA Today'in de aralarında bulunduğu 340'tan fazla yerel ve ulusal haber sitesi, yapay zekâ modellerinin eğitimi için veri toplanmasını önlemek amacıyla internet arşivlerini tarayan botları engelledi.

Norveç'te bir mahkeme ise bu hafta, on medya kuruluşunun yeni koşulların içerikleri üzerindeki haklarını tehdit edeceğini savunmasının ardından Meta'nın yeni kullanıcı koşullarını uygulamasını geçici olarak yasakladı.

Fransa'da da Paris İstinaf Mahkemesi, perşembe günü Meta'nın Fransız medya kuruluşlarıyla içerik kullanım bedelleri konusunda iyi niyetle müzakere etmesini gerektiren kararı bozdurma girişimini reddetti.

Mahkeme, verdiği iki ayrı kararda Meta'nın uygulamalarının Fransa'daki basın sektörüne "ciddi ve acil zarar" verdiğine hükmederek ülkenin rekabet kurumunun değerlendirmesini doğruladı.

Fransız düzenleyici kurum, temmuz ayında Facebook ve Instagram'ın çatı şirketine, Fransız medya kuruluşlarıyla "bağlantılı haklar" kapsamında yapılacak ödemeler konusunda "iyi niyetle müzakere etme" talimatı vermişti.

Bağlantılı haklar, medya kuruluşlarının ürettiği haber içeriklerinin sosyal medya platformlarında kullanılması karşılığında telif benzeri ödemeler almasını sağlayan bir fikri mülkiyet hakkı türü.

Fransız rekabet kurumu, Meta'nın davranışlarının "hâkim durumun kötüye kullanılması" olarak değerlendirilebileceğini belirtmişti.

Medya gruplarını temsil eden iki birlik, bağlantılı hak ödemelerine ilişkin anlaşmaların yenilenmesi için yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlanamaması üzerine Rekabet Kurumuna şikâyette bulunmuştu.

Düzenleyici kurum, Meta'nın anlaşmaların süresinin dolmasının ardından da medya gruplarının içeriklerini kullanmaya devam ettiğini ancak bu kuruluşlara herhangi bir ödeme yapmadığını tespit etti.

Paris İstinaf Mahkemesi ayrıca Meta'nın yayıncılarla yürüttüğü müzakerelerde medya içeriklerini nasıl kullandığına ilişkin yalnızca parçalı, şeffaf olmayan ve doğrulanamayan veriler sunduğuna hükmetti.

AFP'nin de üyesi olduğu yayıncılar birliği DVP, mahkeme kararlarını "önemli bir gelişme" olarak nitelendirdi ve Meta'ya medya kuruluşlarına karşı yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirme çağrısında bulundu.

Meta sözcüsü ise "Paris İstinaf Mahkemesinin kararından hayal kırıklığı duyduklarını" belirterek atabilecekleri adımları değerlendirdiklerini söyledi.

Ücretli haber içerikleri de yapay zeka eğitiminde kullanılabilir

Meta, medya kuruluşlarıyla yeni kullanıcı hüküm ve koşulları konusunda başka bir hukuki mücadele daha yürütüyor.

Tartışmalı yeni koşullar, profesyonel kullanıcıların Meta'ya içeriklerini toplama ve bunları çeşitli amaçlarla kullanma hakkı vermesini zorunlu kılıyor.

Bu içerikler arasında ödeme duvarı (paywall) arkasında bulunan, yani yalnızca ücretli abonelerin erişebildiği haberler de yer alıyor.

Şirket, söz konusu içerikleri yapay zeka modellerinin eğitimi de dahil olmak üzere farklı amaçlarla kullanmayı hedefliyor.

Bu durum, haber kuruluşlarının ürettikleri içerikler üzerindeki kontrolü ve bunların ticari değerinden nasıl yararlanacakları konusunda yeni tartışmalara yol açıyor.

Meta, yalnızca medya içeriklerinin kullanımı nedeniyle değil, sosyal medya platformlarının tasarımı ve sunduğu özellikler nedeniyle de dünya genelinde giderek artan tepkilerle karşı karşıya.

Özellikle platformların çocuklara ve gençlere zarar verdiği yönündeki iddialar, şirket üzerindeki hukuki ve düzenleyici baskıyı artırıyor.

Meta'nın, Snap ile birlikte bu ayın ilerleyen günlerinde ABD'de yeniden mahkemeye çıkması bekleniyor.

Euro News