Elon Musk’ın SpaceX şirketi, yapay zekâyı (YZ) beslemek amacıyla Dünya yörüngesine bir milyon uydu fırlatmak için başvuruda bulundu.
Başvuruda, “yörüngesel veri merkezlerinin” yapay zekâ için artan hesaplama gücü talebini karşılamanın en düşük maliyetli ve en enerji verimli yolu olduğu öne sürülüyor.
Geleneksel olarak bu tür merkezler, verileri işleyen ve depolayan güçlü bilgisayarlarla dolu büyük depolardan oluşuyor.
Musk’ın havacılık şirketi ise, yapay zekânın giderek yaygınlaşması nedeniyle ortaya çıkan işlem ihtiyacının halihazırda “yeryüzü (karasal) kapasitesini aştığını” savunuyor.
Bu plan, SpaceX’in yörüngedeki uydu sayısını dramatik biçimde artıracak. Hâlihazırda yaklaşık 10 bin uydudan oluşan Starlink ağı, uzayda yoğunluk yarattığı gerekçesiyle suçlanmıştı; Musk bu iddiaları reddediyor.
ABD Federal İletişim Komisyonu’na (FCC) Cuma günü sunulan başvuruya göre, yeni ağ bir milyona kadar güneş enerjili uydudan oluşabilir. Başvuruda plan için bir zaman çizelgesi yer almıyor.
SpaceX, sistemin “küresel ölçekte milyarlarca kullanıcıya” hizmet verecek hesaplama kapasitesini sağlayacağını iddia ediyor.
Ayrıca bunun, “Güneş’in tüm gücünden yararlanabilen bir Kardashev Tip II uygarlık” olma yolunda ilk adım olacağını söylüyor. Bu ifade, 1960’larda bir astronom tarafından ortaya atılan, varsayımsal uzaylı uygarlıklarını sınıflandıran ölçeğe atıf yapıyor.
Musk, sosyal medya platformu X’te şu ifadeleri kullandı:
“Uydular aslında birbirlerini görmekte zorlanacak kadar birbirinden uzak olacak. Uzay, kavranamayacak kadar geniş.”
Yüksek hızlı internet sağlayan Starlink uyduları gibi, bu uydular da 500 ila 2.000 kilometre (310–1.242 mil) irtifalarda alçak Dünya yörüngesinde faaliyet gösterecek.
SpaceX, “yörüngesel veri merkezlerinin” — başka şirketlerin de üzerinde çalıştığı bir kavram — çalıştırılması için muazzam miktarda enerjiye ve soğutma için suya ihtiyaç duyan geleneksel merkezlere kıyasla daha çevreci bir alternatif olacağını savunuyor.
Daha önce bir uzman, donanımı yörüngeye fırlatmanın hâlâ pahalı olduğunu; onları korumak, soğutmak ve enerji sağlamak için gereken altyapının karmaşık olabildiğini söylemişti.
Ayrıca artan uzay enkazının, fiziksel donanım için risk oluşturduğunu da belirtmişti.
Ayrı bir uyarıda ise, alçak yörüngedeki araç sayısının artmasının nesneler arası çarpışma ihtimalini yükselttiği, bunun da makinelerin zarar görmesine ya da parçaların Dünya’ya düşmesine yol açabileceği ifade edilmişti.
Bu arada astronomlar, 2024 yılında Starlink ağından yayılan radyo dalgalarının teleskoplarını “kör ettiğinden” ve araştırmalarını zorlaştırdığından şikâyet etmişti.
Musk daha önce, uydularının çok fazla yer kapladığı ve rakipleri dışladığı yönündeki iddiaları reddetmişti.
BBC
