Hızla gelişen yapay zekâ teknolojilerinin güvenlik alanındaki kullanımı, küresel ölçekte stratejik bir zorunluluk hâline geliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, gelecek hafta Ankara'da düzenlenecek yıllık NATO Liderler Zirvesi'ne askeri ittifak üzerinde önemli bir kozla gidiyor.
Amerika Birleşik Devletleri dünyanın en gelişmiş yapay zekâ teknolojilerine sahip ve bu teknolojilere hangi müttefiklerinin erişebileceğine karar verebiliyor.
Anthropic ve OpenAI gibi teknoloji şirketleri kısa süre önce, güvenlik açıklarını çoğu insandan daha başarılı şekilde tespit edip bunlardan yararlanabilen yeni nesil gelişmiş yapay zekâ modellerini duyurdu.
Bu araçlar, siber savunma sistemlerini güçlendirmek için kullanılabileceği gibi, düşman aktörlerin benzeri görülmemiş ölçekte siber saldırılar düzenlemesine de yardımcı olabilir.
Estonya'nın siber politika alanındaki büyükelçisi Helen Popp şöyle konuştu:
"Yapay zekâ tehdit ortamını temelden değiştiriyor ve NATO'nun buna uyum sağlaması gerekiyor."
"Yapay zekânın rakiplerimize sağladığı her kabiliyet bizim için de mevcut. Asıl soru, ilk harekete geçmeye ve bu imkânları etkili biçimde kullanmaya hazır olup olmadığımızdır."
Trump yönetiminin yönlendirmesiyle Amerikan yapay zekâ geliştiricileri, teknolojinin kitlesel yıkıma yol açabilecek amaçlarla kötüye kullanılabileceği endişesi nedeniyle modellerine erişimi ciddi biçimde sınırlandırdı.
ABD'nin çeşitli güvenlik ve istihbarat kurumları, dijital casusluk ve siber savunma faaliyetlerine nasıl katkı sağlayabileceğini değerlendirmek amacıyla Anthropic'in Claude Mythos modelini test etmeye başladı. Bu kurumlar arasında Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ile Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) da bulunuyor.
Almanya başta olmak üzere Avrupalı müttefikler, nisan ayında tanıtılmasının ardından Mythos modeline erişim talebinde bulundu. Ancak ilk aşamada yalnızca Birleşik Krallık gibi sınırlı sayıdaki ülkeye teknolojiyi test etme izni verildi.
Anthropic bu ayın başlarında ortaklık programını genişleterek Avrupa Birliği'nin de aralarında bulunduğu 15 ülkeden 150 yeni kuruluşu programa dahil etti.
Trump yönetimi ise Amerikan yapay zekâ teknolojilerine yönelik küresel ilginin artmasına hızla karşılık verdi.
Haziran ayı başında yönetim, Anthropic'in siber güvenlik açısından en gelişmiş modellerine ihracat kısıtlamaları getirerek yabancı uyrukluların bu teknolojileri kullanmasını yasakladı.
Kısa süre sonra Fransa'da düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nde, dünya liderleriyle birlikte Amerikan yapay zekâ şirketlerinin CEO'larının da katıldığı görüşmeler sırasında, müttefik ülkelerin Mythos modeline erişiminin genişletilmesi konusu gündeme geldiği bildirildi.
Daha sonra Anthropic üzerindeki ihracat kısıtlamaları kaldırıldı.
Beyaz Saray aynı zamanda OpenAI'ın en yeni ve en gelişmiş modelinin kullanımını da yalnızca onay verdiği sınırlı sayıdaki Amerikan şirketiyle sınırlandırdı.
Trump yönetiminin Amerikan yapay zekâ araçlarına erişimi sürekli olarak açıp kapatan bu yaklaşımı, Avrupa'daki müttefiklerde rahatsızlık yarattı. Bu durum, Five Eyes (Beş Göz) istihbarat paylaşım ittifakına üye ülkelerin temsilcilerinin, dünya liderlerine yapay zekâ destekli siber tehditlere karşı güvenlik önlemlerini "ivedilikle" artırmaları çağrısında bulunmasına yol açtı.
Yapay zekâ teknolojilerine ilişkin bu endişeler, Ankara'daki NATO Zirvesi'nin görünmeyen ancak önemli gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Zirvenin resmî gündeminde, yapay zekâ alanındaki son gelişmeleri de kapsayan "yeni ve yıkıcı teknolojiler" başlıklı bir çalışma alanı bulunuyor.
NATO, internet sitesinde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanıyor:
"Yeni teknolojilerin geliştirilmesi ve benimsenmesi amacıyla kamu ve özel sektör ortakları, akademi ve sivil toplumla birlikte çalışıyor; inovasyon yoluyla NATO'nun teknolojik üstünlüğünü koruyoruz."
NATO üyeleri arasındaki özel görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, siber güvenlik, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin zirve sonunda yayımlanacak ortak bildiride kısa şekilde yer alacağını söyledi.
NATO Sözcülüğü ise zirvede yapay zekâ ve siber politika konularında özel görüşmeler yapılıp yapılmayacağına ilişkin sorulara yanıt vermedi.
Beyaz Saray'dan, zirvenin önceliklerini paylaşmak üzere isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili ise şu değerlendirmede bulundu:
"Yönetimimiz, en ileri düzey inovasyondan taviz vermeden ortak ulusal güvenliğimizi korumak amacıyla müttefiklerimizle yakın çalışmayı sürdürüyor."
ABD heyeti hakkında bilgi sahibi olan ikinci bir yetkili ise Dışişleri Bakanlığı'nın Siber Uzay ve Dijital Politika Bürosu'nun, yapay zekâ konularından hangi birimin sorumlu olacağına ilişkin görüşmeler sürdüğü için zirveye temsilci göndermeyeceğini söyledi.
ABD'nin eski siber güvenlik büyükelçisi Nate Fick, 2024 NATO Zirvesi sırasında Ukraynalı yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmişti.
Alman Marshall Fonu Teknoloji Grubu'nda kıdemli araştırmacı ve NATO'nun eski siber politika yöneticilerinden Heli Tiirmaa-Klaar ise şunları söyledi:
"Muhtemelen kulislerde bazı görüşmeler yapılacaktır. Ancak uluslararası diplomasi gereği, üzerinde yeterli uzlaşı ve ortak zemin oluşmamış konular resmî toplantılarda ele alınmaz."
ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Jeanne Shaheen de POLITICO'ya yaptığı açıklamada, zirveye katılmasının nedenlerinden birinin, Amerikan yapay zekâ modellerine erişim konusunda ABD'nin müttefiklerini dışlayabileceği yönündeki endişeleri gidermek olduğunu belirtti.
Shaheen şöyle dedi:
"Rakiplerimiz yapay zekâ alanında hızla ilerlerken bizim de mümkün olan en yakın koordinasyonu sağlamamız gerekiyor."
Bu yılki zirvede yapay zekâ ile bağlantılı başka konuların da gündeme gelmesi bekleniyor. Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin üzerinden dört yılı aşkın süre geçerken savaş, hem Ukrayna'da hem de NATO ülkelerinde özellikle insansız hava araçları teknolojilerinin hızla geliştirilmesini ve sahaya sürülmesini beraberinde getirdi.
Avrupa Politika Analiz Merkezi (CEPA) kıdemli araştırmacısı Laura Galante gazetecilere yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
"Ukrayna, birçok açıdan yapay zekâ destekli savaşın nasıl daha etkili yürütülebileceğine ilişkin bir model oluşturuyor."
Doğu Avrupa'daki NATO altyapısına yönelik artan Rus hibrit saldırılarının ardından müttefik ülkeler geçen yıl, siber saldırılar da dahil olmak üzere kritik altyapının korunması amacıyla yıllık gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 1,5'iniyatırım olarak ayırma taahhüdünde bulunmuştu.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de Trump yönetiminin bu yaklaşımı desteklediğine işaret ederek şu açıklamayı yaptı:
"Modern ve güçlü bir ittifakın temeli güvenli iletişim ağlarıdır."
Açıklamada ayrıca şu ifadeye yer verildi:
"Her müttefik gerekli siber güvenlik araçlarına yatırım yapmalı ve güvenilir, en ileri düzey yapay zekâ yeteneklerini kullanıma almalıdır."
Politico
