Nvidia: Huang sonrası yapay zeka yarışı nasıl etkilenecek?

Peki büyük darbe alan şirketi ve yapay zeka yarışını şimdi ne bekliyor?

ABD'li yapay zeka çip devi Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang, büyük yankı uyandıran evlilik dışı ilişki skandallarının ardından görevinden istifa etti. Şirketin piyasa değerinde milyarlarca dolarlık kayıp yaşanırken gözler Nvidia'nın geleceğine çevrildi.

Peki, Huang'ın istifası "beynini" kaybeden şirketin geleceği için ne anlama geliyor? Bu gelişme, ABD ile Çin arasındaki yapay zeka yarışını nasıl etkileyebilir?

İşte Nvidia'yı sarsan skandalın perde arkası ve şirketi bekleyen olası senaryolar...

Nvidia'nın CEO'su Huang'ın şirketten ayrılmasına ilişkin ne biliniyor?

Nvidia'nın yönetim kurulu Çarşamba günü evlilik dışı ilişkiler yaşadığına yönelik yeni haberlerin basına yansımasının ardından şirket CEO'su Jensen Huang'ın geleceğini masaya yatırmak için toplandı. 

Dünyanın en değerli çip tedarikçisi olan Nvidia, Perşembe günü yaptığı açıklamada Huang'ın şirket başkanlığı, CEO'luk ve yönetim kurulu üyeliği görevlerinden derhal geçerli olmak üzere istifa ettiğini duyurdu. 

Nvidia'nın iç tüzüğüne göre 11 üyeli yönetim kurulunun çoğunluk oyuyla, CEO "gerekçeli ya da gerekçesiz" görevden alınabiliyor.

İlk olarak New York Times, 63 yaşındaki Huang'ın şirkette doğrudan kendisine bağlı çalılan bir üst düzey yöneticiyle ilişkisi olduğunu gündeme getirdi. 

Reuters haber ajansı, kimliği açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde Huang ile şirketin bir diğer çalışanı arasındaki ilişki iddialarına yer verdi.

Nvidia'yı istifa açıklamasına iten bu iddialar, Huang'ın ABD istihbarat kurumları Çin adına casusluk yaptığından şüphelendiği bir Çinli kadınla ilişki yaşadığını kabul etmesinden yalnızca üç gün sonra geldi. 

Nvidia'nın yönetim kurulu bu ilk skandalın ortaya çıkmasının ardından şirketin CEO'suna destek vermişti. Ancak piyasa gözlemcileri, ikinci skandalın piyasa değeri bakımından dünyanın en büyük üç şirketinden biri olan Nvidia'nın itibarına çok ciddi zarar verdiği görüşünde.

Jensen Huang'la herhangi bir akrabalık ilişkisi bulunmayan Alice Huang isimli söz konusu kadın, Singapur merkezli bilişim şirketi Megaspeed'in eski yöneticilerinden biri. Güneydoğu Asya genelinde yapay zeka veri merkezleri işleten şirket, aynı zamanda Nvidia'nın önemli müşterileri arasında.

ABD hükümeti halihazırda şirket hakkında Washington'ın gelişmiş yarı iletkenlere yönelik ihracat kısıtlamalarını ihlal ederek Nvidia çiplerinin bir kısmını gizlice Çin'e gönderdiği şüphesiyle soruşturma yürütüyor.

Nvidia'nın bu gelişmiş işlemcileri, sohbet robotları ve diğer üretken yapay zeka uygulamalarının temelini oluşturan büyük yapay zeka modellerinin eğitilmesinde ve çalıştırılmasında kullanılıyor.

Megaspeed iddiaları reddederken casusluk şüphesi altındaki Alice Huang'ın Singapur ve Tayvan'a girişi yasaklandı.

Huang'ın yerini kim alacak?

The Wall Street Journal'a göre, Huang, halefinin kim olacağına yönelik resmi bir planlamaya sıcak bakmıyor. Bu nedenle şirket, Mali İşler Direktörü (CFO) Kress'i alelacele geçici CEO olarak atadı.

Bloomberg, Çarşamba günü yayımlanan haberinde şirketin yönetim kurulunun kalıcı CEO adaylarını belirlemek üzere danışmanlarla birlikte çalıştığını bildirdi.

Kress'in yanı sıra şirketin bazı diğer üst düzey yöneticileri ve Huang'ın aile üyeleri, CEO koltuğuna oturabilecek isimler arasında dillendiriliyor. Huang'ın şirketin ürün pazarlama biriminde üst düzey yönetici olarak görev yapan kızı Madison ile Nvidia'nın robotik bölümünde çalışan oğlu Spencer da bu isimlerden.

Şirketin dümenine uzun vadede kimin geçeceğine ilişkin spekülasyonlar da giderek artıyor. Hindistan merkezli CNBC-TV18 kanalına konuşan Yale Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden Jeffrey Sonnenfeld, Apple'ın eski CEO'su Tim Cook ile Google'ın eski CEO'su Eric Schmidt'in isimlerini de gündeme getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya üzerinden Cook'a destek vererek "Bir efsanenin yerini başka bir efsane alıyor" ifadelerini kullandı.

Huang'ın ayrılması Nvidia'yı nasıl etkileyecek?

Son dönemde yaşanan skandallar Nvidia'nın piyasa değerine büyük bir darbe oldu. Geçen Pazar ilk evlilik dışı ilişki iddiaları patlak verdiğinde şirketin piyasa değeri 600 milyar dolardan fazla düşerek 4,2 trilyon dolara geriledi.

Nvidia hisseleri hafta başında yüzde 10 değer kaybetmesinin ardından Perşembe günü piyasa öncesi işlemlerde de yüzde 9'un üzerinde düşüş gösterdi. Bazı analistler, şirket hisselerinin kısa vadede baskı altında kalmaya devam edebileceğini öngörüyor.

Nvidia'nın hisseleri yalnızca bir ay önce, ABD'li teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına milyarlarca dolarlık yatırım yapacaklarını açıklamaya devam ederken tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı.

Ancak Nvidia'nın gelişmiş çiplerine yönelik talebin yüksekliği nedeniyle çok sayıda piyasa analisti, yaşanan gelişmelerin şirketin kısa vadeli satışları üzerinde kayda değer bir etkisi olmasını beklemediğini dile getiriyor.

ABD merkezli yatırım bankası Yorkville Ives'ın ortaklarından, kıdemli genel müdür ve teknoloji analisti Dan Ives, Huang'ın gidişinin "Nvidia'nın yapay zeka devrimindeki çip yarışında sahip olduğu köklü konumu değiştirmediği" değerlendirmesinde bulundu.

Diğer yandan analistler, uzun vadede ise en büyük riskin şirketin stratejisinde ve bu stratejinin uygulanmasında ortaya çıkabileceği görüşünde. Nvidia'nın hangi fikirlere büyük yatırımlar yapacağına karar veren ve tüm şirketi bu hedefler doğrultusunda harekete geçiren isim Huang'dı.

Huang'ın şirketten ani ayrılışının, çip tasarımcısı Nvidia'nın büyük ölçekli yapay zeka altyapısı sağlayıcıları, Tayvanlı çip üreticisi TSMC ve başta Çin olmak üzere yabancı hükümetlerle kurduğu güçlü ilişkileri de ciddi biçimde sekteye uğratabileceği belirtiliyor.

Huang, ABD'nin çip ihracatına yönelik düzenlemeleri konusunda Nvidia'nın başlıca lobi faaliyetlerini yürütüyordu. Geçen yıl ABD Başkanı Trump'ı Çin'e yönelik bazı ihracat kısıtlamalarını gevşetmeye de o ikna etmişti.

Şirketlerin "rock star" CEO'lara bu denli bel bağlaması ne derece riskli?

Klasik takım elbiseler yerine deri ceketlerle oluşturduğu farklı tarzı nedeniyle Huang "rock star" olarak anılıyor.

Tesla ve Space X'in başındaki Elon Musk gibi o da Nvidia'nın kamusal imajı, stratejik yönü ve teknik kararları açısından giderek daha kilit bir kişiliğe dönüştü. Bu da şirketin tek bir kişiye bağımlı hale gelmesinden kaynaklanan bir risk unsuru olarak görülüyordu.

30 yılı aşkın bir süre şirketin başında kalan Huang, ürün mimarisi ve mühendislik kararlarına doğrudan dahil olması nedeniyle de saygı görüyordu.

Huang'ın yaklaşık 60 üst düzey yöneticinin doğrudan kendisine bağlı olduğu, hiyerarşik kademelerin az olduğu bir yönetim yapısında ısrarcı bir tutumu vardı.

Öte yandan Nvidia artık Huang'ın 1993 yılında kurduğu küçük startup değil. Şirket, çip tasarımı ve yazılım alanlarında önemli bir uzmanlık birikimi oluşturarak rakiplerinin aşmasını zorlaştıran güçlü bir rekabet avantajı elde etti. Bu avantaj, geçen yıl 120,1 milyar doları aşan devasa kârını korumasında da rol oynuyor.

Bazı analistler ise Nvidia'nın yapay zeka donanım altyapısının geliştirilmesinde üstlendiği kilit rolün, şirketi Huang'ın günlük yönetim kararlarına daha az bağımlı hale getirdiğini savunuyor.

Huang'ın yokluğu ABD ile Çin arasındaki yapay zeka yarışını nasıl etkiler?

Çin, yapay zekada küresel hakimiyet yarışında Washington'la arasındaki mesafeyi hızla kapatıyor.

Çin'in yapay zeka modelleri bugüne kadar ChatGPT ve Claude gibi rakiplerinin gerisinde kalsa da DeepSeek, Alibaba ve Moonshot'ın son güncellemeleriyle performans testlerindeki fark büyük ölçüde kapandı. Hatta maliyet ve hız açısından Çinli modeler çoğu zaman ABD'li rakiplerini geride bırakıyor.

Pekin, ABD menşeli donanımlara bağımlılığını azaltmak amacıyla yerli çip üretimine ve veri merkezlerine de büyük yatırımlar yapıyor.

ABD'nin Nvidia'nın en gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'e ihracatına kısıtlamalar getirmesi ise Çin'in yapay zeka hedeflerindeki temposunu yalnızca düşürmekle kaldı.

Reuters, Perşembe günü yayımladığı haberinde Çinli şirketlerin ABD'nin gelişmiş çiplere yönelik kısıtlamaları daha da sıkılaştırabileceği endişesiyle Çin dışındaki veri merkezlerinden Nvidia çipleriyle sağlanan işlem kapasitesini kiralamaya çalıştığını bildirdi.

Pekin yönetimi ise yine Perşembe günü ABD'yi, Nvidia üzerinden gündeme gelen casusluk iddialarını "Çin'e yönelik teknolojik bir abluka uygulamak için bahane olarak kullanmakla" suçladı.

Bu konunun, gelecek hafta Çin'in güneyindeki Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) zirvesi kapsamında ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılacak görüşmelerde öne çıkması bekleniyor.

DW